Günümüzdebazı vitamin ve mineraller ağır formda kullanılıyor. Üstelik çoğunlukla internet üzerinden yapılan teklifler ve arkadaş-dost tavsiyesiyle alınıyor.
Oysa bu eserlerin çok kullanıldığında kıymetli sıhhat problemlerine yol açabileceğine dikkat çeken İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Yunus Kayalar ‘’Bağışıklığımı, beynimi güçlen-direyim derken aldığınız destekler organ hasarına bile yol açabilir’’ ikazında bulundu ve şu bilgileri verdi:
Dr. Yunus Kayalar
Popüler diye alınmamalı
Son periyotta en çok kullanılan ve birden fazla vakit bilinçsiz halde tercih edilen destekler B12, D vitamini, demir, kalsiyum ve magnezyumdur. Bu destekler çoklukla halsizlik, güç düşüklüğü, bağışıklığı-beyni güçlendirme, eklem ve kalp sıhhatini destekleme, detoks ve yaşlanmayı geciktirme gayesiyle kullanılmaktadır.
Ancak tanınan oldukları için değil; sahiden beden muhtaçlık duyduğunda kullanılmaları gerekir.
D VİTAMİNİ
Ülkemiz güneşli olmasına karşın kapalı ortamda çalışma, güneşten korunma alışkanlıkları ve kent ömrü nedeniyle D vitamini eksikliği hayli yaygın. D vitamini eksikliği; yorgunluk, kas ve kemik ağrıları, sık enfeksiyon geçirme ve kemik erimesi riskine yol açabilir.
Bu belirtilere neden olur
D vitamini eksikliği kemik erimesi, kas güçsüzlüğü, kemik ağrıları ve bağışıklık sisteminin zayıflamasına yol açabilir; ayrıyeten yorgunluk, kas ağrıları, kemik hassasiyeti ve sık enfeksiyon geçirme üzere belirtilerle kendini gösterebilir.
Eksiklik tespit edildiğinde doktor tarafından damla, kapsül yahut ampul biçiminde D vitamini destekleri verilebilir ve doz bireye özel belirlenir.
Doğal kaynakları
D vitamini, kemik sıhhati başta olmak üzere bağışıklık sistemi, kas işlevleri ve hormon istikrarı için kıymetli bir vitamindir ve kalsiyumun bağırsaklardan emilimini artırır. En kıymetli kaynağı güneş ışığıdır. Haftada birkaç gün, kollar ve yüz açık olacak halde 10-20 dakika güneş ışığına maruz kalmak kıymetli bir dayanaktır. Uzun müddet güneşte kalmak ise D vitamini üretimini artırmaz. Bu vitamin somon, sardalya üzere yağlı balıklar, yumurta sarısı, süt, peynir, yoğurt üzere besinlerde bulunur.
Kanda kalsiyum oranını yükseltir
Aşırı alım kanda kalsiyum yükselmesine neden olarak bulantı, kusma, böbrek taşı ve organ hasarına neden olabilir.
Organ hasarına yol açabilir
Bilinçsiz demir kullanımı mide bulantısı, kabızlık ve karın ağrısına neden olabilir; çocuklarda yüksek doz alımı önemli zehirlenmelere yol açabilir. Çok demir birikimi ise karaciğer, kalp ve pankreasta hasara neden olabileceği için denetimsiz kullanım sakıncalıdır.
Demir eksikliği ‘kansızlık’ nedeni lakin…
Demir, bedende kan imali için gerekli temel minerallerden biri ve bağışıklık sistemi, güç üretimi ile zihinsel performans üzerinde değerli rol oynar. Büyüme çağındaki çocuklar, gebeler ve doğurganlık çağındaki bayanlar için kâfi demir seviyesi büyük değer taşır. Menopoz sonrası periyotta demir muhtaçlığı şahsa nazaran değişir ve sistemli kan analizi ile kıymetlendirilmesi kıymetlidir.
Doğal kaynakları
Kırmızı et, karaciğer ve öbür sakatatlar, tavuk, balık, yumurta ile ıspanak, koyu yeşil yapraklı sebzeler, baklagiller, pekmez ve kuruyemişler demir kaynaklarıdır. Hayvansal demir daha kolay emilirken, bitkisel demirin emilimi C vitamini ile birlikte alındığında artar.
