Haber7-ÖZEL
Başkent Bamako’da eş vakitli olarak gerçekleştirilen ve direkt devletin askeri omurgasını maksat alan baskınlar, yalnızca ülkedeki güvenlik istikrarlarını değil, tüm Sahel bölgesindeki jeopolitik denklemi de yine tartışmaya açtı. El Kural kontaklı kümelerin gövde gösterisine dönüşen bu taarruzlar, askeri cuntanın idaresindeki ülkede güvenlik vaatlerinin sorgulanmasına neden olurken, memleketler arası toplumun terörle çabadaki yaptırım sistemlerini da harekete geçirdi.
BAMAKO ŞAFAK VAKTİ ATEŞ HATTI
17 Eylül 2024 sabahı, Mali’nin başşehri Bamako güne silah ve patlama sesleriyle uyandı. El Esas’ın bölgedeki en güçlü kolu olan Cemaat Nusret el-İslam vel-Müslimin (JNIM) tarafından titizlikle planlanmış koordineli bir operasyon başlattı. Akının birinci amacı, kentin güneyinde yer alan ve stratejik öneme sahip Faladia Jandarma Okulu oldu. Yüzlerce kursiyerin bulunduğu bu eğitim merkezi, teröristlerin ağır silahlarla gerçekleştirdiği baskınla adeta bir savaş alanına döndü. Lakin hücumun kapsamı bununla sonlu kalmadı. Eş vakitli olarak, Bamako Memleketler arası Havalimanı’nın çabucak yanında bulunan ve Base 101 olarak bilinen askeri hava üssü de gaye alındı. Kentin en korunaklı bölgelerinden biri olarak kabul edilen bu noktaların birebir anda vurulması, terör örgütünün başşehrin kalbine kadar sızabildiğini ve operasyonel kabiliyetini en üst düzeye çıkardığını gözler önüne serdi.
ASKERİ HAVALİMANINDAKİ AĞIR TAHRİBAT
Hava üssüne sızan JNIM üyeleri, Mali Hava Kuvvetleri’ne ilişkin stratejik varlıklara direkt ziyan verdi. Bilhassa devlet başkanlığı uçağının ve ordunun operasyonel gücünü temsil eden insansız hava araçlarının (İHA) gaye alınması, akının yalnızca fizikî bir ziyan verme maksadı taşımadığını, tıpkı vakitte devletin itibarını ve askeri kapasitesini felç etmeyi hedeflediğini kanıtladı. Resmi makamlar kayıplar konusunda başlangıçta sessiz kalsa da, lokal kaynaklar ve milletlerarası gözlemciler onlarca jandarma kursiyerinin hayatını kaybettiğini ve askeri envanterde telafisi güç hasarlar oluştuğunu bildirdi. Bu baskın, 2016 yılından bu yana Bamako’da gerçekleştirilen birinci büyük ölçekli terör aksiyonu olarak kayıtlara geçti.
CUNTA İDARESİNİN GÜVENLİK VAATLERİ
Albay Assimi Goita liderliğindeki askeri cunta, idareye geldiği günden bu yana temel meşruiyetini “ülkeye güvenliği geri getirme” vaadi üzerine inşa etmişti. Lakin Bamako’nun merkezindeki bu kanlı baskın, cuntanın güvenlik stratejilerinin merkezinde önemli çatlaklar olduğunu gösterdi. Teröristlerin kentin en hassas noktalarına nasıl bu kadar kolay sızabildiği, istihbarat ağının neden devreye girmediği ve hücum anındaki müdahale yavaşlığı, kamuoyunda ve askeri etraflarda sert tenkitlere yol açtı.
BÖLGESEL İTTİFAKLAR VE RUSYA FAKTÖRÜ: WAGNER’İN SINAVI
Mali’nin Batılı müttefiklerinden uzaklaşarak Rusya ve Wagner Kümesi ile kurduğu yakın bağ, bu taarruzla birlikte yeni bir imtihanla karşı karşıya kaldı. Sahel Devletleri İttifakı (AES) çerçevesinde komşuları Burkina Faso ve Nijer ile ortak bir savunma sınırı kurmaya çalışan Mali idaresi, Wagner savaşçılarının takviyesine karşın başşehrini korumakta zorlanıyor. Bamako saldırısı, yalnızca Mali ordusunun değil, bölgedeki Rus askeri varlığının da terörle uğraştaki aktifliğini tartışmaya açtı. Cumhurbaşkanı Goita’nın Türkiye’ye yönelmeyi tercih etmesiyle birlikte, Türk silah üreticisi CANiK tarafından Kasım 2024 üzere erken bir tarihte görevlendirilen eğitmenlerin Mali cumhurbaşkanlığı muhafızlarını eğitmekle görevlendirildiğine dair doğrulanmamış raporlar var.
AVRUPA BİRLİĞİ’NDEN TERÖR ÖRGÜTLERİNE KARŞI YAPTIRIM KISKACI
AB Kurulundan yapılan açıklamada, El Düstur ile irtibatlı ve Sahel bölgesinde faaliyet gösteren kelam konusu küme ve şahısların listeye dahil edildiği belirtildi.
Açıklamada, “Tedbirler, BM listesinde yer alan El Kural irtibatlı Cemaat Nusret el-İslam vel-Müslimin’in üst seviye kumandanları Sidan Ag-Hitta ve Salem ould Breihmatt’ın yanı sıra onun Burkina Faso şubesi Ensar’ul İslam ve lideri Cafer Dicko’yu hedef alıyor” ifadeleri kullanıldı.
Sahel bölgesinde tırmanan bu şiddet sarmalı, memleketler arası arenada da karşılık buluyor. Avrupa Birliği, bölgedeki istikrarsızlığın ana kaynağı olan DEAŞ ve El Esas temaslı kümelere yönelik baskısını artırma kararı aldı. AB Kurulu tarafından güncellenen yaptırım listesiyle, bu örgütlerle irtibatlı olan kişi ve kuruluşlara yönelik kısıtlamalar genişletildi. Alınan kararlar kapsamında, terör faaliyetlerini finanse eden, planlayan yahut lojistik dayanak sağlayan aktörlerin mal varlıklarının dondurulması ve seyahat yasaklarının uygulanması öngörülüyor.
