Uzay nakliyatında yeni bir periyot yaşanırken, SpaceX’e ilişkin bir roket kesiminin denetimsiz rotası bilim dünyasını harekete geçirdi. 15 Ocak 2025’te Ay misyonları için fırlatılan Falcon 9 roketinin yaklaşık 14 metre uzunluğundaki üst kademesi, hesaplamalara nazaran 5 Ağustos sabahı Türkiye saatiyle 09:44’te Ay yüzeyine çarpacak.
Saatte 8 bin 700 kilometre, yani ses suratının yedi katı bir hızla gerçekleşecek bu çarpışmanın, Ay’ın Dünya’dan görülebilen yüzündeki Einstein Krateri yakınlarında ufak bir krater oluşturması bekleniyor.
Gökbilimciler, Ay’ın atmosferi olmaması nedeniyle parçalanmadan direkt yüzeye yönelecek olan roket kesiminin mevcut altyapı yahut ömür için bir risk teşkil etmediğini vurguluyor.
Ancak bu olay, son yıllarda artan Ay trafiğinin beraberinde getirdiği “uzay çöpü” problemini yine gündeme taşıdı. Benzeri bir durum daha evvel Çin’e ilişkin bir roket modülünün Ay’a düşmesiyle yaşanmış, bu cins denetimsiz çarpmaların gelecekte kurulması planlanan beşerli Ay üsleri ve hassas ekipmanlar için önemli birer tehdit oluşturabileceği uyarısı yapılmıştı.
“ROKET MODÜLLERİNİ BAŞIBOŞ BIRAKMAYIN”
NASA ve Çin üzere güçlerin Ay’ın güney kutbunda kalıcı yerleşkeler kurma hazırlığında olduğu bir devirde, uzmanlar misyon sonrası roket kesimlerinin başıboş bırakılmaması gerektiğini belirtiyor. Bilim insanları, ek yakıt ve hassas planlama ile bu üst kademelerin Dünya yahut Ay yerine Güneş yörüngesine yönlendirilmesinin mümkün olduğunu söz ederek, uzay ajanslarını daha sorumlu misyon stratejileri izlemeye davet ediyor.
Bu denetimsiz çarpışmanın Dünya’dan teleskoplarla gözlemlenmesi, Ay’ın pozisyonu ve çarpma anındaki ışık yetersizliği nedeniyle epeyce güç görünse de, olay gelecekteki Ay misyonları için kritik bir ders niteliği taşıyor.