Takip edilmeli
Demir eksikliği, kansızlığa yol açar; bu durum da halsizlik, çabuk yorulma, soluk cilt, baş dönmesi, nefes darlığı, kalp çarpıntısı, saç dökülmesi, tırnak kırılması ve konsantrasyon zahmeti görülebilir. Eksikliği kolay bir kan testiyle anlaşılır. Doktor tavsiyesiyle tablet, şurup yahut ağır olaylarda damar yoluyla tedavi uygulanabilir ve kan pahaları takip edilir.
B12 VİTAMİNİ
Unutkanlığa karşı hafızayı güçlendirici tesiriyle bilinen B12 de özensiz kullanılan vitaminlerden.
Karaciğer, böbrek, kırmızı et, balık (somon, ton), kabuklu deniz eserleri (midye), yumurta, süt, yoğurt ve peynir en güçlü kaynaklarıdır.
B12 desteklerini fazla kullanmak; karın ağrısı, bulantı, kusma ve ishale yol açabilir, uzun mühlet yüksek doz kullanımı ise hudut sistemi ve kalp ritmini etkileyebilir.
TAKVİYELER
MAGNEZYUM
Sosyal medya ve tanınan sıhhat içeriklerinin tesiriyle magnezyum destekleri epey tanınan hale gelmiş olsa da herkesin eksikliği bulunmayabilir. Bu nedenle gereksiz destek kullanımı yerine istikrarlı beslenme ve gerekli durumlarda tıbbi kıymetlendirme yapılması daha yanlışsız bir yaklaşımdır.
Özellikle böbrek hastalığı, kalp hastalığı yahut sistemli ilaç alan bireylerde magnezyum destekleri kesinlikle doktor kontrolünde kullanılmalıdır.
Eksikliği kas ve hudut sistemini etkileyerek kas krampları, kas seğirmeleri, yorgunluk, sonluluk ve huzursuzluk, uyku sorunları, baş ağrısı ve kalp ritim düzensizlikleri üzere belirtilere yol açar.
Nelerde bulunur?
Badem, fındık, kaju, kabak çekirdeği, tam tahıllar, muz, avokado, baklagiller ile kakao ve bitter çikolata magnezyumdan zengindir.
Rahatlatıcı tesiri var
Kas ile hudut işlevleri, güç üretimi, kalp ritmi ve kemik sıhhati için gerekli bir mineraldir. Hudut sistemi üzerinde yatıştırıcı tesir göstererek kasların gevşemesine yardımcı olur.
FAZLASI KALBİ ETKİLER
Eksiklik tespit edildiğinde doktor tarafından magnezyum tabletleri yahut kapsülleri önerilebilir. Magnezyumun bilinçsiz kullanımı mide-bağırsak sistemini etkileyerek ishal ve karın ağrısına neden olabilir. Çok alımı ise böbrek hastalarında tansiyon düşüklüğü, kas güçsüzlüğü ve kalp ritim bozukluklarına yol açabilir.
KALSİYUM
Kalsiyum, kemik ve diş sıhhati için gereklidir; ayrıyeten kas kasılması, hudut iletimi ve kalp işlevlerinde da değerli rol oynar.
Hangi besinlerde var?
Süt ve yoğurt, peynir, kefir, ıspanak, pazı, roka, marul üzere yeşil yapraklı sebzeler, badem, susam ve tahin ile sardalya üzere küçük balıklar kalsiyum açısından güçlü besinlerdir.
Vücutta azalırsa
Kalsiyum eksikliği kemik erimesi, kemik kırıkları, kas krampları, diş sorunları, el ve ayaklarda karıncalanma, tırnak kırılması ve kemik hassasiyeti üzere belirtilere yol açabilir.
Eksiklik tespit edildiğinde doktor tarafından kalsiyum tabletleri yahut kalsiyum içeren kombinasyon destekleri önerilebilir.
Yüksek dozu böbrekleri vuruyor
Kontrolsüz ve yüksek doz kalsiyum kullanımı bedende birikime neden olabilir ve bulantı, kabızlık ve halsizlik üzere şikâyetlere sebep olabilir. Uzun mühlet yüksek doz kullanım bilhassa böbrek taşı oluşumuna ve böbrek işlevlerinde bozulmaya neden olabileceği için risklidir. Bu nedenle kalsiyum destekleri bilhassa menopoz sonrası bayanlar ve kemik erimesi riski olan bireylerde kesinlikle tabip değerlendirmesi sonrası kullanılmalıdır.
