Gayrimenkul alım-satım süreçlerinde hem alıcıyı hem de satıcıyı muhafaza altına alan İnançlı Ödeme Sistemi, 1 Temmuz prestijiyle tüm tapu süreçlerinde zarurî hale geliyor. Tapuda para devri resmen değişiyor. 1 Temmuz 2026’dan itibaren tapu süreçlerinde “bloke sistem” zarurî oluyor. Artık elden para yok, direkt havale yok.
ÖNCE BÖLÜM SONRA PARA
Para, tapu periyodu tamamlanana kadar sistemde tutulacak. Süreç biter bitmez otomatik olarak satıcıya geçecek. Hasılı tapuda çantayla para taşıma devri kapanıyor. Alıcı ve satıcı, mutabakatlı banka yahut ödeme kuruluşları üzerinden sisteme başvuracak. Tapu tescili onaylandığı an, bloke edilen fiyat saniyeler içinde satıcının hesabına geçecek.
Gayrimenkul satışlarında alıcı ve satıcıların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik riskine maruz kalmaması, kayıt dışılığın azaltılması, para transferinin inançlı bir ortamda gerçekleştirilmesi maksadıyla ikinci el araç satışlarında uygulanan inançlı ödeme sistemi taşınmaz satışlarında da mecburî hale gelecek. Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan yeni düzenleme için birinci etapta 1 Mayıs tarihi açıklanmıştı. Edinilen bilgilere nazaran düzenleme 1 Temmuz’da devreye girecek. Taşınmaz satışlarında satış bedelinin satıcıya çoklukla elden ödendiğini ve bu durumun kayıt dışı süreçlere, alıcı ve satıcı taraflar açısından dolandırıcılık ve sahtecilik olaylarına yol açabildiğini, tarafların yüksek meblağda nakit taşımasının paranın çalınması üzere riskleri ortaya çıkardığı belirtildi.
3 AY UZATMA YETKİSİ
Ticaret Bakanlığı yetkilileri düzenlemedeki son durum için şu değerlendirmeyi yaptı: “Gerekli teknik altyapının oluşturulması ve sistem geliştirmelerinin yapılarak eksiksiz halde devreye alınabilmesi emeliyle sistemin 1 Temmuz 2026 tarihi prestijiyle devreye alınması planlanmakta olup, bakanlığımıza kelam konusu süreyi 3 aya kadar uzatma yetkisinin de alınması öngörülmektedir. Mevzuat çalışmamızda son etaba gelindi. Sistemin öngörülen vakitte devreye alınması için çalışmalarımızı titizlikle sürdürmekteyiz. Bu kapsamda, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile teknik altyapı çalışmalarına da başladık. Anılan değişikliğin en kısa müddette yürürlüğe konulmasını hedeflemekteyiz.”
SÜREÇ NASIL İLERLEYECEK?
Türkiye’de yıllardır mesken alım satımında ödemeler birçok vakit tapudan evvel, tapu sırasında ya da tapudan sonra yapılıyor. Ödeme prosedürleri ise çoklukla banka havalesi, EFT ya da kısmen elden ödeme halinde gerçekleşiyor. Alıcı parayı gönderdiğinde tapunun geçip geçmeyeceğinden, satıcı ise tapuyu devrettiğinde paranın hesabına yatıp yatmayacağından tam olarak emin olamıyor. Yeni periyotta ise süreç şu halde işleyecek: Alıcı ve satıcı satış bedelinde anlaşacak. İnançlı ödeme sistemi üzerinden süreç başlatılacak.
Alıcı, satış bedelini satıcının hesabına değil, sistemin inançlı hesabına yatıracak. Bu para tapu bölümü gerçekleşene kadar kilitli kalacak. Tapuda satış süreci tamamlandığında para satıcının hesabına aktarılacak. Şayet tapu zamanı gerçekleşmezse, para alıcıya iade edilecek. İnançlı ödeme sistemi kullanıldığında cüzi bir hizmet bedeli de ödenecek. Bu fiyat sistemin yürürlüğe girdiği tarihte muhakkak olacak.
FARKLI UYGULAMALAR DA VAR
Sistem şimdi devreye girmese de alım-satımda garanti isteyenler için farklı uygulamalar var. Birinci olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve Takasbank işbirliği ile hayata geçirilen Taputakas devreye alınmıştı. 2015’ten bu yana hizmet veren sistemin kullanılması halinde satış bedeline bakılmaksızın 200 TL tahsil ediliyor. Misal uygulamaları bankalar da yapıyor. Lakin bunlar mecburilik değil tercih olduğu için talep görmüyor.
SİSTEM NE KAZANDIRIYOR?
PARA İNANÇTA: Satış bedeli, tapu tescili gerçekleşene kadar tarafsız bir bölgede bloke edilir.
RİSK SIFIR: “Parayı aldım mı?”, “Tapuyu devredecek mi?” üzere tasalar tarih oluyor.
SAHTECİLİĞE SON: Elden nakit taşıma riski ve uydurma para üzere aksilikler ortadan kalkıyor.
KİRALAR ARTTI KONUT FİYATLARI GERİLEDİ
KONUT fiyatlarında artış suratı stabil bir seyir izlerken, gerçek kayıp da devam ediyor. Merkez Bankası’nın açıkladığı konut fiyat endeksi, mart ayında bir evvelki aya nazaran yüzde 2, yıllık nominal olarak yüzde 26.4 arttı. Bu oran, Ekim 2024’ten bu yana görülen en düşük artış oldu. Gerçek kayıp devri ise devam ediyor. Martta gerçek (enflasyondan arındırılmış) olarak yüzde 3.4 azalış oldu. Son 26 ayın 25’inde gerçek kayıp devam etti.
Merkez Bankası, yılın birinci çeyreğine ait konut ünite fiyatlarını da açıkladı. Geçen yılın son çeyreğinde 45 bin 447 lira olan Türkiye geneli metrekare fiyatı, 2026’nın birinci çeyreğinde 48 bin 322 liraya yükseldi. Böylelikle Türkiye genelinde 100 metrekare ortalama bir dairenin fiyatı 4 milyon 832 bin liraya yükselmiş oldu. Listenin tepesi de değişti. 2025’in son çeyreğinde metrekare fiyatında Muğla 76 bin 618 lira ile birinci sırada bulunurken, birinci çeyrekte 79 bin 255 lira ile ikinci sıraya indi. Doruğun yeni sahibi 79 bin 396 lira ile İstanbul oldu. Bir evvelki çeyrekte metrekare fiyatı 74 bin 100 liraydı.
