MİT’in resmi internet sitesinde, “Özel Koleksiyon” sekmesi başlığı altında yer alan “Belgeler” kısmında yayımlanan istihbarat raporlarına yenisi eklendi.
Belge, İran devriminin lideri Ayetullah Humeyni’nin, 4 Kasım 1964 ile 5 Ekim 1965 tarihleri ortasında MİT’in nezaretinde Türkiye’de ikameti kapsamında Milli Emniyet Hizmeti Reisi Ziya Selışık imzasıyla İstanbul Merkez Şefliği’ne “çok gizli” ibaresiyle gönderilen 11 Kasım 1964 tarihli buyruk yazısını içeriyor.
Raporda, şu sözlerin yer aldığı görüldü:
“İranlı konuk Türkiye’ye gelmiş ve Bursa’da ikameti kararlaştırılmıştır. Konuğun kalacağı meskenin ve konukla ilgili başka işler Bursa Yuva Amirliğince şahsen tanzim edilecektir. Gerekli talimat yazılı ve şifahi olarak Bursa Yuva Amirliği’ne gönderilmiştir. Konukla ilgili şifre ve öteki muhaberatta ‘belli’ takma ismi kullanılacaktır. Bilgilerini rica ederim.”
TÜRKİYE’DEKİ SÜRGÜN YILLARI
Ayetullah Humeyni, 1962-1963 yıllarında şah bölümünde tutuklandı. Humeyni bir yıl tutuklu kaldıktan sonra 4 Kasım 1964’te Türkiye’ye sürgün edildi.
İlk Ankara’ya getirilen Humeyni, orada bir süre kaldıktan sonra Bursa’ya götürüldü.
BURSA’DA KALDIĞI EV
Öte yandan Bursa’da Çekirge’de ve Setbaşı’nda 2 farklı meskende kalan Humeyni’nin Karaağaç Mahallesi Sakaldöken Caddesi’nde kaldığı konut, geçtiğimiz yıllarda 20 milyon liraya satışa çıkarılmıştı.
Birbirinden bağımsız üç daire ve geniş bir bahçesi bulunan meskenin büyüklüğü 754 metrekare.
2021 yılında basına yansıyan haberlerde; daha evvel İran’dan yetkililerin konutla ilgilendiği, ancak satışın gerçekleşmediğini belirten mülk sahibi Kemal Eroğlu, “1964’te Bursa’ya gelen Humeyni yaklaşık 6-7 ay bizim meskende kalmış. Ulucami’ye sık sık gidip geldiği için oraya yakın bir mesken olduğu için burayı tercih etmiş. Aslında İran’dan belgesel çekmek için geldiler. Yakın tarihte İran konsolosluğundan geldiler. İran’ın 6. cumhurbaşkanı Prof. Dr. Mahmud Ahmedinejad da ziyaret etmişti. Bize satar mısınız diye sormuştular. O vakit satmayı düşünmedik. Artık ise satacağız” tabirlerini kullanmıştı.
20 milyon TL’ye konutu satacaklarının altını çizen Eroğlu, “754 metrekare, 3 katlı ve büyük bir bahçeye sahip. 3 kat birbirinden müstakil. Önceliğimiz İran yetkililerine satmak isteriz. Zira burada manevî bir paha var. Daha evvel farklı yerlerden teklif gelmişti” diye konuşmuştu.
‘EVDE ONDAN BİR İZ YOK’
Mahalledeki eski esnafların ve komşuların Humeyni’yi hatırladıklarını tabir eden Eroğlu, “Bu mahallede bu bilinin bir şey. Meskende ondan bir iz yok. Zira sürgündeki bir adamın saklı kaldığı bir mesken burası. O vakitler bu meskenin sahibinin iki meskeni varmış. Biri Çekirge’de, biri de burasıymış. Çekirge’de 4, burada 7 ay kaldığı söyleniyor. Dedemler 1980’lerde alıyor meskeni ve alırken bu durumdan haberdardılar. Dedem konutu aldıktan sonra dış cephesi olduğu üzere kalsa da içi restore edildi” tabirlerini kullanmıştı. (İHA)
