Amerikan Wall Street Journal gazetesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile yürütülen savaş sırasındaki çarpıcı ruh halini ve Beyaz Saray’da yaşanan kriz anlarını sayfalarına taşıdı. Gazetede yer alan habere nazaran, risk iştahı kapanan ve endişeleri giderek artan Trump, kapalı kapılar gerisinde adeta ecel terleri döküyor.
İran’da bir Amerikan jetinin düşürüldüğü ve iki havacının kaybolduğu haberi Beyaz Saray’a ulaştığında, Batı Kanadı’nda tansiyon bir anda fırladı. Saatlerce kurmaylarına bağıran Trump’ın zihninde, 1979’daki İran rehine krizinin kabusu canlandı. Gazeteye konuşan kaynaklar, Trump’ın bu korkusunu şu sözlerle lisana getirdiğini aktardı:
“Jimmy Carter’a ne olduğuna bir bakın. Helikopterler ve rehineler yüzünden seçimi kaybettiler. Ne büyük bir felaket.”
CEHENNEMİ YAŞARSINIZ
“Kayıp askerlerden birincisi kısa müddette kurtarılırken, ikinci havacı cumartesi gecesi geç saatlerde düzenlenen ve nefesleri kesen yüksek riskli bir operasyonla kıskıvrak vefatın elinden alındı. Fakat bu krizin atlatılmasından yalnızca altı saat sonra Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki İran ablukasını kırmak için toplumsal medya üzerinden eşi gibisi görülmemiş bir tehdit savurdu. Paskalya sabahı paylaştığı iletide İslami bir duaya da yer veren Trump, Tahran idaresine şu sert tabirlerle yüklendi:”
“O lanet boğazı açın sizi çılgın piçler, yoksa cehennemi yaşarsınız.”
Danışmanları bu küfürlü ve dini atıflı iletinin nedenini sorduğunda Trump, masaya oturmaya zorlamak için İranlılara karşı olabildiğince istikrarsız ve hakaretamiz görünmek istediğini belirtti. Paskalya’dan sonraki salı günü ise başkanlığının en dramatik ültimatomunu vererek, 12 saat içinde mutabakata varılmaması halinde bütün bir medeniyetin yok olacağını ilan etti. Ulusal güvenlik grubundan habersiz yapılan bu doğaçlama çıkışlar, dünya çapında dehşet ve baş karışıklığı yarattı.
KAN VE KUM
Savaş, 28 Şubat’ta İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ve öteki üst seviye yetkililerin öldürülmesiyle başlamıştı. Her sabah İran topraklarındaki devasa patlamaların manzaralarını izleyen Trump, ordunun gücünden etkilenmiş görünse de, savaşın uzaması ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla artan petrol fiyatları Beyaz Saray’ı köşeye sıkıştırdı. Eski Lider George W. Bush periyodunda Ulusal Güvenlik Kurulu’nda vazife yapan Kori Schake, alandaki durumu şu çarpıcı sözlerle özetledi:
“Zafere dönüşmeyen şaşırtan askeri başarılara şahit oluyoruz ve bu büsbütün liderin işini nasıl yapmayı seçtiğiyle, yani ayrıntılara dikkat etmemesi ve planlama eksikliğiyle ilgili.”
Trump, birinci periyodunda Orta Doğu’yu tanımlamak için kullandığı kan ve kum bataklığına çekilmekten daima kaçınmıştı. İran’ın petrol ihracatının yüzde 90’ının yapıldığı Hark Adası’nı ele geçirmek için Amerikan askerlerini göndermeye direnen Trump, operasyonun başarılı olacağı söylense de ağır can kayıplarından tasa etti. Lider, askerlerin durumunu şu sözle kıymetlendirdi:
“Orada açık maksat haline gelecekler.”
KENDİNE MADALYA TAKMAK İSTEDİ
Savaşın getirdiği ağır gerilime karşın Trump’ın vakit zaman odaklanma sorunu yaşadığı ve dikkatini öteki istikametlere kaydırdığı ortaya çıktı. Bir yandan orta seçimler için bağış toplama aktifliklerine katılan Trump, başka yandan Beyaz Saray bahçesine yaptırdığı balo salonunun inşaat ayrıntılarıyla ilgileniyor. Hatta Amerika’nın 250. yıl kutlamaları öncesinde düzenlenen bir resepsiyonda, Irak’a yaptığı karanlık ve tehlikeli bir uçuşu anlatarak, cüret ve fedakarlık nişanı olan Onur Madalyası’nı kendisine vermeyi düşündüğünü söyledi. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise liderin bu bahiste yalnızca latife yaptığını savundu.
Savaşın uzamasıyla birlikte ABD içindeki güvenlik tehditleri de en üst düzeye çıkarıldı. Mar-a-Lago’daki kulüp üyelerine drone görüşünü kısıtlamak için şemsiyelerin açık tutulduğu bildirilirken, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun evinin etrafında kuşkulu dronelar tespit edildi. Zımnî Servis casuslarının daha evvel görülmemiş ağır silahlarla donatıldığı belirtildi.
VENEZUELA HESABI TUTMADI
Haberin art planında, Trump’ın Venezuela’daki süratli rejim değişikliği operasyonundan aldığı özgüvenle İran’a karşı hava ve deniz gücüyle kesin bir zafer kazanabileceğine inandığı, fakat Tahran’ın boyun eğmemesi ve global petrol tedarikinin yüzde 20’sinin kesilmesiyle krizin içinden çıkılmaz bir hal aldığı gerçeği yatıyor. Yedi eski ABD liderini zorlayan bu ulusal güvenlik sorunu, artık Trump’ın fevri idare üslubuyla bugüne kadarki en büyük imtihanını veriyor.
