Sivas’ta Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) nedeniyle 21 yaşındaki bir gencin vefat ettiği tez edilirken havaların ısınmasıyla birlikte uzmanlar keneye karşı uyardı. Sıcak yaz günlerinde park, bahçe, mesire alanı üzere yeşil alanlarda vatandaşların yoğunluk oluşturduğuna dikkat çekilirken Prof. Dr. İlker İnanç Balkan da kıymetli tavsiyelerde bulundu. Kenenin mutlaka çıplak elle çıkarılmaması gerektiğini aktaran Prof. Dr. Balkan, kişilerin açık renkli, uzun giysiler tercih etmesi ve bedenlerini denetim etmesi gerektiğini belirtti.
“Çıplak elle çıkarılmamalı”
“Keneler nisan ayı ortasıyla eylül ayı ortası ortasında toprak sıcaklığı 16-18 dereceye çıktığında hayatımızda bir yer teşkil etmeye, hastalık bulaştırmaya başlıyor” diyen Prof. Dr. İlker İnanç Balkan, ” Ülkemizde 3 hastalık kenelerle ilgili çok kıymetli, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), lyme, Akdeniz Benekli Ateşi. Lyme hastalığı, Akdeniz Benekli Ateşinin kene popülasyonu daha farklı bölgelerde. Akdeniz benekli ateşi bilhassa Trakya bölgesinde daha çok görülüyor. Lyme daha kırsal, dağlık ve ya tarımla ilgili faaliyetlerin olduğu bölgelerde. KKKA’nın taşıyıcısı keneler ülkemizde belli bir bölgede daha çok görülüyor. Kelkit Vadisi denilen yahut Doğu Karadeniz, Orta Anadolu Hattı’nda bilhassa Sivas, Çorum, Tokat üzere vilayetlerimizin bulunduğu bölgede ağır olarak görülüyor. Kırsal alanda çalışanlar, pikniğe gidenler, tarım ve hayvancılıkla meşgul olanlar bilhassa dikkat etmeli. Kenenin tutunduğunu fark etmek bazen güç oluyor. Pikniğe gidenler, açık alanda çimenlerin üzerine oturmak yerine bir örtünün üzerine oturmalı, mümkünse pantolonlarını bir çorabın içerisine alarak bulunmalı. Meskene geldiklerinde denetim etmeleri çok değerli. Bedende diz ardı, kulak gerisi, saçlı deri üzere kıyıda köşede kalmış beden bölgelerine keneler tutunabilir. Çıplak elle değil şayet kene tutulmamışsa bir peçete yardımıyla alınmalı. Şayet tutunmuşsa cımbızla hiç koparmadan almak lazım. Kenenin çıkartılması esnasında baş kısmı şayet cildin içerisinde kalırsa hastalığın bulaşması kolaylaşır” dedi.
“İlk 2-3 gün hiç belirti olmayabilir”
Sözlerini sürdüren Prof. Dr. Balkan, “KKKA için konuşursak kenenin tutunmasından sonra 10 gün içerisinde belirtiler başlar. Halsizlik, ateş, kas ve baş ağrısı, mide bulantısı, karın ağrısı üzere çok özgül olmayan belirtiler, gribi de düşündürebilecek belirtiler. O yüzden kişinin dikkatini çekmeyebiliyor, bu da gecikmelere yol açabiliyor. Birinci 2-3 gün hiç belirti olmayabilir, sonrasında başlayabilir. Kene tutunmasını izleyen 10 gün içinde belirtilerden rastgele birisi ortaya çıkarsa derhal sıhhat kuruluşuna başvurmak, gecikmemek gerekir. KKKA’ya yol açan virüs, bedene yayıldığında tüm organları etkileyen organ yetmezliklerine, beden içerisinde kanamalara yol açan, çok ağır bir klinik tabloya ve çoklu organ yetmezliğine sebep olabiliyor, bu çok süratli ilerleyebiliyor. Burada biraz vakitle yarıştığımızı söylemeliyim. Takviye tedavisi yapılıyor, kanamayı önleyici tedaviler. Antiviral bir ilacımız var lakin hafif hadiselerde çok gereksinim olmuyor. Yılda 500 ila bin hadise ortası kayıtlara geçiyor. Bunlardan da yüzde 3 ila 5’i ortasında olay maalesef mevtle sonuçlanıyor. Yüzde 10-15 üzere ağır hadise olduğunu söyleyebiliriz. Eşlik eden diğer hastalıkların bulunması da bir faktör. Güzel takip edilmezse, geç kalınırsa ölümcül olabiliyor. Virüse has bir antiviralimiz yok, aşı çalışmaları devam ediyor. Spesifik, virüse has bir tedavi şimdi elimizde yok” biçiminde konuştu.
“Vaka sayısı artacak, ciddiye alalım, vefata yol açabilir”
Henüz sıcaklıkların yeni geldiğini ve şahısların bulundukları noktalarda kesinlikle dikkatli olması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Balkan sözlerine şöyle devam etti:
“Vaka sayısı artacak, bunu ciddiye alalım, bu türlü bir risk var. Keneler ölümcül bir virüsü bulaştırabilir ve bu virüs 10 gün içerisinde de vefata yol açabilir. Çocuklarımızı, sevdiklerimizi korumak gayesiyle daha dikkatli olmamız gerekiyor. Sıhhat Bakanlığı’mızın yayınladığı broşürler var, bilgilendirme görüntüleri var. Bağda, bahçede, tarlada, piknikte vakit geçiren vatandaşlarımız meskene döndüklerinde bedene tutunan bir kene var mı, denetim etsinler. Aile fertleri birbirini denetim ederek kene tutunması açısından birbirini gözden geçirerek bu tedbiri alabilirler. Açık renk kıyafetler giymek kenenin fark edilmesini kolaylaştıracaktır. Kişinin kene teması bütün yaklaşımı değiştiriyor, hastayı müşahede altına almayı gerektiriyor. Teşhis konuncaya kadar kesinlikle hastalarımızı müşahede altında tutuyoruz. Durumu tabibe bildirmemiz, bilhassa bu aylarda nisan-eylül aylarında keneyle alakalı hastalıkların görüldüğü coğrafyada yaşayan vatandaşlarımız bu mevzuda daha hassas, hassas olabilirlerse daha erken teşhis konulması ve tedavinin başlanması açısından hayat kurtarıcı olacaktır. Bütünlüğünü koruyarak çıkarmak lazım, sonra orayı sabunlu suyla yıkamak lazım. Kene tutunmuş vaziyetteyken üzerine rastgele bir kimyasal uygulamak kenenin kusmasına yol açacağından kene de virüsü zati sindirim sisteminde taşıdığı için hastalığı daha da fazla bulaştırmasına yol açacağından mutlaka önerilmez. Kenenin bütünlüğünü bozmadan çıkarma imkanımız yok ise hiç dokunmadan sıhhat kuruluşuna başvuralım bu önemli”
