NASA ve Hindistan Uzay Araştırma Örgütü (ISRO) tarafından ortaklaşa geliştirilen NISAR uydusu, daha evvelki sistemlerin göremediği detayları gün yüzüne çıkarıyor. Bulutları, bitki örtüsünü ve karanlığı delip geçebilen özel radar teknolojisi sayesinde, kentsel çökme milimetrik hassasiyetle haritalandı.
Göl yatağında bir yüzyıl: Neden batıyor?
Sorun yeni değil, tam 100 yıllık bir geçmişe sahip. Meksika Kenti, aslında kurutulmuş eski bir göl yatağı üzerine inşa edildi.
Yeraltı Suyu Pompalaması: Kentin altındaki yumuşak tortu, su çekildikçe sıkışıyor.
Beton Yükü: Devasa yapıların tartısı, süngerimsi yeri daha da aşağı itiyor.
Acı Gerçek: Sıkışan tortunun doğal bir güzelleşme düzeneği bulunmuyor; yani çöken yer bir daha yükselmiyor.
Paseo de la Reforma’daki ünlü Bağımsızlık Meleği anıtı, bu felaketin canlı şahidi üzere. 1910 yılında cadde düzeyinde inşa edilen anıt yerinden oynamadı lakin kent etrafında çöktüğü için bugün anıtın tabanına 14 ek basamak eklenmiş durumda.
Altyapıda sessiz yıkım
Görüntülerde koyu mavi ile işaretlenen bölgeler, felaketin en süratli ilerlediği yerler. Benito Juarez Memleketler arası Havalimanı da bu riskin tam merkezinde yer alıyor. Çökme; metro tünellerinde dev çatlaklara, yollarda deformasyona ve su şebekelerinde büyük yırtılmalara neden oluyor.
NISAR’ın farkı ne?
NISAR uydusu, 39 fit (12 metre) çapındaki dünyanın en büyük radar antenine sahip.
L-Bandı Radarı: Öteki uyduların bilakis ağır kentsel ortamlarda bile sinyal kaybı yaşamıyor.
12 Günde Bir Denetim: Uydu, dünya üzerindeki her noktayı 12 günde bir iki defa tarayarak değişimi saniye saniye izliyor.
NASA uzmanlarına nazaran Meksika Kenti yalnızca bir başlangıç. NISAR dataları tüm dünyaya açık bir modelle sunuluyor. Kent planlamacıları ve afet risk takımları, artık yerin altındaki bu sinsi hareketi evvelce kestirebilecek. Fakat Meksika Kenti için “bir sonraki kurak mevsim”, göl yatağının insan yüküne nasıl reaksiyon vereceğini gösteren daha kritik bilgiler üretecek.
