Japonya’nın en doğu noktası olan Minamitori Adası yakınlarında, Pasifik Plakası’nın eski bir kısmında saptanan volkan, “küçük nokta volkanizmi” (petit-spot) ismi verilen ender bir sınıfa ilişkin. Keşif, Japon Kıyı Güvenliği’nin sağladığı deniz tabanı haritalama bilgileri ve derin deniz araştırmalarının birleşimiyle gerçekleştirildi.
6 BİN 500 METRE DERİNLİKTE İNCELEME
Araştırmacılar, volkanik yapıyı direkt incelemek ve kaya örnekleri toplamak maksadıyla 6 bin 500 metre derinliğe dalabilen “Shinkai 6500” isimli beşerli su altı aracını kullandı. Dalışlar sırasında yüzeye çıkarılan örnekler, okyanus plakasına gömülü yapının faal bir volkanik geçmişe sahip olduğunu kanıtladı.
Japon jeologlar, bu tıp volkanların direkt tektonik plakaların çarpışmasıyla değil, plakaların mantoya batarken uğradığı mekanik deformasyon ve eğilme yükleri sonucu oluşan çatlaklardan kaynaklandığını bildirdi.
MAGMA KAYNAĞI DÜNYA’NIN MANTOSUNDAN GELİYOR
Bilimsel bilgilere nazaran, bu volkanları besleyen magma, Dünya’nın mantosunun en üst katmanı olan astenosferden yükseliyor. Uzmanlar, bu bölgenin tektonik plakaların hareketinde kritik bir rol oynadığını ve “küçük nokta” volkanlarının mantonun üst kısmındaki magma ceplerinin varlığına dair en güçlü delilleri sunduğunu belirtti.
Tohoku Üniversitesi Kuzeydoğu Asya Çalışmaları Merkezi’nden Dr. Naoto Hirano, keşfin bölgedeki tektonik yapıları ve şimdi saptanmamış öteki misal volkanları anlamak ismine stratejik bir fırsat sunduğunu açıkladı.
VOLKANİZMA LİTERATÜRÜNDE DÖRDÜNCÜ KATEGORİ
2006 yılında Japon jeologlar tarafından tanımlanan bu volkan tipi, yer bilimlerinde dördüncü bir kategori olarak bedellendiriliyor. Avrupa’nın en etkin yanardağı olan Etna üzerinde çalışma yürüten Lozan Üniversitesi ve Catania Ulusal Jeofizik ve Volkanoloji Enstitüsü araştırmacıları da Etna’nın kimyasal bileşiminin bu “küçük nokta” volkanlarıyla benzerlik taşıyabileceğini pahalandırıyor.
