Haber7-ÖZEL
Kurucularından Peter Thiel’in, ABD’de reşit olmayan kız çocuklarına yönelik fuhuş ağı kurduğu argümanıyla yargılandığı sırada hapishanede meyyit bulunan milyarder Jeffrey Epstein ile ticari bağları olduğu ortaya çıkan, dünya teknoloji devleri ortasında en gizemli ve stratejik kurumlardan biri olarak kabul edilen ve ABD istihbarat servisi CIA’in takviyesiyle kurulan Palantir, Silikon Vadisi’nin ahlaki borcundan mecburî askerliğe, yapay zeka silahlarına kadar uzanan 22 unsurluk bir bildiri yayımlayarak Teknoloji Cumhuriyeti periyodunu başlattı.
Palantir, Teknoloji Cumhuriyeti (The Technological Republic) manifestosunu kamuoyuna duyurdu. Şirketin CEO’su Alex Karp ve Nicholas W. Zamiska tarafından kaleme alınan birebir isimli kitaptan esinlenen bu 22 unsurluk bildiri, yalnızca bir teknoloji vizyonu değil, tıpkı vakitte Batı medeniyetinin geleceğine dair sert bir siyasi ve askeri projeksiyon sunuyor. Bildiride bilhassa birtakım hususlar dikkat çekti.
https://twitter.com/PalantirTech/status/2045574398573453312
Sosyal medya platformu üzerinden paylaşılan manifesto, yazılımın artık yalnızca bir araç değil, çağdaş çağın en büyük sert güç ögesi olduğunu ilan ederek atom çağının sonuna gelindiğini vurguluyor.
TERÖR DEVLETİNE ÇALIŞAN KATİL YAZILIM
İsrail hükümeti Palantir yazılımını 2014’ten bu yana kullanıyor. 7 Ekim 2023’ten sonra Palantir İsrail ordusuyla stratejik bir paydaşlık muahedesi yaptığı ve bu kapsamda “savaşla ilgili görevlerde” kullanılmak üzere yapay zeka ve bilgi tahlili hizmetleri sunduğu belirtilmektedir. Bu iş birliği çerçevesinde şirketin; istihbarat toplama, data tahlili ve amaç belirleme süreçlerinde kullanılan yazılımlar sağladığı, Palantir teknolojilerinin İsrail’in “gözetleme” ve “hedefleme” kapasitesini artırdığı ve askeri operasyonlarda data temelli karar alma süreçlerine katkı sunduğu belirtildi.
YAZILIM ARTIK YENİ SERT GÜÇ: YUMUŞAK GÜÇ DEVRANI KAPANDI
Palantir’in manifestosunda en dikkat çeken ögelerden biri, klâsik diplomasi ve yumuşak güç kavramlarına yönelik sert tenkitler oldu. Bildiride, yalnızca ahlaki davetlerle özgür toplumların hayatta kalamayacağı vurgulanırken, bu yüzyılda sert gücün büsbütün yazılım üzerine inşa edileceği belirtiliyor.
4. Husus:
“Yumuşak gücün, sadece etkileyici telaffuzların hudutları ortaya çıktı. Özgür ve demokratik toplumların başarılı olabilmesi için ahlaki davetten daha fazlasına muhtaçlık vardır. Sert güce muhtaçlık vardır ve bu yüzyılda sert güç yazılım üzerine kurulacaktır.”
YAPAY ZEKA TAKVİYELİ SİLAHLARI KİMLER ÜRETİLECEK
Şirket, yapay zeka dayanaklı silahların üretilip üretilmeyeceğinin artık bir tartışma konusu olmadığını, asıl sorunun bu silahları kimin ve hangi maksatla üreteceği ele alıyor. Rakiplerin etik tartışmalarla vakit kaybetmeyeceği ikazında bulunan Palantir, Batı’nın savunma sanayiinde yazılım odaklı bir ihtilale gitmesinin kaçınılmaz olduğunu tabir ediyor. Şirketin ‘rakiplerden’ kastı merak konusu olarak hala yerini koruyor.
5.Madde:
“Soru şu değil: Yapay zeka silahları üretilecek mi? Soru şu: Kim üretecek ve hangi maksatla üretecek? Rakiplerimiz, kritik askeri ve ulusal güvenlik uygulamalarına sahip teknolojilerin geliştirilmesinin yararları hakkında teatral tartışmalara girmek için duraklamayacaklar. İlerleyecekler.”
