15 Nisan 2023’te başlayan Sudan iç savaşı, üçüncü yıl dönümünde gerisinde tam bir yıkım bıraktı.
Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF) ile paramiliter Süratli Takviye Kuvvetleri (RSF) ortasındaki güç savaşı, yalnızca bir ülkeyi değil, tüm bölgenin istikrarlarını altüst etti. Analistlere nazaran Sudan artık bir devlet düzeneğinden çok, devasa bir mülteci kampına dönüşmüş durumda.
NÜFUSUN DÖRTTE BİRİ YOLLARDA
Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ve BM dataları, krizin boyutunu “on yıllardır görülen en büyük yerinden edilme hareketi” olarak tanımlıyor.
14 milyon insan meskenini terk etti; 4,4 milyon Sudanlı başta Çad, Güney Sudan ve Mısır olmak üzere komşu ülkelere sığındı.
21 milyon insan besin güvenliğinden mahrum. UNICEF, 2026 yılında 4,2 milyon çocuğun akut beslenme yetersizliği çekeceğini, 825 bin çocuğun ise acil yardım ulaştırılmazsa vefatla burun buruna olduğunu bildiriyor.
Polonya Memleketler arası Bağlar Enstitüsü’nden Dr. Jędrzej Czerep, çatışmanın neden bitmediğine dair çarpıcı bir tespitte bulunuyor. Czerep’e nazaran, RSF milislerine silah, finansman ve siyasi dayanak sağlayan kilit aktör Birleşik Arap Emirlikleri.
Uzman, milletlerarası toplumun BAE’yi “gücendirmemek” ismine bu kanalı kesmediğini ve bu sessizliğin savaşı körüklediğini vurguluyor.
SAĞLIK ve EĞİTİM YOK OLDU
PZPM Bölge Yöneticisi Aleksandra Mizerska, krizin yalnızca askeri bir çatışma olmadığını, devlet kurumlarının büsbütün buharlaştığını belirtiyor.
Sağlık, eğitim ve tarım iktisadı büsbütün çökmüş durumda. Mizerska, Güney Sudan’daki merkezlerine gelen bebeklerin gelişimsel olarak olağandan saptığını belirterek, “Açlığın bir savaş silahı olarak kullanıldığını” söylüyor.
İlginç bir bilgi ise geri dönüşlerde gizli. Güvenlik garantisi olmamasına karşın 4 milyon kişi meskenine dönmeye çalıştı.
Czerep, geri dönenlerin %90’ının yalnızca RSF’nin kovulduğu bölgelere gittiğini, milis denetimindeki bölgelere kimsenin dönmeye cüret edemediğini not düşüyor.
İnsani yardım çalışanları önümüzdeki altı ay yahut bir yıl içinde durumun düzeleceğine dair hiçbir sinyal görmüyor. Yardım kuruluşları kapasitelerini %80 artırsa da, yeni mülteci dalgaları muhtaçlıkları her geçen gün daha da ulaşılamaz kılıyor. Sudan, çağdaş dünyanın gözleri önünde bir harita kesiminden “insani bir kara deliğe” dönüşmeye devam ediyor.
