Türkiye’de derinleşen ekonomik kriz, bayanların en temel gereksinimlerinden biri olan menstrüel eserlere erişimini de zorlaştırıyor. Hijyenik ped ve tampon fiyatlarındaki artış, dar gelirli milyonlarca bayan için regl periyodunu sıhhatsiz şartlarda geçirmek manasına geliyor.
Uzmanlar bu durumun sırf ekonomik değil, giderek büyüyen bir halk sıhhati meselesine dönüştüğünü söz ediyor.
Derin Yoksulluk Ağı’nın dezavantajlı mahallelerde yaptığı müşahedelere nazaran, geliri minimum fiyat düzeyinde ya da altında olan ailelerde her 10 bayandan 7’si hijyenik eserlere sistemli erişemiyor. Artan maliyetler nedeniyle birçok bayan, ped yerine bez modülü, pamuk yahut tuvalet kâğıdı üzere sıhhatsiz tekniklere yönelmek zorunda kalıyor. Besin enflasyonunun yüzde 70’leri aştığı, açlık hududunun 30 bin TL bandına dayandığı 2026 Türkiye’sinde, bir paket hijyenik pedin fiyatı son iki yılda yaklaşık üç kat arttı.
‘ENFEKSİYONA AÇIK’
Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı Op. Dr. Yeşim İşleğen, regl devrinde hijyenin hayati ehemmiyet taşıdığına dikkat çekerek “Adet periyodunda bayanlar enfeksiyonlara daha açık olur. Bu nedenle hijyenik eserlerin kullanılması gerekir. Sıhhatsiz şartlarda kullanılan eserler, vulva ve vajina hastalıklarına yol açabilir” dedi. Hijyen eksikliğinin sırf süreksiz rahatsızlıklarla hudutlu olmadığını belirten İşleğen, “Bu iltihaplar ilerlediğinde tüpleri etkileyebilir ve kısırlığa kadar giden sonuçlar doğurabilir” ihtarında bulundu.
Geçmişte bayanların kendi hijyenik eserlerini hazırlayabildiğini anımsatan İşleğen, “Eskiden pamuklu bezler kullanılırdı. Lakin bugün fakir bölümler için pamuklu kumaşa erişmek bile sıkıntı. Piyasadaki ucuz eserlerin birçok sentetik ve sağlıklı değil” tabirlerini kullandı. Regl yoksulluğunun sadece fizikî sıhhatle hudutlu kalmadığını söz eden İşleğen, “Kişinin bu periyotta öz bakımını yapamaması, kendine verdiği bedeli azaltır. Bu da vakitle diğer problemlere; şiddet, bağımlılık üzere daha büyük sorunlara yer hazırlayabilir” dedi.
Özellikle öğrenciler açısından durumun daha kritik olduğunu aktaran İşleğen, “Regl devrinde hijyenik esere erişemeyen kız çocukları okula gitmekte zorlanıyor, bu da eğitimde fırsat eşitsizliğini derinleştiriyor. Menstrüel devirde adet sancısı çok yaygın olarak görülüyor. Bu devirde olağan ki çocukların en azından birinci iki gün müsaadeli, raporlu olması gerekiyor . Derslerine de notlardan ya da online ulaşabilir olması kıymet taşıyor. Okullarda bilhassa belirli bir gelir seviyesinin altında olan kız çocuklarına menstrüel eserler fiyatsız olarak sağlanmalı” sözlerini kullandı.
