Hafta boyunca emtia piyasalarında jeopolitik gelişmeler, enerji arzına yönelik belirsizlikler ve merkez bankalarının para siyaseti iletileri fiyatlamalar üzerinde belirleyici oldu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la müzakereleri askıya aldığını açıklamasına karşın Tahran idaresinin uzlaşmacı bir teklif sunduğuna yönelik haber akışı piyasalarda dalgalı bir seyir oluşturdu.
Büyük merkez bankalarının faiz kararları ve merkez bankası başkanlarının kelamla yönlendirmeleri de emtia piyasalarında risk algısını şekillendiren esas ögeler ortasında yer aldı.
ABD’nin İran limanlarına yönelik uzun müddetli abluka hazırlığı ve Hürmüz Boğazı’ndan güç geçişlerine ait telaşlar, Brent petrol üzerinde üst istikametli baskı oluşturdu.
Petrol fiyatlarının yüksek seyri, enflasyonist baskıların güçlenebileceğine yönelik telaşları artırırken, güç maliyetleri üzerinden başka emtia kümelerinde da oynaklığın yükselmesine yol açtı.
Trump, İran ile görüşmelerin devam ettiğini lakin Tahran idaresinin kendisine ulaştırdığı son tekliften “memnun olmadığını” belirtti. Kelam konusu açıklama, İran’ın ABD ile müzakerelerde aracılık yapan Pakistan yönetimine savaşı sona erdirebilecek bir mutabakat için yeni teklif sunduğuna ait haberlerin akabinde geldi.
Öte yandan, Trump idaresinin ABD Kongresi’ne gönderdiği mektupta, bölgedeki ABD Silahlı Kuvvetleri’nin varlığına karşın İran ile savaşı “sona ermiş” saydığını resmen bildirmesi jeopolitik risk algısında kısmi rahatlama sağladı. Buna rağmen Hürmüz Boğazı’ndan güç geçişlerine yönelik belirsizliklerin sürmesi, güç fiyatlarında üst istikametli risklerin korunmasına neden oldu.
ENFLASYON RİSKLERİ MERKEZ BANKALARININ TEMKİNLİ DURUŞUNU DESTEKLEDİ
Enflasyon risklerinin gündemde kalmaya devam ettiği haftada başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere Avrupa Merkez Bankası (ECB), İngiltere Merkez Bankası (BoE) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) siyaset faizlerini beklentiler doğrultusunda sabit tuttu.
Merkez bankası liderlerinin kelamla yönlendirmelerinde temkinli bir ton öne çıkarken, Fed Başkanı Jerome Powell’ın güvercin tondan uzak iletileri para siyasetinde ek sıkılaşma ihtimalini yine gündeme taşıdı.
Fed’in faiz kararının 8’e karşı 4 oyla alınması da komite içindeki görüş ayrılıklarının belirginleştiğine işaret etti.
Makroekonomik bilgi tarafında ise ABD iktisadının yılın birinci çeyreğinde beklentilerin altında büyümesi, global talep görünümüne ait soru işaretlerini artırdı. Buna rağmen büyümenin ivme kazanma eğilimini muhafazası, resesyona yönelik telaşların sonlu kalmasını sağladı.
Bu gelişmelerle birlikte tahvil piyasalarında satış baskısının artmasıyla ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 10 baz puan yükselerek yüzde 4,3970’e çıktı. Dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 0,4 düşüşle 98,2 düzeyinden kapandı.
Öte yandan, gelecek hafta ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi yatırımcıların odağına yerleşti.
DEĞERLİ METALLER PALADYUM HARİÇ NEGATİF
Değerli metaller, tamamlanan haftada paladyum hariç negatif bir seyir izledi. Jeopolitik risklerin inançlı liman talebini desteklemesine rağmen, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon beklentilerini artırması ve tahvil faizlerindeki yükseliş, fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturdu.
Haftanın son kısmında İran’ın müzakereler için yeni bir teklif sunduğuna yönelik haber akışı, petrol fiyatlarında kısmi gevşemeye ve bedelli metallerde kayıpların sınırlanmasına neden olsa da haftalık bazdaki negatif görünümü değiştirmedi.
Analistler, kıymetli metallerde jeopolitik risklerin fiyatları desteklemeye devam ettiğini lakin Fed’in faiz patikasına ait belirsizlikler ve tahvil faizlerindeki yükselişin fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu söz etti.
Bu gelişmelerle pahalı metallerde ons bazında fiyatlar paladyumda yüzde 1,9 artarken, altında yüzde 2, platinde yüzde 1,4 ve gümüşte yüzde 0,4 geriledi.
BAZ METALLER KARIŞIK SEYRETTİ
Baz metallerde ise karışık bir seyir izledi. Çin’den gelen imalat sanayi datalarının talep görünümüne sonlu takviye vermesine rağmen, global büyümeye ait belirsizlikler, yüksek güç maliyetleri ve faizlerin uzun mühlet yüksek kalabileceğine yönelik beklentiler fiyatlamalar üzerinde tesirli oldu.
