Osmanlı İmparatorluğu devrinde inşa edilen ve vakitle büyük kısmı yıkılan Zeynel Bey Medresesi, onarım çalışmalarıyla eski görünümüne kavuşturuldu.
Biçer Mahallesi’nde 1560’ta Hakkari Beyi Zeynel Bey tarafından yaptırılan ve 1998’de yüzey araştırmaları sırasında tespit edilen medresenin kalıntıları, 2005’te hafriyat ve paklık çalışmalarıyla ortaya çıkarıldı.
‘ZEYNEL BEY MEDRESESİ ESKİ GÖRÜNÜMÜNE KAVUŞTURULDU’
Taşla yapılan avlu, ayvan (ev, cami ve medreselerde avluya bakan yaşam alanı), 8 oda ile Zeynel Bey’in mezarının bulunduğu medresenin eski görünümüne kavuşturularak turizme kazandırılması için Kültür ve Turizm Vilayet Müdürlüğünce proje hazırlandı. İki yıl evvel Cumhurbaşkanlığının yatırım programına dahil edilen proje, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Valilik ve İl Özel Yönetiminin dayanağıyla hayata geçirildi. Yüklenici firma gruplarınca yürütülen çalışmaların akabinde medrese, tarihi dokusuna uygun biçimde restore edildi.
‘YÖRENİN DEĞERLİ TARİHİ YERLERİNDEN OLAN MEDRESE’
Yörenin kıymetli tarihi yerlerinden olan medresenin arkeoloji müzesine dönüştürülmesi planlanıyor. Kültür ve Turizm Vilayet Müdürü İdris Ağacanoğlu, Zeynel Bey’in Osmanlı Safevi savaşında İran’da şehit düştüğünü ve naaşının yaptırdığı medresenin avlusuna defnedildiğini söyledi. Sonraki süreçte medresenin bir ilim merkezi olarak kullanıldığını belirten Ağacanoğlu, kentte 2005’te yapılan hafriyat çalışmaları sırasında mevcut yapının kalıntıları ortaya çıkarılıyor. 2015’ten sonraki çalışmalarımızla Zeynel Bey Medresesi 2024’te Cumhurbaşkanlığı Yatırım Programı’na alındı. Ve 2024 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Hakkari Valiliğinin destekleriyle Zeynel Bey Medresesi restore edilerek ayağa kaldırıldı. Onarım geçen yılın sonunda tamamlandı dedi.
‘ARKEOLOJİ MÜZESİNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ HEDEFLENİYOR’
Medresenin bundan sonraki çalışmayla arkeoloji müzesine dönüştürülmesinin hedeflendiğini lisana getiren Ağacanoğlu, buna yönelik Zeynel Bey Medresesi Teşhir ve Tanzim Projesi’nin 2026 yatırım programında yer aldığını tabir etti. Medresenin müzeye dönüştürülmesiyle kültürel mirasın gelecek jenerasyonlara aktarılması konusunda değerli çalışmanın gerçekleştirilmiş olacağını vurgulayan Ağacanoğlu şöyle devam etti:
Buranın müze olmasıyla turizme de katkı sunmasını bekliyoruz. Burada bir arkeoloji müzesi yok. Kentte son 10 yıldır kültürel miras ve turizm manasında kıymetli gelişmeler sağlandı. 15’e yakın yapı restore edilmiş durumda. Zeynel Bey Medresesi, Mir Kalesi etrafında yer alan Meydan Medresesi, Kızıl Kümbet Mezarlığı ve Zaviyesi, Melik Esat Mescidi üzere değerli yapılar kültür ve tarih rotamızda bulunmaktadır. Burası da bu rotanın en kıymetli duraklarından birisi olacaktır. Bu da Hakkari’nin bir periyot değerli bir ilim merkezi olduğunu gösteriyor. İki medresenin tıpkı bölgede talebe, devlet adamı ve ulema yetiştirmesi bizim için kıymetli bir mevzu. Buradaki medreseler avluludur. Zeynel Bey Medresesi de avlulu bir medresemizdir. Avlunun etrafında ise medrese odaları mevcut.
