Kullanıcılar internette siteler ortasında gezinirken, sitelerde ‘çerezlere müsaade vermeyi ya da vermemeyi’ seçebilir. Lakin yeni yayınlanan bir araştırmaya nazaran bunun hiçbir kıymeti olmayabilir. Devasa şirketlerin kullanıcılar çerezleri(web cookies) reddetse bile izleme yapabildiği ve bunu da cezalar almak kıymetine devam ettirdiği ortaya çıktı.
Günümüzde neredeyse her internet sitesinde karşımıza çıkan çerez bildirimleri, reklam ve izleme çerezlerinin kullanımından evvel açık istek alınmasını gerekiyor. Bu karar Avrupa kapalılık maddelerine bir karşılık olarak ortaya çıkmıştı.
ABD merkezli kontrol şirketi webXray tarafından yapılan yeni bir tahlile nazaran Microsoft, Meta ve Google üzere devasa şirketler ‘çerezleri’ kullanıyor. Kullanıcıların büyük bir kısmının reddettiği çerezler konusu internet devleri için çok da kıymetli bir sorun olarak görülmüyor. Bu şirketlerin kullanıcılar kabul etmese dahi çerezleri devreye aldığı ve kullanıcıları izlediği belirtiliyor.
Bağımsız kontrol raporunda, internet sitelerinin yüzde 55’i, kullanıcılar çerezleri reddetmesine karşın bilgi toplamaya devam ettiği aktarılıyor. Burada çerez pencerelerinin yüzde 78’nin kullanıcıları tercihlerini teknik olarak uygulamadığı da ortaya çıktı.
ABD özelinde 200 reklam hizmetinin kullanıcıların reddet seçeneklerini seçmelerine karşın bunu görmezden geldiği bulundu.
Her ne kadar Avrupa ve ABD özelinde çerez siyasetlerine uymayan şirketlere ceza öngörülüyor olsa da şirketler bunu göze alıyor. Yapılan tahlillerde Google ve Microsoft üzere şirketlerin bu davranışı gizlemeden sürdürdüğü aktarılıyor. Bu iki şirket, internet siteleri üzerinden kullanıcılar çerezleri reddetmiş olsa bile çerezleri tetikleyen komutları göndermeye devam ediyor.
Microsoft’un sistemlerinin kullanıcı karşılıklarını dikkate almadığı ve yüzde 35’inde izleme yapmaya devam ettiği belirtiliyor. Bu davranışın şirkete 390 milyon dolar cezaya mal olduğu iddia ediliyor.
Google ve Meta tarafında ise biraz daha yüksek cezalar var.
Google, çerezler reddedilmesine karşın bunların yüzde 86’sını görmezden geliyor. İzleme faaliyetleri de yüzde 77 oranında etkin devam ediyor. Ceza tarafında bunun karşılığı yaklaşık 2,31 milyar dolar.
Meta’da ise bu çerez denetim düzeneği çoğunlukla denetim dahi edilmiyor. Sinyalleri algılayan sitelerin yüzde 69’u bunları görmezden geliyor, yüzde 21’i ise kullanıcıları etkin olarak izliyor. İhlaller sebebiyle buradaki ödenen iddiası cezanın 9,3 milyar dolara kadar ulaştığı belirtiliyor.
Daha evvel Google’da saklılık mühendisi olarak çalışan webXray’in kurucusu ve CEO’su Timothy Libert, 404 Media’ya, orada çalıştığı müddet boyunca yöneticilerin vergiler ve cezalar ortasında ayrım yapmada başarısız olduğunu aktardı.
Şirketler ise raporla ilgili bulguları kabul etmiyor. Microsoft, kimi çerezlerin sitelerin gerçek işlemesi ve çalışması için kabul edilmesi gerektiğini savunuyorken, Meta tarafında internet sitelerinin kullanıcı tercihlerini geçersiz kılabileceğini aktardı.
