Alaçam’ın klâsik mirası “Kapaklı Pide” için coğrafik işaret süreci resmen başladı. Onu başkalarından ayıran en büyük fark; iç harcındaki etin hamurla birlikte, kendi suyunda pişmesi. Ustadan çırağa aktarılan bu özel teknik, tescil süreciyle birlikte muhafaza altına alınarak geleceğe taşınacak.
Coğrafi işaret sürecinin muvaffakiyetle tamamlanması, Alaçam kapaklı pidesini yalnızca bir mahallî lezzet olmaktan çıkarıp ilçeyle özdeşleşen itibarlı bir marka pahasına dönüştürecek. Bu tescil, hem klâsik üretim standartlarını teminat altına alacak hem de Alaçam’ın gastronomi kimliğini ulusal seviyede perçinleyecek.
Pide ustası Murat Değirmenci, Alaçam’a has lezzetin tescil sürecini tarihi bir adım olarak nitelendirdi. Değirmenci, “Yaklaşık 50 yıldır tıpkı klasik formüllerle sürdürdüğümüz bu zanaatın coğrafik işaretle korunacak olması hayli önemli. Yarım asırlık bir emeğin eseri olan kapaklı pidemizin tescillenmesi, bu lezzetin markalaşması ismine büyük bir değer taşıyor,” dedi.
Gurbetten gelenlerin birinci durağı: Alaçam’ın Kapaklı Pidesi
Alaçam ile özdeşleşen bu klâsik tat, bilhassa gurbetçilerin vazgeçilmez rotası haline gelmiş durumda. Pidenin teknik mimarisini anlatan Değirmenci, “Altı ve üstü muhakkak oranlarla kapatılan bu özel yapı, çiğ kıymanın suyunu ve lezzetini içinde hapseder. Başka pide çeşitlerinden ayrılan bu formül, yarım asırlık geleneğimizin en besbelli imzasıdır,” diyerek lezzetin ayırt edici noktalarına dikkat çekti.
Samsun’un Alaçam ilçesiyle özdeşleşen ve yarım asırlık bir geçmişe sahip olan “Alaçam kapaklı pidesi” için coğrafik işaret tescil süreci başlatıldı. Öteki pide tiplerinden farklı olarak iç harcı büsbütün çiğ kıymadan hazırlanan bu eşsiz lezzet, etin hamurla birebir anda ve kendi buharında pişmesiyle kendine has bir aroma kazanıyor. Hazırlanışında kullanılan %70 alt kapak ve %30 üst kapak hamur istikrarıyla teknik bir ustalığı barındıran bu klasik tat, geçmişte yalnızca mahalle fırınlarında pişirilirken, günümüzde çağdaş pide salonlarında birebir metotla üretilmeye devam ediyor. Bilhassa gurbetçilerin ve gurmelerin vazgeçilmez durağı olan bu lezzetin tescillenmesi, hem usta-çırak ilgisiyle bugüne taşınan mirasın korunmasını hem de Alaçam’ın gastronomi dünyasında tescilli bir marka haline gelmesini sağlayacak.
Samsun’un Alaçam ilçesine mahsus bir lezzet mirası olan kapaklı pide, sunduğu farklı ve karakteristik tadıyla bilhassa memleketine gelen gurbetçilerin birinci duraklarından biri oluyor. Çok eski bir geleneğe dayanması sebebiyle yalnızca karın doyurmak için değil, bu esaslı kültürü yerinde deneyimlemek için de pek çok kişi ilçeye özel olarak seyahat ediyor. Hem gurbet hasreti çekenlerin hem de gastronomi meraklılarının odağında yer alan bu özel pide, klâsik bağlarını koruyarak Alaçam’ın en güçlü sembollerinden biri olmayı sürdürüyor.
Geleneksel fırın kültürünü yaşatan bu süreçte, isteyen konuklar için konutlarından getirdikleri materyallerle kapaklı pide hazırlanırken, işletmenin kendi materyalleriyle de standart üretim aralıksız sürüyor. Hazırlanış etabındaki teknik zorluklar ve muhtaçlık duyulan yüksek ısıdaki profesyonel fırın koşulları, bu özel pidenin konut ortamında tıpkı lezzetle yapılmasını imkansız kılıyor. Bu durum, ustalık ve uygun ekipman gerektiren kapaklı pideyi, fırınlarda deneyimlenmesi gereken özel bir gastronomi durağı haline getiriyor.
Bu esaslı geleneğin sürekliliğine dikkat çeken Murat Değirmenci, “Fırın kurallarındaki bu mecburilik, kapaklı pidenin en besbelli özelliklerinden birini oluşturuyor. Biz de 27 yıldır bu zanaatı devam ettiriyoruz; lakin bu miras bize gökten inmedi. Bizden evvelki ustalarımızın emeği ve özverisi sayesinde bu lezzet bozulmadan bugüne kadar ulaştı,” kelamlarıyla geleneğin usta-çırak ilişkisindeki önemini vurguladı.
Belediye Başkanı Ramazan Özdemir, Alaçam kapaklı pidesinin resmiyet kazanması ismine yürütülen ağır çalışmalara dikkat çekerek, “Bu eşsiz lezzetin tescillenmesi için büyük bir emek harcıyoruz. Süreç tamamlandığında kapaklı pide, yalnızca bir lokal tat olmaktan çıkıp resmen ilçemize ilişkin, tescilli bir marka kıymeti haline gelecektir” dedi. Bu adımla birlikte ilçenin kültürel kimliğinin güçleneceğini vurgulayan Özdemir, gastronomi turizmi açısından da Alaçam’ın kıymetli bir ivme kazanacağını belirtti.
Alaçam Belediye Başkanı Ramazan Özdemir, kapaklı pidenin karakteristik yapısını ve tescil sürecini şu sözlerle özetledi: “İlçemize has bu lezzetin temel sırrı, etin hamurla birebir anda pişerek harika bir ahenk yakalamasında yatar. Esaslı bir geçmişe sahip olan bu geleneği korumak ismine Alaçam Kaymakamlığı ve belediyesi olarak coğrafik işaret müracaatımızı gerçekleştirdik. Şu an devam eden tescil süreci nihayete erdiğinde, kapaklı pide resmen Alaçam’ın kültürel ve gastronomik bir mirası olarak tescillenecek ve ilçemizin ayrılmaz bir modülü haline gelecektir.”
“Üretimimizde büsbütün ilçemizin meralarında yetişen hayvanların etlerini tercih ederek doğallığı koruyoruz. Kendine has aromasıyla fark yaratan kapaklı pide, bugün yalnızca mahallî bir yemek değil, insanların Alaçam’ı ziyaret etmeleri için başlı başına güçlü bir neden haline geldi.”
