Türkiye’de 6 Şubat Kahramanmaraş sarsıntılarının akabinde yine gündeme taşınan Yedisu Fayı tartışmalarıyla ilgili Prof. Dr. Şener Üşümezsoy dikkat çeken açıklamalarda bulundu. YouTube kanalında konuşan Üşümezsoy, Kuzey Anadolu Fayı boyunca yürütülen birtakım zelzele senaryolarının yeniliğini yitirmiş modellere dayandığını sav etti. Bilhassa Bingöl, Erzincan ve Karlıova sınırındaki değerlendirmelerin tekrar ele alınması gerektiğini söz etti.
YEDİSU FAYI İÇİN ŞİMDİKİ TAHLİL ÇAĞRISI
Üşümezsoy, kamuoyunda sık sık lisana getirilen “Yedisu Fayı 1784’ten beri kırılmadı” telaffuzunun tek başına bilimsel bir sonuç üretmek için kâfi olmadığını söyledi. Sarsıntı riskinin sadece geçmiş kırılmalara nazaran değil, aktüel gerilim transfer modelleriyle birlikte kıymetlendirilmesi gerektiğini vurguladı. 1939 Erzincan sarsıntısından sonra ortaya çıkan gerilim yüklenmelerinin farklı fay segmentlerinde tesirli olduğuna dikkat çekti.
“2012’DE İŞARET ETTİĞİM İKİ SARSINTI GERÇEKLEŞTİ”
Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, 2012 yılında yaptığı açıklamalarda üç başka bölgeyi ön plana çıkardığını belirtti. Bu alanlardan birinin Sivrice Fayı, oburunun ise Kumburgaz-Silivri sınırı olduğunu söyledi. 2020’de meydana gelen Elazığ Sivrice zelzelesi ile 2026 Marmara sarsıntısına ait öngörülerinin gerçekleştiğini savundu.
Yedisu Fayı konusunda ise daha kapsamlı araştırmalara muhtaçlık olduğunu lisana getiren Üşümezsoy, bilhassa 1949 Karlıova kırığı ile 1992 Erzincan sarsıntısı ortasında kalan segmentlerin detaylı biçimde incelenmesi gerektiğini kaydetti. Üşümezsoy, kırılmamış fay uzunluğu net biçimde belirlenmeden muhtemel zelzele büyüklüğüne ait kesin yorum yapmanın mümkün olmadığını söz etti.
“ESKİ MODELLER TEKRAR EDİLİYOR”
Üşümezsoy, zelzele riskine yönelik yorumların değerli kısmının 1999 Marmara zelzelesi öncesinde geliştirilen Coulomb gerilim transfer modellerine dayandığını belirtti. ABD’li araştırmacılar Ross Stein ve Aykut Barka’nın çalışmalarına atıfta bulunan Üşümezsoy, bu yaklaşımların uzun müddettir tekrarlandığını fakat yeni segment tahlillerinin gereğince değerlendirilmediğini söyledi.
Kuzey Anadolu Fayı boyunca Erzincan’dan başlayıp Tokat, Bolu, Sakarya ve Marmara’ya kadar uzanan kırılma zincirine dikkat çeken uzman isim, Bingöl Fayı, Ovacık Fayı ve Yedisu çizgisindeki gerilim birikiminin yine hesaplanması gerektiğini savundu.
MARMARA VE ADALAR FAYI İÇİN FARKLI GÖRÜŞ
Üşümezsoy, Marmara Denizi içerisindeki Adalar Fayı tartışmalarına ait de değerlendirmelerde bulundu. 17 Ağustos 1999 Gölcük zelzelesinden sonra gerilimin Adalar çizgisine aktarıldığı görüşüne katılmadığını belirten uzman, 1894 sarsıntısı nedeniyle bölgede kıymetli ölçüde gerilim boşalımı yaşandığını öne sürdü.
Ayrıca İznik Gölü’nden geçen ve Kuzey Anadolu Fayı’nın devamı olarak bedellendirilen birtakım senaryoların da 1999 sonrası elde edilen datalarla gereğince desteklenmediğini söyledi. Sarsıntı değerlendirmelerinde genel kabuller yerine, direkt fay segmentlerine dayanan somut tahlillerin ön plana çıkarılması gerektiğini vurguladı.
