Teknolojik gelişmeler ve dijitalleşme, pek çok dalı dönüştürürken perakende kitap alanında da bu dönüşümün tesirleri gözlemleniyor.
Üreticiler için basım ve depolama evresindeki sabit masraflarda yaşanan artışlar, tüketici tarafında ise fiziki olarak basılmış yapıtları taşıma ve saklamada yaşanan sorunlar, dijital kitapların basılı kitaplara nazaran daha ucuz olması ve satın alma yerine kiralama seçeneğinin de bulunması üzere münasebetler dijital ortamdaki kitaplara ilgiyi artırıyor.
Kitap pazarında liderlik eğitim yayınlarında
AA muhabirinin “Türkiye Yayıncılar Birliği 2025 Yılı Kitap Pazarı Raporu”ndan yaptığı derlemeye nazaran, Yayımcı Meslek Birlikleri Federasyonu tarafından açıklanan bandrol dataları dikkate alındığında, 2025 yılında Türkiye’de üretilen basılı kitap sayısı bir evvelki yıla kıyasla yüzde 1,5 azalarak 407 milyon 777 bin 284’e geriledi.
Söz konusu devirde kitap perakende pazarı ise yüzde 23,91 büyüyerek 59 milyar 229 milyon liraya ulaştı. Eğitim yayınları 30 milyar 229 milyon lirayla pazarda öne çıkarken, bunu 20 milyar 280 milyon lirayla kültür yayınları, 8 milyar 201 milyon lirayla ithal yayınlar takip etti.
Sesli ve e-kitap pazarında süratli büyüme
Son yıllarda kitap okuyucu tablet üzere teknolojik aygıtların ortaya çıkışı, kitap okuma alışkanlıklarında dönüşüme yol açtı. Kelam konusu tabletlerin, kapasitesine nazaran 20 binin üzerinde standart boyutta e-kitabı saklamaya imkan tanıması bu kitaplara ilgiyi artırdı.
Bunun yanı sıra kitabı okumak yerine dinlemeyi tercih edenlere yönelik sesli kitap uygulamaları da tüketici tercihlerinin basılı kitaplardan dijital mecralardaki kitaplara kaymasında etkili oldu.
Türkiye Yayıncılar Birliği 2025 Yılı Kitap Pazarı Raporu’nda yer alan bilgilere nazaran, kültür yayınlarının alt kategorisi olan kurgu, kurgu dışı ve çocuk sesli kitapları ile e-kitapların 2025’te pazar büyüklüğü, yıllık bazda yüzde 19 artışla 284 milyon lira olarak gerçekleşti. Türkiye Basım Yayın Meslek Birliği Lideri Mehmet Burhan Genç, 2021’in yayıncılık dalı açısından tepe bir yıl olduğunu ve bu devirde 438 milyon bandrollü kitap üretildiğini söyledi.
Genç, basılı kitap üretiminde 2021 yılından sonra sert bir düşüş görüldüğünü lisana getirerek, “Okuma alışkanlığının kaybedilmesi bunun öncelikli nedenleri ortasında.” dedi. Korsan yayınlar ile dijital mecralardaki yasa dışı PDF paylaşımlarının tesirine de dikkati çeken Genç, bunların kitap üretimi ve satışlarını olumsuz etkilediğini vurguladı.
Genç, dünya genelinde e-kitap piyasasının durağan bir seyir izlediğini, buna rağmen bilhassa Kovid-19 salgınından sonra sesli kitapların tanınan olmaya başladığını tabir etti.
Bu kitapların mevcut pazar durumunu kıymetlendiren Genç, “Sesli kitap pazarının 2021 yılına kıyasla 2-3 kat büyüdüğünü iddia edebiliyoruz. Önümüzdeki yıllar için de bu pazar artış trendinde.” diye konuştu.
