Gayrimenkul alım-satım süreçlerinde hem alıcıyı hem de satıcıyı muhafaza altına alan İnançlı Ödeme Sistemi, 1 Temmuz prestijiyle tüm tapu süreçlerinde mecburî hale geliyor. Tapuda para periyodu resmen değişiyor. 1 Temmuz 2026’dan itibaren tapu süreçlerinde “bloke sistem” mecburî oluyor. Artık elden para yok, direkt havale yok.
ÖNCE BÖLÜM SONRA PARA
Para, tapu devranı tamamlanana kadar sistemde tutulacak. Süreç biter bitmez otomatik olarak satıcıya geçecek. Özcesi tapuda çantayla para taşıma devri kapanıyor. Alıcı ve satıcı, mutabakatlı banka yahut ödeme kuruluşları üzerinden sisteme başvuracak. Tapu tescili onaylandığı an, bloke edilen fiyat saniyeler içinde satıcının hesabına geçecek.
Gayrimenkul satışlarında alıcı ve satıcıların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik riskine maruz kalmaması, kayıt dışılığın azaltılması, para transferinin inançlı bir ortamda gerçekleştirilmesi emeliyle ikinci el araç satışlarında uygulanan inançlı ödeme sistemi taşınmaz satışlarında da zarurî hale gelecek.
Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan yeni düzenleme için birinci etapta 1 Mayıs tarihi açıklanmıştı. Edinilen bilgilere nazaran düzenleme 1 Temmuz’da devreye girecek. Taşınmaz satışlarında satış bedelinin satıcıya ekseriyetle elden ödendiğini ve bu durumun kayıt dışı süreçlere, alıcı ve satıcı taraflar açısından dolandırıcılık ve sahtecilik olaylarına yol açabildiğini, tarafların yüksek meblağda nakit taşımasının paranın çalınması üzere riskleri ortaya çıkardığı belirtildi.
3 AY UZATMA YETKİSİ
Ticaret Bakanlığı yetkilileri düzenlemedeki son durum için şu değerlendirmeyi yaptı: “Gerekli teknik altyapının oluşturulması ve sistem geliştirmelerinin yapılarak eksiksiz biçimde devreye alınabilmesi gayesiyle sistemin 1 Temmuz 2026 tarihi prestijiyle devreye alınması planlanmakta olup, bakanlığımıza kelam konusu süreyi 3 aya kadar uzatma yetkisinin de alınması öngörülmektedir. Mevzuat çalışmamızda son kademeye gelindi. Sistemin öngörülen vakitte devreye alınması için çalışmalarımızı titizlikle sürdürmekteyiz. Bu kapsamda, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile teknik altyapı çalışmalarına da başladık. Anılan değişikliğin en kısa müddette yürürlüğe konulmasını hedeflemekteyiz.”
SÜREÇ NASIL İLERLEYECEK?
Türkiye’de yıllardır konut alım satımında ödemeler birden fazla vakit tapudan evvel, tapu sırasında ya da tapudan sonra yapılıyor. Ödeme sistemleri ise çoklukla banka havalesi, EFT ya da kısmen elden ödeme formunda gerçekleşiyor. Alıcı parayı gönderdiğinde tapunun geçip geçmeyeceğinden, satıcı ise tapuyu devrettiğinde paranın hesabına yatıp yatmayacağından tam olarak emin olamıyor. Yeni periyotta ise süreç şu halde işleyecek: Alıcı ve satıcı satış bedelinde anlaşacak. İnançlı ödeme sistemi üzerinden süreç başlatılacak.
Alıcı, satış bedelini satıcının hesabına değil, sistemin inançlı hesabına yatıracak. Bu para tapu bölümü gerçekleşene kadar kilitli kalacak. Tapuda satış süreci tamamlandığında para satıcının hesabına aktarılacak. Şayet tapu zamanı gerçekleşmezse, para alıcıya iade edilecek. İnançlı ödeme sistemi kullanıldığında cüzi bir hizmet bedeli de ödenecek. Bu fiyat sistemin yürürlüğe girdiği tarihte muhakkak olacak.
FARKLI UYGULAMALAR DA VAR
Sistem şimdi devreye girmese de alım-satımda garanti isteyenler için farklı uygulamalar var. Birinci olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve Takasbank işbirliği ile hayata geçirilen Taputakas devreye alınmıştı. 2015’ten bu yana hizmet veren sistemin kullanılması halinde satış bedeline bakılmaksızın 200 TL tahsil ediliyor. Misal uygulamaları bankalar da yapıyor. Fakat bunlar mecburilik değil tercih olduğu için talep görmüyor.
SİSTEM NE KAZANDIRIYOR?
PARA İNANÇTA: Satış bedeli, tapu tescili gerçekleşene kadar tarafsız bir bölgede bloke edilir.
RİSK SIFIR: “Parayı aldım mı?”, “Tapuyu devredecek mi?” üzere kaygılar tarih oluyor.
SAHTECİLİĞE SON: Elden nakit taşıma riski ve düzmece para üzere aksilikler ortadan kalkıyor.
