MELİSA VARDAL – Türk tiyatrosunun pek çok sıkıntısının yanı sıra en büyük eksiklerden biri yerli metinler ve müellifler. İstanbul’da İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kent Tiyatroları tarafından hayata geçirilen “Muhsin Ertuğrul Okumaları”, 18-35 yaş ortası genç müelliflerin şimdi sahnelenmemiş metinlerini seyirciyle buluşturarak çağdaş tiyatroya yeni bir alan açıyor. İsmini Muhsin Ertuğrul’un “Bize bizim öykülerimizi kim anlatacak?” sorusundan alan programda metinler bir kıymetlendirme sürecinden geçiyor, seçilen oyunlar Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi fuayesinde okuma tiyatrosu formunda, fiyatsız olarak izleyiciyle buluşuyor. Her temsilin akabinde müellif, dramaturg ve seyircinin katıldığı söyleşilerle tartışmaya açılıyor.
Toplumsal bağlam
Konuk olduğumuz aktiflikte Oğuz Kağan Aydos imzalı “Paslı Raylar Korosu”, kentsel dönüşümün eşiğindeki bir istasyonun hafızası üzerinden geçmiş ile bugünü buluşturuyor. Ertuğrul’un sorusunun da sık sık tekrarlandığı oyun, 40 yıldır birebir istasyonda bekleyen Münir ve Hurşit’in öyküsü etrafında şekillenirken kamusal bir alanın özelleştirilmesine karşı geliştirilen kararlı direnişi merkezine alıyor. Metnin çatışma sınırı, dijital dönüşüm merkezinden gelen Selin karakteriyle belirginleşiyor. Haritalarda artık gri bölge olarak işaretlenen, sistem kayıtlarına nazaran var olmayan bu istasyon, Selin için fonksiyonunu yitirmiş bir yapıdan ibaret. Selin’in yıkılmadan evvel yeri dijitale aktarma isteği ile karakterlerin yapının fizikî olarak korunması istikametindeki ısrarı, yeni ile eski ortasındaki çatışmayı derinleştiriyor. Metnin ilerleyen anlarında kelam konusu istasyonun Haydarpaşa Garı olduğunun açığa çıkması, anlatıyı daha geniş bir tarihî ve toplumsal bağlama yerleştiriyor. İstanbul’un dönüşen yüzünü bizlere hatırlatan oyunda Selin karakterinin “sisteme nazaran burası artık yok” sözleri ise sırf haritalardan silinen bir yere değil, giderek işlevsizleştirilip hafızadan da silinmek istenen kamusal alanlara işaret ediyor.
Genç kalemler seyircisini bekliyor
“Muhsin Ertuğrul Okumaları”, oyuncuların metne dayalı performansı, dekor ve sahneleme olmaksızın dahi güçlü bir atmosfer yaratırken izleyici yorumları da metnin sahne potansiyeline dair ipuçları sunuyor. “Muhsin Ertuğrul Okumaları” tam da bu noktada, genç muharrirlerin metinlerini seyirciyle birlikte sınayabildiği, tiyatronun üretim sürecini görünür kılan ve yeni kelamlara alan açan bir müsabaka yeri kurmaya devam ediyor. Bir başka okuma tiyatrosu da geçtiğimiz akşam Hazal Arduç’un “Kefir” isimli metni oldu.
