Meclis Akran Zorbalığını Araştırma Alt Komisyonu’nun taslak raporunda, akran zorbalığıyla çabada başarılı milletlerarası uygulamalara yer verildi. Raporda, dünya genelinde tesirli programlar ortasında Olweus, KiVa, ViSC ve NoTrap modellerinin öne çıktığı hatırlatılarak özellikleri tek tek anlatıldı. Dünya çapında en yaygın kullanılan zorbalık tedbire programı olan Olweus Zorbalığı Tedbire Programı’nın okul genelinde, sınıf seviyesinde ve ferdi müdahaleleri içeren kapsamlı bir yaklaşıma sahip olduğu ve zorbalık olaylarını yüzde 20 ila 70 oranında azalttığı tabir edildi.
AKRAN DAYANAKLI MÜDAHALE MODELİ
Finlandiya merkezli “KiVa programı”nın da zorbalığa şahit olan öğrencilerin müdahale etme hünerlerini artırmayı ve mağdurlara takviye olmayı hedeflediği aktarıldı. Bu programın, zorbaların elde ettiği toplumsal mükafatları azaltmayı ve seyirci kalanların empati maharetlerini geliştirmeyi hedefleyerek zorbalığı değerli ölçüde azalttığı lisana getirildi.
Avusturya’da uygulanan “ViSC programında” ise, çok kültürlü okul ortamlarına yönelik toplumsal öğrenme odaklı bir yaklaşımla, öğretmenlerin ve öğrencilerin toplumsal marifetlerini geliştirmeyi amaçladığı kaydedildi. İtalya’da geliştirilen “No Trap! Programının” akran takviyeli bir müdahale modeli olduğuna dikkat çekildi. Bu uygulamada öğrencilerin, zorbalıkla uğraş konusunda eğitilerek, akranlarına takviye olduğu, akran eğitimciler aracılığıyla empati ve sorun çözme marifetlerini güçlendirmeye odaklanıldığı belirtildi. İskandinav ülkelerindeki çocuk bakım merkezleri, anaokulları ve ilkokullarda zorbalığı önlemeye yönelik bir teşebbüs olan “Free of Bullying (Zorbalık İçermeyen) programının” da çocukların aidiyet hissini güçlendirerek zorbalığı önlemeyi amaçladığı bildirildi.
TÜRKİYE İÇİN UYARLAMA HEDEFİ
Raporda, kelam konusu memleketler arası programların incelenerek Türkiye’nin sosyo-kültürel yapısına uygun formda uyarlanmasının hedeflendiği söz edildi. Uzmanlar, akran zorbalığıyla gayrette sırf cezai tedbirlerin değil, önleyici ve eğitici yaklaşımların da büyük ehemmiyet taşıdığına dikkat çekiyor.
AKRAN ZORBALIĞINDA ÇARPICI TABLO
Meclis Akran Zorbalığını Araştırma Alt Komisyonu’nun taslak raporunda, akran zorbalığının Türkiye’deki durumuna ait bilgiler de yer alırken, sayılar durumun ciddiyetini bir kere daha ortaya koydu. Raporda, araştırmalara nazaran zorbalık yapma oranı yüzde 50’nin üzerinde seyrederken, zorbalığa maruz kalan öğrencilerin oranının yüzde 70’e yaklaştığı kaydedildi.
Türkiye genelinde yaklaşık 18 milyon öğrencinin bulunduğu dikkate alındığında, 10 milyona yakın öğrencinin direkt akran zorbalığına maruz kaldığı ya da zorbalık davranışı sergilediği kaydedildi. Raporda, bilhassa fonksiyonel zorluk yaşayan çocukların daha büyük risk altında olduğuna dikkat çekildi. Bu kümedeki çocukların en az bir zorbalık tipine maruz kalma oranı yüzde 27,2 olarak tespit edilirken, genel olarak 6-17 yaş kümesindeki çocukların yüzde 13,8’inin zorbalığa uğradığı tabir edildi.
