Şiddete meyil, çocuklarda çoklukla küçük fakat tekrarlayan sinyallerle kendini gösteriyor. Ebeveynlerin “masum” olarak nitelendirdiği yahut görmezden geldiği birtakım davranışların, aslında gelişmekte olan bir öfke denetim problemine işaret ettiği saptandı. Araştırmalar, davranışların aksiyona dökülmeden evvel zihinsel süreçlerde başladığını kanıtladı.
KÜÇÜK YAŞTA BAŞLAYAN FİZİKÎ TEPKİLER
Çocuğun öfke anında vurma, itme yahut ısırma üzere hareketleri alışkanlık haline getirmesi, dikkat edilmesi gereken birinci sinyal olarak açıklandı. Uzmanlar, bu minik saldırganlık hareketlerinin görmezden gelinmesinin ileriye dönük daha büyük meselelere taban hazırladığını kaydetti.
EMPATİ EKSİKLİĞİ VE DUYARSIZLIK
Karşısındaki kişinin fizikî yahut duygusal acısına kayıtsız kalma, özür dilememe ve yapılan şiddeti “haklı” çıkarma uğraşı, kıymetli bir ikaz işareti kabul edildi. Empati kuramayan çocukların, uyguladıkları şiddetin sonuçlarını kavrayamadığı belirlendi.
ÖFKE DENETİMİNDE YAŞANAN ZAYIFLIK
Basit hayal kırıklıklarında dahi eşyaları fırlatma ve çok bağırma üzere denetim dışı yansılar, duygusal idarenin zayıflığını ortaya koydu. Bu durumun, çocuğun hayal kırıklığıyla başa çıkma marifetinin gelişmediğini gösterdiği bildirildi.
KENDİSİNDEN GÜÇSÜZLERE YÖNELEN DAVRANIŞLAR
Özellikle kendisinden yaşça küçük çocuklara yahut hayvanlara karşı ziyan verme eğilimi, şiddetin taraf bulmaya başladığı en tehlikeli evrelerden biri olarak tanımlandı. Bu davranışın, otorite kurma gayretinin şiddetle birleştiği bir nokta olduğu vurgulandı.
ŞİDDETİ OLAĞANLAŞTIRAN LİSAN KULLANIMI
Günlük konuşma lisanında “döverim” yahut “vururum” üzere sözlerin sıkça kullanılması, şiddetin bir tahlil sistemi olarak içselleştirildiğini gösterdi. Lisanda kabul gören bu saldırgan tabirlerin, kısa müddet içinde fizikî harekete dönüştüğü saptandı.
AŞIRI İÇE KAPANMA VE BASTIRILMIŞ ÖFKE
Her şiddet eğiliminin dışa vurulmadığı, çok içe kapanma ve toplumsal geri çekilme durumlarının da tehlike arz ettiği kaydedildi. Hislerini paylaşmayan çocuklarda biriken bastırılmış öfkenin, vakit içinde denetimsiz ve şiddetli patlamalara yol açtığı kanıtlandı.
