Mersin’nde Soli Pompeipolis Antik Kenti içinde kalan ve 2021 yılında villa inşaatı müsaadesi verilen yerde, ikinci sefer yapılan kurtarma kazılarında 8 Roma mezarı ve Geç Antik Çağ’a ilişkin olduğu kestirim edilen su kanalı gün yüzüne çıkarıldı. Gelişmenin akabinde inşaat müsaadesi verilen yerin da içinde olduğu 20 dönümlük bölgeyi Roma Nekropolü olarak değerlendirip 1’inci Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilerek müdafaa altına alındı.
Mersin’in Mezitli ilçesinde, 2002 yılında belediye tarafından yol açma çalışması sırasında tarihi eser olduğu bedellendirilen kalıntılar çıktı. Mersin Müze Müdürlüğü’ne bildirilmesi üzerine bölgeye gelen takımlar, hafriyat çalışması başlattı. Hafriyat çalışmaları sonrası alanda Roma periyoduna ilişkin lahitler bulundu. Teze nazaran, hafriyat alanına bitişik 3’üncü Derece Arkeolojik Sit Alanı olan yaklaşık 2,5 dönümlük parsel, 2013 yılında bir iş insanı tarafından satın alındı. İş insanı, 2020 yılında kelam konusu parselde 4 adet villa yapmak için belediyeye ruhsat müracaatında bulundu. Başvuruyu kıymetlendiren belediye, Mersin Müze Müdürlüğü’nden kurum görüşü istedi. Belediyenin talebi üzerine Mersin Müze Müdürlüğü kelam konusu alanda 13 farklı sondaj çalışması yaptı. 23 gün süren sondaj kazılarında etütlük olarak bedellendirilen, ağır halde korozyona uğramış 3 adet bronz sikke çıktı. Ayrıyeten 1 ve 9 numaralı sondaj çukurlarında da taşınır kültür varlığı saptandı. Bunların dışında kalan tüm sondaj çukurlarında taşınır yahut taşınmaz rastgele bir kültür varlığına rastlanmadı. Elde edilen bulgular doğrultusunda Müze Müdürü S.C.B. ve müze araştırmacısı M.D.’nin imzasının bulunduğu rapor hazırlandı. Raporda, inşaat çalışmaları sırasında rastgele bir kültür varlığı kalıntısına rastlanması halinde müdürlüğe haber verilmesi şartı ile inşaat yapılmasında bir sakıncanın olmadığı vurgulandı.
İNŞAAT ALANI SİT ALANI İLAN EDİLDİ
Bölgede hafriyat çalışmaları sürerken, yeni lahitlerin yanı sıra Geç Antik Çağ’a ilişkin olduğu iddia edilen bir su kanalı gün yüzüne çıktı. Su kanalının, iş insanı tarafından satın alınan ve daha evvel inşaat müsaadesi verilen parsele yönelmesi üzerine çalışmayı sürdüren uzmanlar hafriyatın bu parselde devam ettirilmesi tarafında görüş bildirdi. İş insanına ilişkin daha öne yapılan 13 sondaj çalışmasında ‘taşınır yahut taşınmaz rastgele bir kültür varlığına rastlanmadı’ halinde rapor verilen 2,5 dönümlük alanda tekrar çalışma başlatıldı. 2024 yılında yapılan kurtarma kazılarında 8 adet Roma mezarı içerisinde çok sayıda envanterlik eser, Roma su kanalı ve birtakım mimari yapı kalıntıları tespit edildi. Bu gelişme üzerine hazırlanan raporla durum Adana Kültür Varlıkları Müdafaa Bölge Konseyi’ne bildirildi. Konsey acil olarak, 12 Aralık 2025’te, 2021 yılında verilen inşaat müsaadesine karşı süreç tamamlanıncaya kadar müsaadesiz inşaat yapılmaması kararı aldı.
Çalışmaların sonuçlarını kıymetlendiren Adana Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu, 25 Şubat 2026’da daha evvel inşaat müsaadesi verilen parselin 1’inci Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilmesine karar verdi. Bu kararın akabinde Soli Pompeipolis Antik Kenti içinde kalan ve Roma Nekropolü olarak bedellendirilen yaklaşık 20 dönümlük arazi, 1’inci Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak muhafaza altına alındı.
