Türk arkeolojisinin efsane isimlerinden Prof. Dr. Halet Çambel 2014 yılında ortamızdan ayrıldı. 2014 yılında Boğaziçi Üniversitesi’ne bağışladıkları ortasında arşivi, eşyaları ve “Kırmızı Yalı” da bulunuyor. Kırmızı Yalı’nın satılmak istenmesinin akabinde artık de Çambel’in şahsi arşivinden mektuplar, kartpostallar ve çeşitli evrakların yer aldığı lotlar, ender eserler yani kısaca tarihi kıymete sahip koleksiyon modülleri Phebus müzayede tarafından “Arkeolog Halet Çambel terekesinden çok sayıda mektuplu kartpostal ve evrak lotu” halinde satışa çıkarıldı.
Anımsayalım, 30 Ocak 2025’te Cumhuriyet gazetesinde Halet Çambel’in Boğaziçi Üniversitesi Vakfı’na bağışladığı yalısının satışının yapılacağını, vakfa bağışladığı eşsiz terekesinin de müzayedelerde satıldığını ayrıyeten duyurmuştuk.
YETKİLİLER SESSİZ
Yüksek mimar, tarihi etraf ve onarım uzmanı, Mimari Onarım Kültür Varlıklarını Koruma Derneği Başkanı Serhat Şahin konu ile ilgili gazetemize açıklamalarda bulundu. “Bugünlerde, eşsiz terekeyle ilgili son üzücü satış da Phebus müzayede tarafından ‘Arkeolog Halet Çambel terekesinden çok sayıda mektuplu kartpostal ve evrak lotu’ biçiminde yapılmakta maalesef. Bu durumu tespit etmemiz sonrası müzayede yetkililerini aradım satışın acil durdurulması gerektiğini belirttim. Maalesef bugüne kadar tarafıma bir geri dönüş olmadı” diyen Şahin kelamlarına şöyle devam ediyor, “Halet Çambel’in üniversiteye bağışladığı pahalı terekesinde Sayıştay’ca belirlenen eksiklikler ve kelam konusu dokümanların uzmanlar tarafından tasniflerinin yapılmamış olması ve müzayedelerde satışa çıkarılıp satılması da diğer bir tüzel takip sürecini gerektirir” diyor.
Şahin hususla ilgili gazetemiz muharriri gazeteci Murat Ağırel’in “Yağma” kitabında belirttiği ve Sayıştay raporunda tespitleri yapılan taşınır girişleri dahi yapılmamış 5 koleksiyon, 1 arşiv (Abdullah Kuran, Aziz Oğan, Feza Gürsey, İsmail Hakkı Baltacıoğlu, Robert Kolej, Amerikan Kız Koleji, Boğaziçi Üniversitesi Arşivi, Scott Aile Koleksiyonu) daha bulunduğunun altını çiziyor.
KAMUOYU YANIT BEKLİYOR
Şahin, “Sayıştay raporlarında kayda giren Halet Çambel’e ilişkin 1376 adet taşınırın kayda alma sürecini yapan komitenin ender eserler konusunda uzman olmadıkları, yapılan kaydın yanılgılı olduğu ve yeni oluşturulan komitenin da yanlışlı süreci devam ettirdiğini de ayrıyeten belirtmek isterim” diyor ve ekliyor:
“Yine Sayıştay raporunda ‘Halet Çambel Yalısına ilişkin 3000 Adet Tarihi Yapıtın Uygun Muhafaza Tedbirleri Alınarak Kandilli Rasathanesi Depolarından Halet Çambel Yalısı’na Taşınması İşi’ için 2022 yılında 519 bin 200 TL harcanan paraya karşılık bu eşsiz evrakların hâlâ boş duran yalıya taşındığı konusunda da önemli telaşlarımız bulunmakta. Ayrıyeten bu bedelli yalının onarımını Kalkınma Bankası yapmasına karşın Sayıştay raporlarında yer alan ‘tadilat işi’ için 2023 yılında 672 bin TL ve ‘Halet Çambel Yalısı ve Müze Binası Çatı Tamir İşi’ için de 2024 yılında 1 milyon 446 bin 936 TL üniversite bütçesinden harcama yapılmış bulunmaktadır. Tespitlerinin acil olarak üniversite idaresi ve rektörümüz Prof. Dr. Mehmet Naci İnci tarafından kamuoyuna karşı yanıt verilmesi gereken önemli soru işaretleridir” diyor.
YÖNETİM VE KONTROL SORUNU
