Yeni yayımlanan bilimsel araştırmalar, Toskana’nın altında binlerce kilometreküplük sıcak kayaç ve kısmi eriyikten oluşan dev bir rezervuar bulunduğunu gösteriyor. Uzmanlara nazaran bu yapı sıradan bir yer altı boşluğu değil. Birtakım taraflarıyla Yellowstone üzere dev volkanik sistemleri hatırlatıyor.
Araştırmayı yürüten grup, bölgenin altını sismik dalgalarla adeta röntgenledi. Zelzele dalgalarının yer içinde nasıl ilerlediğini inceleyen uzmanlar, 8 ile 15 kilometre derinlik ortasında alışılmadık derecede sıcak ve yumuşak bir alan tespit etti. Bu alanın yaklaşık 5000 kilometreküplük devasa bir hacme ulaştığı düşünülüyor.
En çok şaşkınlık yaratan ayrıntı ise yüzeyde neredeyse hiçbir belirti olmaması. Bu türlü sistemlerde birden fazla vakit gaz çıkışları, ağır kükürt kokusu, çatlaklardan buhar yükselmesi ya da dikkat cazibeli sıcak su hareketleri görülür. Lakin Toskana’daki yapı son derece sessiz. Bilim insanları, bunun araştırmayı daha da enteresan hale getirdiğini belirtiyor.
Uzmanlardan Matteo Lupi, bölgenin jeotermal olarak etkin olduğunu aslında bildiklerini fakat bu ölçekte bir sistem beklemediklerini söylüyor. Ona nazaran bu keşif, Avrupa kıtasındaki volkanik geçmişin sanılandan çok daha karmaşık. Pekala böylesine sıcak ve büyük bir yapı neden patlamıyor?
Bu da bölgeyi saatli bomba üzere göstermekten çok, dikkatle izlenmesi gereken karmaşık bir doğal laboratuvara dönüştürüyor. Şu an için ani bir harika patlama senaryosu gündemde değil. Fakat böylesine büyük rezervuarların uzun vadede sistemli biçimde takip edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Keşfin bir diğer tarafı ise güç geleceğiyle ilgili. Toskana esasen jeotermal güç kullanımıyla tanınan bir bölge. Yer altındaki sıcaklığın denetimli biçimde kıymetlendirilmesi, pak güç üretimi açısından büyük fırsat sunabilir. Uzmanlar, fosil yakıtlardan çıkış sürecinde bu tıp kaynakların daha da pahalı hale geldiğini belirtiyor.
Bu biçim keşifler dünyada birinci sefer yaşanmıyor. Amerika’daki Yellowstone Ulusal Parkı da dev magma odasıyla uzun müddettir izleniyor. Yeni Zelanda’daki Taupo ve Kaliforniya’daki Long Valley bölgeleri de misal formda bilim insanlarının yakın takibinde bulunuyor. Lakin Toskana örneğini özel kılan şey, milyonlarca turistin gezdiği sakin bir ömür bölgesinin altında saklanması.
