Avrupa Birliği (AB) tarafından 10 Nisan prestijiyle yürürlüğe konulan yeni dijital Giriş/Çıkış Sistemi (EES), uygulamanın birinci günlerinde ağır bir operasyonel krize dönüştü. Schengen bölgesindeki 29 ülkede eş vakitli olarak başlatılan sistem, bilhassa hafta sonu yoğunluğuyla birleşince havalimanlarında saatlerce süren kuyruklara neden oldu. Pasaport denetim noktalarında bekleme müddetlerinin üç saati aşması sonucunda yüzlerce yolcu uçuşunu kaçırdı.
YOLCULAR SIRADA FENALASTI
Krizin en somut örneği İtalya’nın Milano kentindeki havalimanında yaşandı. Yeni sistemin teknik altyapısının yoğunluğu kaldıramaması üzerine terminal içerisinde izdiham oluştu. Uzun kuyruklarda saatlerce beklemek zorunda kalan kimi yolcuların sıhhat meseleleri yaşadığı ve kötüleştiği bildirildi.
Havalimanındaki aksaklıklar nedeniyle yaklaşık 100 kişinin uçağını kaçırdığı, çok sayıda yolcunun ise lakin pasaport sırası kendilerine geldiğinde uçağın çoktan havalandığını öğrendiği argüman edildi. Yaşanan mağduriyet, sistemin operasyonel kapasitesinin sorgulanmasına yol açtı.
DİJİTAL KAYIT SİSTEMİ EES KİMLERİ KAPSIYOR?
Schengen bölgesine giriş ve çıkışların büsbütün dijital olarak kaydedilmesini amaçlayan EES, pasaportlara fizikî damga basılması periyodunu sona erdiriyor. Yeni düzenlemeyle birlikte yolcuların pasaport bilgileri, yüz tanıma bilgileri ve parmak izleri elektronik ortamda kayıt altına alınıyor.
Sistem; ortalarında Almanya, Fransa, İtalya, İspanya ve Hollanda’nın da bulunduğu 29 Avrupa ülkesinde uygulanıyor. Uygulama, AB vatandaşı olmayan ve Schengen bölgesine kısa periyodik seyahat eden (turistik yahut iş amaçlı) tüm bireyleri kapsıyor. Vize muafiyeti olan yolcular da bu sürece dahil edilirken; AB vatandaşları, Schengen ülkelerinde oturma müsaadesi olanlar ve diplomatik statü sahipleri sistemin dışında tutuluyor.
HAVACILIK DALINDAN SERT TEPKİ
Havalimanlarında yaşanan mağduriyetlerin akabinde havacılık kesiminin çatı kuruluşlarından peş peşe sert açıklamalar geldi. ACI Europe ve Airlines for Europe (A4E) tarafından yapılan ortak açıklamada, haftalardır lisana getirilen operasyonel risklerin gerçeğe dönüştüğü vurgulandı.
Airlines for Europe (A4E) yetkilileri, yaşanan durumu bir “başlangıç sorunu” değil, direkt “sistematik bir çöküş” olarak tanımladı. Kurumdan yapılan açıklamada şu tabirlere yer verildi:
“Havayolları uçuşları vaktinde gerçekleştirmek için ağır efor sarf ediyor. Lakin EES’nin devreye alınması, denetimimiz dışındaki gecikmeler ve çok bekleme müddetleri nedeniyle yolcuların uçuşlarını kaçırmasına yol açtı.”
“SİSTEM YAZ SONUNA KADAR ASKIYA ALINSIN”
Sektör temsilcileri, mevcut teknik ve operasyonel altyapının bu yükü taşımaktan uzak olduğunu belirterek Avrupa Komisyonu’na acil müdahale davetinde bulundu. Havayolu şirketleri, EES’nin büsbütün karşısında olmadıklarını lakin bu haliyle uygulanmasının sürdürülemez olduğunu söz ediyor.
A4E, tahlil olarak sistemin büsbütün ya da kısmen yaz sonuna kadar askıya alınmasını talep etti. Dal paydaşları, gerekli düzenlemeler yapılmadan uygulamaya devam edilmesi halinde, yaklaşan ağır yaz döneminde havalimanlarındaki krizin çok daha büyük boyutlara ulaşacağı ikazını yaptı.
