Mersin’nde Soli Pompeipolis Antik Kenti içinde kalan ve 2021 yılında villa inşaatı müsaadesi verilen yerde, ikinci sefer yapılan kurtarma kazılarında 8 Roma mezarı ve Geç Antik Çağ’a ilişkin olduğu varsayım edilen su kanalı bulundu. Adana Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu, inşaat müsaadesi verilen yerin da içinde olduğu 20 dönümlük bölgeyi Roma Nekropolü olarak değerlendirip 1’inci Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan ederek muhafaza altına aldı.
VİLLA YERİ BİR ANDA SİT ALANINA DÖNÜŞTÜ
Merkez Mezitli ilçesine bağlı Mezitli Mahallesi’nde 2002 yılında belediye tarafından yol açma çalışması sırasında tarihi eser olduğu bedellendirilen kalıntılar çıktı.
Mersin Müze Müdürlüğü’ne bildirilmesi üzerine bölgeye gelen takımlar, hafriyat çalışması başlattı. Hafriyat çalışmaları sonrası alanda Roma periyoduna ilişkin lahitler bulundu. Teze nazaran, hafriyat alanına bitişik 3’üncü Derece Arkeolojik Sit Alanı olan yaklaşık 2,5 dönümlük parsel, 2013 yılında bir iş insanı tarafından satın alındı. İş insanı, 2020 yılında kelam konusu parselde 4 adet villa yapmak için belediyeye ruhsat müracaatında bulundu. Başvuruyu pahalandıran belediye, Mersin Müze Müdürlüğü’nden kurum görüşü istedi. Belediyenin talebi üzerine Mersin Müze Müdürlüğü kelam konusu alanda 13 başka sondaj çalışması yaptı. 23 gün süren sondaj kazılarında etütlük olarak bedellendirilen, ağır formda korozyona uğramış 3 adet bronz sikke çıktı. Ayrıyeten 1 ve 9 numaralı sondaj çukurlarında da taşınır kültür varlığı saptandı.
TOPRAĞIN ALTINDAN ROMA MEZARLIĞI ÇIKTI
Bunların dışında kalan tüm sondaj çukurlarında taşınır yahut taşınmaz rastgele bir kültür varlığına rastlanmadı. Elde edilen bulgular doğrultusunda Müze Müdürü S.C.B. ve müze araştırmacısı M.D.’nin imzasının bulunduğu rapor hazırlandı. Raporda, inşaat çalışmaları sırasında rastgele bir kültür varlığı kalıntısına rastlanması halinde müdürlüğe haber verilmesi şartı ile inşaat yapılmasında bir sakıncanın olmadığı vurgulandı.
İddiaya nazaran, Mersin Müze Müdürü S.C.B.’nin izinli olduğu periyotta yerine bakan Müdür Vekili, belediyenin yol açma çalışması sırasında ortaya çıkan lahitlere ait eksiklikler olduğu fark edip süreç başlattı. Bunun üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığı muhakkik gönderip lahitlerin bulunması tarafında karar verince, 2022 yılında birebir bölgede kurtarma hafriyat çalışması genişletilerek başlatıldı.
YENİ HAFRİYATTA LAHİTLER VE SU KANALI BULUNDU
Bölgede 2022 ve 2023’te sürdürülen hafriyat çalışmalarında yeni lahitlerin yanı sıra Geç Antik Çağ’a ilişkin olduğu kestirim edilen bir su kanalı gün yüzüne çıktı. Su kanalının, iş insanı tarafından satın alınan ve daha evvel inşaat müsaadesi verilen parsele yönelmesi üzerine çalışmayı sürdüren uzmanlar hafriyatın bu parselde devam ettirilmesi tarafında görüş bildirdi. İş insanına ilişkin daha öne yapılan 13 sondaj çalışmasında ‘taşınır yahut taşınmaz rastgele bir kültür varlığına rastlanmadı’ halinde rapor verilen 2,5 dönümlük alanda yine çalışma başlatıldı. 2024 yılında yapılan kurtarma kazılarında 8 adet Roma mezarı içerisinde çok sayıda envanterlik eser, Roma su kanalı ve birtakım mimari yapı kalıntıları tespit edildi. Bu gelişme üzerine hazırlanan raporla durum Adana Kültür Varlıkları Müdafaa Bölge Heyeti’ne bildirildi. Konsey acil olarak, 12 Aralık 2025’te, 2021 yılında verilen inşaat müsaadesine karşı süreç tamamlanıncaya kadar müsaadesiz inşaat yapılmaması kararı aldı.
ROMA NEKROPOLÜ OLARAK DEĞERLENDİRİLDİ
Yeni kurtarma hafriyatları çalışmalarının sonuçlarını kıymetlendiren Adana Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu, 25 Şubat 2026’da daha evvel inşaat müsaadesi verilen parselin 1’inci Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilmesine karar verdi. Bu kararın akabinde Soli Pompeipolis Antik Kenti içinde kalan ve Roma Nekropolü olarak bedellendirilen yaklaşık 20 dönümlük arazi, 1’inci Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak müdafaa altına alındı.
