Glokom (göz tansiyonu) sinsice seyreden, geç evrelere kadar kendini belirli etmeyen, amansız bir hastalık olarak tanımlanıyor.
Dünyada katarakttan sonra körlüğün en yaygın ikinci nedeni olarak bilinen hastalıkta görme kaybı oluşabiliyor.
“Türkiye’de yaklaşık olarak 2,5 milyon kişinin glokom hastası olduğu varsayım edilmektedir.
Bu hastalık her 100 bireyden yaklaşık ikisinde görülüyor. Hastaların yarısı glokom olduklarından habersizdir. Yaklaşık 300 bini nizamlı tedavi almaktadır’’ diyen Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Kazım Devranoğlu bu sinsi hastalıkla ilgili kıymetli bilgiler verdi…
Prof. Dr. Kazım Devranoğlu
TESADÜFEN TEŞHİS EDİLİR
Glokom optik hudutta (görme siniri) sinsi, birden fazla defa ağrısız, bilinmeyen bir halde hasara neden olabilir.
Optik hududa ziyan vermeyi önlemenin en tesirli yolu, erken teşhis ile hastalığı belirlemek ve çeşitli farmakolojik, lazer ve cerrahi müdahalelerle göz içi basıncını azaltmaktır. Ayrıyeten optik sonu, görme alanını esirgeyici tedaviler de kelam bahsidir.
Hastalık ilerleyene kadar ağrı yapmaz, yavaş yavaş görme hududunda hasar yapmaya devam eder, hastalık son evreye yaklaşınca hasta görmesinin azaldığını lakin fark edebilir. Çoğunlukla öbür bir şikâyet yahut olağan göz muayenesi için göz tabibine gidildiğinde tabip hastalığı fark eder, tetkiklerle kesin tanıyı koyar ve tedaviye başlar.
İşte olağan değerleri
Sağlıklı bir birey için ülkü göz tansiyonu pahası 12-20 mmHg aralığında olmalıdır. Azamî bedelin üstünde çıkan sonuçlar şahısta göz tansiyonu varlığını düşündürebilir lakin bu pahalar gün uzunluğu değişkenlik gösterebileceğinden kesin teşhis için nizamlı takip edilmelidir.
Şiddetli ağrıya neden olabilir
Glokom kesinlikle göz tabibi tarafından takip ve tedavi edilmelidir. Kendi haline bırakılırsa görme hududunda hasara yol açabilir. Görme kaybından diğer beğenilen devamlı ve şiddetli ağrı yapabilir, hastanın ömür kalitesini çok bozabilir. Ülkemizde görülen glokom tipi başlangıçta ağrısızdır, yavaş yavaş etraftan merkeze gerçek görme alanını daraltan, son devirde yeterlice görmeyi azalttığında fakat hastanın fark edebildiği glokom çeşididir.
En sık görülen türü
Türkiye’de sık gördüğümüz açık açılı glokomlar başlangıç ve orta evrede belirti vermemektedir. Daha az görülen kapalı açılı glokomda göz ve etrafında ağrı, görmede azalma, bulanık görme şikayetleri olabilmektedir. Bilhassa akşamları, loş ve karanlıkta bu şikayetlerin ortaya çıkması tipiktir.
En çok kimler risk altında?
Şeker hastalığı, hipertansiyon, metabolik hastalık, kanda trigliserit, kolesterol seviyesi yüksek olanlarda glokom riski daha fazladır. Sistemik (ağızdan yahut enjeksiyonla) ya da damla halinde kortizon uzun müddet kullanıldığında göz tansiyonunu yükseltebilir ve glokom gelişebilir.
Her yaşta görülebilen kronik bir hastalıktır
‘Normal tansiyonlu glokom’ dediğimiz bir glokom da vardır. Burada göz içi basıncı olağan değerlerdedir ancak glokom vardır. Yani görme hududunda glokoma bağlı hasar vardır.
Glokom doğumdan çok ileri yaşlara kadar her yaşta görülebilen kronik bir hastalıktır. Konjenital (doğumsal) glokom, jüvenil glokom, erişkin glokomlar vardır. Maalesef çocuklarda da bu hastalığı görüyoruz.
Uygun tedaviyle önüne geçilir
Glokom doğumsal da olabilir. 0-3 yaş ortası çocuklarda konjenital (doğumsal) glokomda uygun tedaviyle kayıp geri döndürülebilmektedir. Uygun ve başarılı tedavi ile hastalık durdurulmaya, daha fazla görme kaybına neden olmamasına çalışılmaktadır.
GLOKOM
Sürekli takip şart
Glokom, bir beğenilen varsa öbür göz de risk altındadır. Bu nedenle daima denetim altında tutulması gerekir. Hastalık ilerlemeye devam edip, görmeyi bozabilir ve körlükle neticelenebilir.
Glokomun tedavisinde ilaçlar, lazer ve ameliyatlar yer alır.
Bazı glokomlarda ilaç kâfi iken, kimilerinde ise direkt ameliyat ile tedavi yapılabilir.
Konjenital (doğumsal) glokomda temel tedavi ameliyattır. Birtakım glokomlarda ise çeşitli lazerler kullanılır. Bitkisel yahut doğal usulleri temel tedavilere dayanak olarak ve göz tabibi denetiminde glokomun tedavisinde yer alabilir.
Şikayetiniz olmasa da denetime gidin
Ailesinde glokom olan şahısların her yıl göz muayenesi yaptırması gerekir. 40 yaşından sonra glokom sıklığı artmaktadır. Bu nedenle diğer hiçbir şikâyeti olmasa bile herkes 40 yaşından sonra göz muayenesi yaptırmalıdır.
Stres ve uykusuzluk olumsuz etkiler
Uzun müddet telefon, tablet, bilgisayar kullanımı glokomu tetiklemez. Uykusuzluk ve gerilim kortizol (stres hormonu) salınımını artırabilir ve bu da göz tansiyonunu yükselterek glokomu olumsuz etkileyebilir. Spor yaparken baş aşağı duruşlar yahut tartı kaldırmak, baş aşağı konum baş ve gözlerden gelen venöz (toplar damar) kan akışını yavaşlatır ve geriye hakikat venöz basınç artışı ile birlikte göz içi sıvı drenajı azalabilir. Bu da göz tansiyonunu yükseltir. Fazla yük kaldırmak yeniden göz tansiyonunu artırabilir.
