ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran limanlarına yönelik “uzun vadeli deniz ablukası” talimatı, global petrol piyasalarını sarstı. Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin durma noktasına geldiği haberleriyle birlikte Brent petrolün varil fiyatı, yüzde 5’ten fazla bedel kazanarak 110 dolar sonuna ulaştı.
Dün günü 104,4 dolardan tamamlayan Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 16.53 prestijiyle kapanışa nazaran yüzde 5,32 artarak 109,95 dolar oldu. Birebir dakikalarda Batı Teksas tipi (WTI) ham petrolün varili de yüzde 5,19 artışla 105,12 dolardan alıcı buldu.
Fiyatlardaki yükselişte, ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a ilişkin limanlara yönelik daha uzun periyodik bir deniz ablukasına hazırlanılması için danışmanlarına talimat verdiğine dair haber akışı tesirli oldu.
Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine nazaran, Trump, İran yönetimini nükleer programından geri adım atmaya zorlamak gayesiyle ülkenin petrol gelirlerini ve ekonomik kaynaklarını maksat alan baskıyı sürdürme kararı aldı.
Yetkililer, Trump’ın, Tahran’ı uzun müddettir reddettiği nükleer ödünleri kabul etmeye zorlamak emeliyle danışmanlarına İran’a yönelik uzun periyodik bir abluka için hazırlık yapma talimatı verdiğini belirtti.
Trump’ın tekrar hava hücumlarına başlama ya da çatışmadan büsbütün çekilme seçeneklerini, mevcut ablukayı sürdürmeye kıyasla daha riskli bulduğuna işaret eden yetkililer, Trump’ın son görüşmelerde İran’a ilişkin limanlara yönelik deniz trafiğini kısıtlayarak petrol ihracatını baskı altında tutmayı tercih ettiğini aktardı.
Haberde, Trump’a yakın birtakım isimlerin Tahran üzerindeki baskının sürdürülmesini önerdiği, kimi isimlerin ise Hürmüz Boğazı’nın kapanması ya da savaşın derinleşmesinin iktisat ve siyasi açıdan risk oluşturmasından endişe duyduğunu belirttiği aktarıldı.
İran İhtilal Muhafızları Ordusu, 28 Şubat’taki ABD-İsrail İran’a yönelik hücumlarının akabinde, 2 Mart’ta Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatıldığını duyurmuştu.
ABD ile İran ortasında Pakistan’da düzenlenen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının akabinde Trump, 12 Nisan’da Hürmüz Boğazı’nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını belirtmişti. Kelam konusu açıklamanın çabucak akabinde ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan’da İran limanlarına giren yahut bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını açıklamıştı.
Birleşmiş Milletler (BM), ABD-İsrail ile İran savaşının başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı’nda kısıtlamalar nedeniyle gemi geçişlerinin yüzde 95,3 azaldığını belirtti.
