Askeri havacılığı izleyen ve bunun üzerine tahliller yayımlayan İtalyan ItaMilRadar portalı, Türk Hava Kuvvetleri’ne ilişkin A400M askeri nakliye uçaklarının Libya’ya uzun yoldan gitmesini haberleştirdi.
OLASI MÜNASEBET: FIR
Flightradar bilgilerini kullanan portal, uçakların direkt Akdeniz üzerinden Libya’ya gitmek yerine, kuzeyden; Bulgaristan, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk çizgisini izleyerek Bingazi’ye ulaştığını yazdı. Bunun olası münasebeti, Türkiye ile Yunanistan ortasındaki Uçuş Bilgi Bölgesi (Flight Information Region: FIR) uyuşmazlıkları olarak belirtildi.
Ülkelerin, hükümran hava alanlarının dışında, FIR alanları bulunuyor. Memleketler arası hava alanlarındaki bu alanlarda ülkeler, hava trafik kontrolörleriyle, hava trafiğini yönetiyor. Kontrolörlerin mümkün çarpışmaları tedbire ya da acil durumlarda uyum sağlama üzere misyonları bulunuyor. Lakin FIR, ülkeye o hava alanında egemenlik sağlamıyor.
Türkiye, “Yunanistan’ın FIR’ı hükümran hava sahasıymışçasına kullanmaya çalıştığını” ve “yetkisini aştığını” söz ediyor. Şikago Sözleşmesi’nin 3. unsurunun a bendine atıfla, askeri uçakların, FIR’dan geçerken bildirim zaruriliği bulunmadığını belirtiyor. Yunanistan ise “Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü kuralları ve memleketler arası uygulamalar uyarınca, hava trafik güvenliği için tüm sivil ve askeri uçakların Atina FIR bölgesine girmeden evvel uçuş planlarını sunmalarını” talep ediyor. “Türkiye’nin 1974’e kadar bunları sunduğunu, 1974’te kendi alanını genişletme atağında bulunduğunu, 1980’da ise bundan vazgeçip, askeri uçaklar için bildirimde bulunmamaya başladığını” tabir ediyor. Tüm bunlar, vakit zaman, iki ülkenin savaş uçaklarının karşı karşıya gelmesine de -it dalaşına- yol açıyor.
YETKİLİLERDEN AÇIKLAMA GELECEĞİ ÖĞRENİLDİ
Gelinen noktada Türk A400M uçaklarının, neden bildirimde bulunmadan FIR’dan geçmek yerine, yolunu 700 kilometreden fazla uzattığı merak ediliyor. ItaMilRadar portalına nazaran Türkiye, son 2 yıldır bunu yapıyor. Portal, bunun mümkün sebepleri ortasında, Güney Kıbrıs ve Mısır ile uyum sıkıntısından kaynaklanan gecikmiş uçuş izinleri-geçici rota kısıtlamaları ve Doğu Akdeniz semalarındaki ağır askeri hareketliliği gösteriyor.
Cumhuriyet, tartışmalara ait Türkiye’den resmi bir açıklama yapılacağını öğrendi. Öte yandan, bu tartışmalar sırasında Millî Savunma Bakanlığı dikkat çekici bir paylaşım yaptı. Bakanlık, Libya’daki Flintlock tatbikatına katılmak üzere Antalya’dan havalanan Akıncı Taarruzi İnsansız Hava Aracı’nın, Türkiye-Libya ortasında imzalanan Deniz Yetki Alanı Anlaşması’nda belirlenen sonları takip ederek Libya’ya gittiğini yazdı.
Rotanın haritası da paylaşılırken, İHA’nın, Yunanistan FIR’ını kullandığı görüldü.
