Avrupa Birliği Kurulu, teknoloji devlerine yönelik sıkı düzenlemeleriyle bilinen Dijital Pazarlar Yasası (DMA) çerçevesinde Google’a yeni bir yükümlülük getirmeye hazırlanıyor. Komitenin açıkladığı teklife nazaran Google, arama motoru ekosisteminde elinde bulundurduğu dataları üçüncü taraf hizmetlerle paylaşmak zorunda kalabilir.
Önerinin kapsamı epey geniş. Google’ın; arama sıralamaları, kullanıcı sorguları, tıklama oranları ve görüntüleme bilgileri üzere kritik bilgileri, rakip arama motorlarına “adil, makul ve ayrımcı olmayan” koşullar altında açması isteniyor. Maksat ise hayli net: Pazarın tek bir oyuncunun denetiminde kalmasını engellemek ve rekabeti tekrar dengelemek.
GOOGLE ARAMA DATALARI RAKİPLERE AÇILABİLİR
Bu adım bilhassa son periyotta yükselişe geçen yapay zeka tabanlı arama ve sohbet uygulamaları açısından kritik bir dönüm noktası olabilir. Zira kelam konusu sistemlerin gelişebilmesi için büyük bilgi setlerine erişim koşul. AB, Google’ın elindeki bu data gücünün paylaşılmasıyla hem alternatif arama motorlarının hem de AI dayanaklı platformların daha güçlü hale gelmesini hedefliyor.
Komisyonun önerisi yalnızca data paylaşımıyla sonlu değil. Google’ın; hangi dataları, ne sıklıkla ve hangi araçlar üzerinden paylaşacağını da şeffaf halde ortaya koyması bekleniyor. Bununla birlikte, paylaşılan dataların anonimleştirilmesi, erişim süreçlerinin nasıl işleyeceği ve bilgi kullanımına ait fiyatlandırma kriterlerinin de netleştirilmesi isteniyor.
Süreç şimdi tamamlanmış değil. AB Kurulu, önerilen düzenlemelerin ne kadar tesirli olacağını görmek ismine kamuoyuna açık bir istişare süreci başlattı. İlgili taraflar 1 Mayıs’a kadar görüş bildirebilecek. Bu geri bildirimler ve Google’ın savunması doğrultusunda son karar şekillenecek. Takvim ise şimdiden belirli: Son kararın 27 Temmuz’a kadar açıklanması planlanıyor.
Öte yandan bu atak, AB’nin büyük teknoloji şirketlerine karşı yürüttüğü uzun soluklu çabanın bir modülü. DMA kapsamında “kapı bekçisi” olarak tanımlanan dev platformlara hayli katı kurallar uygulanıyor. Kurallara uyulmaması durumunda şirketler, global cirolarının yüzde 10’una kadar ulaşan önemli para cezalarıyla karşı karşıya kalabiliyor.
Google cephesinde ise bu biçim yaptırımlar yeni değil. AB Kurulu, rekabet kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle şirkete 2017’den bu yana toplamda 9,7 milyar euroyu aşan cezalar kesmiş durumda. Yeni düzenleme hayata geçerse, bu tansiyonlu bağ daha da sertleşebilir.
