Afrika kıtası, kestirim edilenden çok daha süratli bir halde parçalanıyor olabilir. Nature Communications’ta yayımlanan yeni bir çalışma, Kenya ve Etiyopya ortasındaki Turkana Yarığı’nda kabuğun kritik bir düzeyde inceldiğini ortaya koydu.
Beklenenden daha ince: 13 kilometre
Bilim insanları, Turkana Yarığı’nın altındaki yer kabuğunun yalnızca 13 kilometre kalınlığında olduğunu tespit etti. Olağan kaidelerde kıtasal kabuğun 35 kilometreyi bulduğu düşünülürse, bu durum jeolojik bir “kopma noktasına” işaret ediyor. Uzmanlar bu süreci, çekilen bir sakızın ortadan incelmesine benzeyen “necking” (boyun verme) fenomeniyle açıklıyor.
Yeni bir okyanus mu doğuyor?
Yaklaşık 45 milyon yıl evvel başlayan bu devasa hareket, Afrika ve Somali levhalarını her yıl 4,7 milimetre süratle birbirinden ayırıyor. Araştırmacılara nazaran:
Kabuk inceldikçe kırılganlık artıyor.
Yüzeyde devasa çatlaklar oluşuyor ve magma yükseliyor.
Milyonlarca yıl sonra Hint Okyanusu’nun bu boşluğu doldurmasıyla yeni bir okyanus oluşabilir.
Turkana Bölgesi yalnızca jeolojik değil, antropolojik bir hazine. Dünyadaki antik insan fosillerinin üçte biri burada bulundu. Fakat yeni çalışma şaşırtan bir sav ortaya atıyor:
“Burası insanlığın tek beşiği olduğu için değil, jeolojik yapısı (hızlı çökelme ve volkanik kül) fosilleri eksiksiz koruduğu için bu kadar çok kalıntıya konut sahipliği yapıyor olabilir.”