Çin’de nisan ayı imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi’nin (PMI) 50,3 ile genişleme bölgesinde kalması, baz metaller için talep görünümünü desteklemesine rağmen, hizmet kesimi PMI 49,4’e gerileyerek daralma bölgesine indi.
Bakır fiyatlarında güç dönüşümü ve altyapı yatırımlarına ait uzun vadeli talep beklentileri korunurken, kısa vadede yüksek faiz ortamı, global sanayi üretimine yönelik kaygılar satış baskısını artırdı.
Analistler, pak güç, yapay zeka için elektrik şebekesi yatırımlarının bakır ile alüminyum talebini destekleyebileceğini lakin kısa vadeli fiyatlamalarda küresel büyüme beklentileri, güç maliyetleri ve faiz görünümünün belirleyici olmayı sürdürdüğünü belirtti.
Baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta libre bazında fiyatlar nikelde yüzde 1,2 artarken, kurşun yatay seyretti. Birebir devirde alüminyum yüzde 1,8, bakır yüzde 1,9 ve çinko yüzde 3,8 paha kaybetti.
BRENT PETROL KIYMET KAZANDI
Brent petrol tamamlanan haftada müspet bir seyir izlerken, Hürmüz Boğazı’na ait arz tasaları, ABD-İran sınırındaki müzakere meçhullüğü ve ABD stok bilgileri fiyatlamalar üzerinde tesirli oldu.
ABD-İran müzakerelerinde sonuç alınamaması, Orta Doğu arzında uzun vadeli kesinti telaşlarını artırdı. ABD Güç Enformasyon Yönetimi (EIA) datalarına nazaran, ülkede ticari ham petrol stokları 24 Nisan ile biten haftada 6,2 milyon varil azalarak 459,5 milyon varile geriledi.
Petrol fiyatlamalarında Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC+ cephesinden gelen haber akışı da yatırımcılar tarafından takip edilirken, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), 1 Mayıs itibarıyla OPEC ve OPEC+ üyeliklerinden ayrılma kararı aldığını duyurdu.
Analistler, ayrılık sonrasında kümenin piyasa üzerindeki yönlendirme gücüne ait soru işaretlerinin arttığını belirterek, OPEC+’ın buna karşın üretim maksatlarında hudutlu artışa gitmeye hazırlandığını bildirdi.
İngiltere merkezli küresel bankacılık ve finansal hizmetler kümesi Barclays, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin uzamasını münasebet göstererek 2026 yılı Brent petrol fiyat kestirimini varil başına 85 dolardan 100 dolara yükseltti. Banka, kesintilerin daha uzun sürmesi halinde fiyatların 110 dolara kadar çıkabileceğini bildirdi.
Doğal gazda ise güç güvenliğine ait tasalar, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) akışlarına yönelik riskler ve Avrupa’da güç maliyetlerinin yine yükselmesi fiyatları destekledi.
Bununla birlikte, haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal ünitesi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 10,2, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 7,4 arttı.
TARIM EMTİALARI KAHVE HARİÇ MÜSPET SEYRETTİ
Tarım emtialarında ise bu hafta kahve hariç müspet bir seyir izlendi. Güç fiyatlarındaki yükseliş, biyoyakıt üretiminin artacağına yönelik beklentiler üzerinden mısır, soya fasulyesi ve şeker fiyatlarını desteklerken, gübre ve lojistik maliyetlerine ait telaşlar de tahıl piyasalarında üst taraflı fiyatlamaları güçlendirdi.
Chicago Ticaret Borsası’nda süreç gören mısır, buğday ve soya fasulyesi, haftanın birinci kısmında ABD-İran çizgisindeki görüşmelerin duraklaması ve ham petrol fiyatlarındaki yükselişten dayanak buldu. Ham petrol fiyatlarındaki artış, biyoyakıt talebine ait beklentilerle mısır ve soya fasulyesi fiyatlarını destekledi.
Hafta içinde buğday fiyatları Haziran 2024’ten bu yana en yüksek düzeyini test etti. Lakin ham petrol fiyatlarında görülen kısmi geri çekilme ve ABD’nin orta bölümlerinde hava şartlarının güzelleşeceğine yönelik kestirimler, haftanın son kısmında tahıl fiyatlarında kar satışlarına yol açtı.
Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar mısırda yüzde 3,5, buğdayda yüzde 3,2, soya fasulyesinde yüzde 2 ve pirinçte yüzde 0,7 yükseldi.
Şeker fiyatlarında, güç fiyatlarının yüksek seyretmesi ve Brezilya’da şeker kamışının etanol üretimine yönlendirilebileceğine ait beklentiler yükselişi destekledi.
ABD’de Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar pamukta yüzde 6,2 ve şekerde yüzde 6,1 artarken, kahvede yüzde 1,7 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 4,9 yükselişle tamamladı.
