Bilim ve teknoloji dünyasında ortaya çıkan türlü keşif, yenilik ve atılım, cihanın bilinmeyen taraflarını açığa çıkarıyor ve ufuk açmaya devam ediyor.
Artemis II misyonu
NASA, yaklaşık yarım asırlık ortanın akabinde Artemis Programı kapsamında astronotları tekrar Ay’a göndermeye hazırlanıyor.
Programın birinci adımı olan Artemis I vazifesi, 2022’de mürettebatsız gerçekleştirilirken Orion uzay aracı, Ay yörüngesinde vazifesini tamamlayarak Dünya’ya muvaffakiyetle döndü.
Programın ikinci basamağı Artemis II misyonu 1 Nisan’da Kennedy Uzay Merkezi’nden yapılan fırlatmayla başladı.
Toplam 4 astronottan oluşan takım, vazife müddetince uzay aracındaki sistemleri test etti, Ay’ın daha evvel görülmeyen kısımlarını görüntüledi ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştırdı.
NASA’nın Artemis II misyonu grubu, Ay yüzeyine inmese de en yakın ve net Ay fotoğraflarını çekmeyi başardı ve bu misyon, Ay’a inişin hedeflendiği Artemis III misyonuna hazırlık adımı olarak değerli bir misyon gerçekleştirdi.
Artemis II astronotları, Ay’ın daha evvel insan gözüyle görülmemiş kısımlarını birinci kez gören ve görüntüleyen birinci takım olarak tarihe geçti.
Artemis II vazifesini muvaffakiyetle tamamlayan Orion kapsülü, ABD doğu yakası lokal saatiyle 10 Nisan 20:07’de (Türkiye saatiyle 11 Nisan 03:07’de), California eyaletinin açıklarındaki Pasifik Okyanusu’na iniş yaptı.
Uzunluğu 19 metreye kadar ulaşabilen ahtapotlara ilişkin kalıntılar bulundu
Sonuçları Science mecmuasında yayımlanan araştırmaya nazaran, Japonya’dan bilim insanları, uzunluğu 19 metreye kadar ulaşabilen dev ahtapotlara ilişkin kalıntılar keşfetti.
Araştırmacılar, “Nanaimoteuthis” ismini verdikleri ahtapotun ağzının içindeki gaga gibisi uzvuna ilişkin fosilleşmiş kalıntılardan yola çıkarak, çeşidin sert kabuğa ve kemik yapısına sahip avlarını kolay kolay parçalayabildiğini tespit etti.
Çalışmanın başyazarı Yasuhiro Iba, yaklaşık 100 milyon yıl evvel Kretase devrinde yaşayan bu ahtapotların, o devirde denizdeki besin zincirinin en zirvesinde yer aldığını belirtti.
İspermeçet balinalarının “klik” sesleri, yapısal olarak insan konuşmasına benziyor
ABD merkezli Project CETI tarafından yürütülen ve sonuçları “Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences” mecmuasında çıkan araştırmada, uzmanlar, ispermeçet balinalarının “coda” ismi verilen klik dizileri üzerinden bağlantı kurma biçimlerini tahlil ederek bu seslerin yapısal özelliklerini ve kullanım kalıplarını inceledi.
Buna nazaran araştırmacılar, balina seslerinin başlangıçta insan kulağına rastgele “klik dizisi” üzere geldiğini lakin boşluklar kaldırılarak incelendiğinde insan konuşmasına emsal ritmik ve yapısal örüntülerin ortaya çıktığını belirledi.
Codaların belli kalıplar içinde kısa ya da uzatılmış klikler ve farklı tonlamalarla değiştirilebildiğini belirleyen araştırmacılar, bunun da Mandarin Çincesi, Latince ve Slovence üzere lisanlarda görülen ses kalıplarına benzerlik gösterdiğini buldu.
Araştırmacılar, bu yapıların insan konuşmasındaki ünlü seslerin değişim mantığıyla paralellik taşıdığı ve seslerin manalı kombinasyonlar oluşturabilecek biçimde organize olabileceğini kıymetlendirdi.
Çin, Ay’da iki yeni mineral keşfetti
Global Times’ın haberine nazaran, Çinli bilim insanları, Ay’dan toplanan numunelerde daha evvel bilinmeyen iki yeni mineralin varlığını keşfetti.
“Çang’ı-5” keşif aracının topladığı kaya ve toprak örneklerinde bulunan fosfat minerallerine “magneziyoçangızit-(Y)” ve “çangızit-(Ce)” isimleri verildi.
Nadir toprak fosfatı kategorisindeki mineraller, Uluslararası Mineroloji Birliği Yeni Mineraller, Tabirler ve Sınıflandırma Komitesi tarafından sınıflandırılarak onaylandı.
Yeni keşiflerle, bugüne dek Ay’da keşfedilen mineral sayısı 8’e çıktı.
D vitamini seviyesi ile Alzheimer biyobelirteçleri ortasında alaka olabilir
Neurology Open Access mecmuasında yayımlanan memleketler arası çalışmada, D vitamini seviyelerinin beyin sıhhati üzerinde sanılandan daha kıymetli rol oynayabileceği vurgulandı.
Çalışmada, orta yaşta daha yüksek D vitamini düzeylerine sahip bireylerde, ilerleyen yıllarda Alzheimer ile ilişkili biyobelirteçlerin daha düşük seviyelerde görülebileceği belirlendi.
Araştırmanın muharrirlerinden Martin David Mulligan, yüksek D vitamini düzeylerinin beyinde tau birikimine karşı esirgeyici olabileceğine işaret etti.
Öte yandan araştırmacılar, bulguların, sadece bir temas ortaya koyduğunu, D vitamininin tau düzeylerini direkt azalttığını ya da demans riskini düşürdüğünü kanıtlamadığını aktardı.