ZORUNLU ASKERLİK ÖNERİSİ
Palantir’in yayınladığı manifestoda en çok tartışılan hususlarından biri ise askerlik hizmetinin üniversal bir misyon haline getirilmesi önerisi oldu. İstekli askerlik sisteminden uzaklaşılması gerektiğini savunan şirket, bir sonraki savaşta riskin ve maliyetin toplumun her kesiti tarafından paylaşılması gerektiğinin altını çizdi. CEO Alex Karp’ın askeri geçmişi olmamasına karşın bu cins bir davette bulunması tenkitlerin odağına yerleşti.
6.Madde:
“Ulusal hizmet kozmik bir vazife olmalıdır. Toplum olarak, büsbütün gönüllülük temeline dayalı bir ordudan uzaklaşmayı ve lakin herkes riski ve maliyeti paylaşırsa bir sonraki savaşa girmeyi önemli olarak düşünmeliyiz.”
ŞİDDET İÇEREM HATALARLA GAYRETTE ETKİN ROL
Ayrıca Silikon Vadisi’nin yalnızca yazılım üretmekle kalmayıp, şiddet içeren hatalarla çabada de faal rol oynaması gerektiği manifestoda yer alan bir başka kritik başlık olarak öne çıkıyor.
17.Madde:
“Silikon Vadisi şiddet kabahatleriyle gayrette rol oynamalıdır. ABD genelindeki birçok siyasetçi, şiddet cürümleri kelam konusu olduğunda adeta omuz silkmiş, sorunu ele almak için önemli eforlardan vazgeçmiş yahut hayat kurtarmak için umutsuz bir teşebbüs olması gereken bu bahiste tahlil ve deneyler geliştirmek için seçmenleri yahut bağışçılarıyla rastgele bir risk almaktan kaçınmıştır.”
CAYDIRICI ATOM ÇAĞININ SONU
Atom çağının sona erdiğini ve artık yazılım tabanlı bir güç istikrarının kurulduğunu ilan eden bildiri, yeni bir caydırıcılık çağının başlamak üzere olduğunu tabir etti.
12.Madde:
“Atom çağı sona eriyor. Caydırıcılığın bir çağı olan atom çağı sona eriyor ve yapay zekaya dayalı yeni bir caydırıcılık çağı başlamak üzere.”
GAZZE’YE ATAKLARDA PALANTİR DESTEĞİ
BM Özel Raportörü Francesca Albanese hazırladığı bir raporda, İsrail ordusunun Gazze’de gayeleri belirlemek ve işlemek için geliştirdiği yapay zeka sistemlerine atıf yapmıştı.
Albanese tarafından hazırlanan raporda, Palantir’in İsrail ile 2024’ten itibaren geliştirdiği paydaşlığın Gazze’deki ihlallerle temaslı olduğunu raporlamış, “Palantir’in otomatik iddiaya dayalı polislik teknolojisi, askeri yazılımların süratli ve ölçeklenebilir bir biçimde oluşturulması ve konuşlandırılması için, temel savunma altyapısı ve otomatik karar verme için gerçek vakitli savaş alanı data entegrasyonuna müsaade veren ‘Yapay Zeka Platformu’ sağladığına inanmak için makul münasebetler bulunmaktadır” ifadeleri kullanılmıştı.
REKOR BÜYÜME VE STRATEJİK ORTAKLIKLAR
Bu çarpıcı manifestonun yayımlandığı periyotta Palantir’in mali bilgileri de şirketin neden bu kadar özgüvenli olduğunu deliller nitelikte. 2025 yılının dördüncü çeyreğinde 1,41 milyar dolar gelir elde ederek bir evvelki yıla nazaran yüzde 70’lik devasa bir büyüme kaydeden şirket, 2026 yılı için de yüzde 61’lik bir büyüme öngörüyor. Stellantis ile olan iştirakini 5 yıl daha uzatan, ABD Donanması’nın ShipOS projesinde kritik rol üstlenen ve Bain & Company ile yapay zeka dönüşümü için iş birliği yapan Palantir, yalnızca bir yazılım şirketi değil, yeni jenerasyon bir silah üreticisi olma yolunda ilerliyor.
