SERAY ŞAHİNLER – Modern çağın çıkmazlarını sıralamaya kalksak, buradan dünyanın dört yanına uzanan bir yol açılır: Sevgisizlik, köksüzlük, nefessiz kalış, bencillik, umarsızlık, hafızasızlık… Tüm bu başlıklar, sırf ferdi krizlerin değil, tıpkı vakitte çağın ruhuna sinmiş derin bir taraf kaybının ve kopuş hâlinin izlerini taşır. Sanatçı Mehtap Baydu, Türkiye’deki birinci kurumsal solo standı “Seni Sevmek Çok Zor!”da bu meseleler etrafında geziyor.
Arter’de izleyiciyle buluşan stant, performans, heykel, fotoğraf ve görüntü üzere farklı mecralar ortasında kurduğu geçişlerle bilinen Baydu’nun, vücut ile obje ortasında kurduğu özgün hâli takip ediyor. Buradaki anlatı sadece görsel bir seyir değil, tecrübenin ve duyusal sürecin takipçisi.
Mesafe ve gerilim
Arter’in 1. katında yer alan stantta sanatkarın ferdî belleğinden beslenen anlatılar, farklı kimliklere bürünerek ve insan dışı ögelerle temas kurarak yine şekilleniyor.
Küratörlüğünü Selen Ansen’in üstlendiği stant, dileğin tabiatında bulunan aralık ve tansiyon kavramlarını odağına alıyor. Baydu’nun pratiğinde kıymetli bir yer tutan kalıp alma süreci, bu bağlamda hem yakınlığı hem de yokluğu tıpkı anda düşündürüyor. Stanttaki eserler; çoğaltma, parçalama ve iz bırakma üzere yollarla şekillenen kolektif bir vücut fikrini öne çıkarıyor. Bazen bir bayanın gelinlik ayakkabısı bazen kumaş kesimler bazen fotoğraflar ve uzuvlar.
Serginin mekânsal kurgusu da dikkat cazibeli. Sanatkarın seramikten bronza, kumaştan cama uzanan farklı gereçlerle ürettiği işler; bu üretim süreçlerine ilişkin performatif izlerle birlikte sunuluyor. Böylelikle her bir eser, zamansal ve maddi olarak çoğul mana katmanlarıyla izleyiciye ulaşıyor.
‘Omurga Sütunu’
Serginin öne çıkan işlerinden biri ise, galerinin tam ortasında konuşlanan “Wirbelsäule (Omurga Sütunu)”, Bu eser, sanatkarın kendi vücudundan aldığı kalıpların bir ortaya getirilmesiyle oluşturulan dört metre yüksekliğinde hayli etkileyici bir çalışma. “Omurga Sütunu”, yıkım ve yine inşa kavramları üzerinden geçmiş ile gelecek ortasında güçlü bir bağ kurarken; dayanıklılık ile kırılganlık ortasındaki tansiyonu de görünür kılıyor. Ferdi olanın toplumsal olanla ne derece geçişken olduğunu hatırlatıyor.
Baydu’nun 2025 yılında The Watermill Center’daki konuk sanatçı programı kapsamında gerçekleştirdiği performansa dayanan “Burulma” isimli görüntü yapıtı de stantta yer alıyor. Orman ortamında çekilen bu çalışma, insan ile tabiat, vücut ile etraf ortasındaki hudutları sorguluyor. Görüntü, sanatkarın birebir yerde karşılaştığı bir ağaç kısmından yola çıkarak ürettiği “Bir Ağaç ile Deri Alıp Verme” yerleştirmesiyle de bağ kuruyor.
‘Nefessiz kalışımıza atfen’
Sergi kapsamında sanatkarın “Nefes (Atem)” başlıklı performansı da Arter’de izlenebiliyor. Baydu’nun 2019’da Berlin’de kamusal alana açılan vitrinli bir yerde gerçekleştirdiği “Nefes (Atem)”, sıkışmışlık ve boşluk üzere mana katmanlarını buluşturuyor. Birinci performansı basın buluşmasında gerçekleştiren sanatçı, yapıtın icrasına ayrılan alanın hacmiyle birebir tıpkı ölçülerde üretilen bir balona üfleyerek görünmez nefesine somut bir varlık kazandırıyor. 20 günde tamamlanacak performansta Baydu’nun şişireceği balon performans yerini bütünüyle kaplayana dek sürecek ve izleyiciler o anları camlı bölmenin akabinde takip edebilecek.
