Son dakika…Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Avusturya ziyareti kapsamında, Avusturya Federal Avrupa ve Uluslararası İşler Bakanı Beate Meinl-Reisinger ile bir ortaya gelmişti. Bakan Fidan, Avusturya’da önemli açıklamalarda bulundu.
İşte Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın açıklamalarından satırbaşları:
(ABD ile İran ortasındaki barış görüşmeleri) Muhakkak konumları netleştirmesi itibariyle bu birkaç gün çok değerli. İki tarafın da bilhassa bir ateşkese ve barışa daimi olarak ulaşma niyetiyle ve Hürmüz Boğazı’nı açma niyetiyle hareket etmeleri olağanüstü değerli. Burada halledilmesi gereken kimi ayrıntılı mevzular var. Burada da ben açıkçası Pakistanlı kardeşlerimizin maharetine güveniyorum. Bizim de dayanağımız devam edecek.
“ÇOK FAZLA YARAR VARKEN BU ÜYELİK İŞİ NEDEN GERÇEKLEŞMİYOR?”
(Gümrük Birliği Anlaşması) Rusya-Ukrayna savaşına baktığımız vakit, burada Türkiye’nin oynadığı rolden de hareketle aslında Avrupa Birliği daha neyi bekliyor? Türkiye’nin aslında sunabileceği jeostratejik, jeopolitik, jeoekonomik çok fazla yarar varken bu üyelik işi neden gerçekleşmiyor konusunda bir soru. Artık natürel her kıssanın bir iki tarafı var. Biz hiçbir vakit için üyelik şartlarının gerçekleşmemesi ve gerçekleşmeden girilmesi üzere bir talep içerisinde olmadık. Olağan ki bir yere girecekseniz bunun kaideleri vardır; bu kaideler önünüze konur ve siz bu kurallara uyduğunuz vakit buraya girersiniz.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye’nin Avrupa Birliği üyelik sürecine ait yaptığı açıklamada, AB tarafında Türkiye’yi üyeliğe kabul edecek bir iradenin bulunmadığını vurguladı.
Fakat sorun şurada, Avrupa Birliği’nde ‘Türkiye’nin kurallar sağlandığı zaman biz Avrupa Birliği üyesi olmasını kabul ediyoruz’ diye bir siyasi irade yok. Münasebetiyle bu siyasi irade maalesef 2007 yılında Sayın Sarkozy tarafından öldürüldü. Sayın Schröder ve Sayın Chirac tarafından daha evvel ortaya konan Avrupa siyasi iradesi, Sayın Sarkozy ile beraber ortadan kaldırıldı. Yani bizim kıymetlendirme evrelerine geçmemiz için Avrupa Birliği’nde bir siyasi iradenin deklare edilmesigerekiyor; daha sonra hangi çapta nasıl açılır, hangi koşul açılır kapanır ona bakarız.
Ama öbür taraftan jeostratejik olaylar öylesine gelişiyor ki bizim Avrupa Birliği ile münasebetlerimizin tabiatının ne olduğuna bakmaksızın bizi bir arada çalışmaya mecbur ediyor. Yani Rusya-Ukrayna krizi bir kriz, Orta Doğu’da olan kriz, Hürmüz Boğazı, bölgemizde olan gelişmeler, Balkanlar’daki istikrarın devam etmesi, aramızdaki ticaret hacmi, ortak ticaret direnci, savunma tabanının oluşturulması üzere çok fazla husus var. Yani NATO’da daima birlikte ne yapacağız? Yeni Avrupa güvenlik mimarisini nasıl oluşturacağız? Rekabet kaidelerini nasıl geliştireceğiz? O kadar çok bahis var ki yani Avrupa’yla Türkiye’yi bir ortaya getirdiğiniz vakit 500 milyonluk bir nüfustan bahsediyoruz.
“AB’NİN İÇERİSİNDE BİRTAKIM AÇMAZLAR VAR”
Ama maalesef Avrupa Birliği’nin içerisinde de birtakım natürel kurallara dayalı kimi açmazlar var. Yani 27 ülkenin 26’sı, diyelim 400 milyon insan bir şey isteyebilir lakin bir milyondan az insanın tercihi onu yetersiz hale getirebilir, diğer bir bir milyon nüfusu olmayan bir ülkenin. Dolayısıyla Türkiye-Avrupa Birliği (500 milyon), bir ülke tarafından bahta esir alınabilir. Yani mevcut sistem bunu mümkün kılıyor. Yalnızca bu üyelikle ilgili değil, bağda atılacak pragmatik adımlarla da alakalı. Avrupa güvenliğiyle ilgili adımlar var, Avrupa’nın kritik altyapı sıkıntılarıyla ilgili mevzular var, Avrupa’nın daha fazla ticari olarak rekabet edilebilirliğiyle ilgili alan var, Avrupa’daki dijital alanın genişletilmesiyle ilgili alanlar var. Bütün bu alanların hepsinde 500 milyonluk ortak yapı bir şey elde edebilecekken, bir milyondan az bir ülke çok fazla buna mani olur ve hiç kimse de buna bir şey diyemez. Artık doğal bu türlü bir taktik sorunun büyük bir stratejik menfaati önlüyor oluşu ve buna bir tahlil getirilememesi de başka bir çıkmaz alan. Bu olağan Avrupa’nın kendi içerisinde çözmesi gereken bir sorun.
“BİR TÜRLÜ ADIM ATAMIYORLAR”
Ama bizim realist olarak izlediğimiz siyaset şu: Türkiye ile Avrupa’nın alakalarının her vakit için âlâ olması gerekiyor. Ticaret hacmi Sayın Bakan da ifade etti; nitekim 250 milyar dolara yaklaşan bir ticaret hacmi var ve bu altın oranda neredeyse %50-%50, ticaret açığı iki tarafa da yok. Ve Gümrük Birliği Mutabakatı güncellense, bu 250 milyar doların çabucak 500 milyar dolara çıkma ihtimali de var bütün yapılan hesaplamalara nazaran. Her iki taraf da bunu yapmak istiyor lakin bir türlü adım atamıyorlar. Yani burada Avrupa Birliği tarafında birtakım irade ortaya koyma konusunda kahırlar var. Hani üyelik konusunda demiyoruz; mevcut aramızdaki anlaşma, Gümrük Birliği Muahedesi; haydi gelin bunu bir güncelleyelim. Bu her iki tarafın da menfaatine, bunu Avrupa Birliği bürokratları da bize söylüyor ancak bir yerde bir irade tıkanması var.
Umarım bu aşılır lakin dediğim üzere Cumhurbaşkanımızın bu mevzuda Türk milleti ismine aldığı irade, kullandığı irade aşikâr. Bizim bu hususta bir zahmetimiz yok. Umarım var olan bağlantılarımızı daha yeterli, ileri düzeye taşırız.
