Hürmüz Boğazı’nda ABD’nin tarafsız ülke gemilerine inançlı geçiş sağlama istikametindeki teşebbüsleri ve İran’ın boğaz üzerindeki denetimini pekiştirmeye yönelik atılımları, yaklaşık bir ay sonra bölgede jeopolitik risk priminin yine yükselmesine neden oldu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere eşlik eden ABD gemilerine saldırması halinde İran’ın “yeryüzünden silineceğini” söylemesinin akabinde İran’ın Körfez ülkelerini maksat alması tansiyonun tırmanabileceği dehşetlerini körükledi. Ayrıyeten Trump, İran ile yaşadıkları tansiyonu “mini savaş” halinde tanımladı.
Artan tansiyonla birlikte petrol fiyatları yükseldi. Bu durum global enflasyon beklentilerini üst çekerek piyasalarda oynaklığı artırdı. Kelam konusu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı dün 113,6 dolara çıkmasının akabinde yeni süreç gününde 111,3 dolarda dengelendi.
Analistler, petrol fiyatlarındaki oynaklığın enflasyon ve büyüme görünümü üzerinde besbelli tesirler yaratabileceğini belirterek, bu durumun merkez bankalarının siyaset adımlarına ait beklenti oluşumunu zorlaştırdığını söz etti.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar siyaset faizini yüksek ihtimalle sabit tutacağı beklenirken, aralık toplantısında mümkün bir “şahin” adım yüzde 32 ihtimalle fiyatlanıyor.
Devam eden enflasyon tasaları tahvil piyasalarındaki satış baskısını güçlendirirken, ABD’nin 10, 20 ve 30 yıllık tahvil getirileri Temmuz 2025’ten bu yana en yüksek düzeylerine yükseldi. ABD 10 yıllık tahvil faizi 4,4382’ye, 20 yıllık tahvil faizi yüzde 5,0133’e ve 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,0147’ye çıktı.
Dolar endeksi de faiz beklentilerine paralel güçlenme eğilimine girerek dün yüzde 0,3 artışla 98,4 düzeyine yükseldi. Dolar endeksi yeni günde de yüzde 0,1 artışla 98,5’te bulunuyor.
Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faiziyle alternatif maliyeti yükselen altının ons fiyatı dün yüzde 2 düşüşle 4 bin 522 dolara gerilerken, yeni süreç gününde kayıplarını azaltarak 4 bin 532 dolarda alıcı buluyor.
Bu süreçte ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları yakından takip ediliyor. New York Fed Başkanı John Williams, yüksek enflasyon düzeyleri, iş gücü piyasasından gelen çelişkili sinyaller ve Orta Doğu’daki çatışmanın yol açtığı artan belirsizliğin alışılmadık bir durumu ortaya koyduğunu söyledi.
Williams, “Para siyasetinin mevcut duruşu, tam istihdam ve fiyat istikrarı amaçlarımıza yönelik riskleri dengelemek için uygun bir pozisyonda.” değerlendirmesinde bulundu.
Makroekonomik bilgi tarafında, ABD’de fabrika siparişlerinin meblağı martta yüzde 1,5 ile beklentilerin üzerinde arttı. Kurumsal tarafta ABD merkezli görüntü oyun perakendecisi GameStop’un e-ticaret şirketi eBay’i satın almak için 55,5 milyar dolarlık teklif sunduğunu açıklaması sonrasında eBay’in payları yüzde 5 paha kazandı.
Bu hafta ABD’nin istihdam dataları ile Pfizer, Advanced Micro Devices, Warner Bros. CoreWeave ve Coinbase üzere şirketlerin yayımlayacağı bilançolar takip edilecek. Paramount Skydance’ın gelirleri yılın birinci çeyreğinde geçen yılın birebir periyoduna nazaran yüzde 2 artarak 7,35 milyar dolara çıktı.
Palantir’in gelirleri de birinci çeyrekte yüzde 85 artışla 1,63 milyar dolara yükseldi.
Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,41, Nasdaq endeksi yüzde 0,19 ve Dow Jones endeksi de yüzde 1,13 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne müspet başladı.
AVRUPA BORSALARINDA NEGATİF SEYİR
Avrupa borsalarında dün satış yüklü bir seyir izlendi.
Avrupa Birliği (AB) Dış Bağlantılar Sözcüsü Anouar Al Anouni, “İran’ın Birliğin Körfez’deki stratejik ortaklarına yönelik sebepsiz füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarını” şiddetle kınadıklarını belirterek, ataklardan etkilenen Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Umman’la dayanışma iletisi verdi.
Orta Doğu’daki gelişmeler bölge genelinde piyasaların odağında bulunurken, Trump’ın AB menşeli araba ve kamyonlara uygulanan tarifeleri yüzde 25’e çıkaracağını açıklaması da piyasalarda satış baskısında tesirli oldu.
AB Komitesi Sözcüsü Thomas Regnier ise Trump’ın açıklamalarına reaksiyon göstererek bütün seçeneklerin masada olduğunu açıkladı.
Makroekonomik bilgi tarafında Avro Bölgesi’nde imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), nisan ayında 52,2 puanla son 47 ayın en yüksek düzeyine çıktı.
Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,24, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,71 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi ise yüzde 1,59 düşerken, İngiltere’de ise resmi tatil nedeniyle FTSE 100’de süreç yapılmadı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
ASYA’DA PİYASALAR GÜNEY KORE HARİÇ KAPALI
Asya borsalarında Japonya, Çin ve Güney Kore’de piyasalar tatil nedeniyle kapalı kalmaya devam ediyor. Açık olan Hong Kong borsasında Hang Seng endeksi yüzde 1,3 düşüşle seyrediyor.
Orta Doğu’daki tansiyonların petrol tedarikini tehdit etmesi bölgede güç arzına yönelik kaygıları artırdı. Artan güç maliyetlerinin enflasyonla çabasını sürdüren Japonya iktisadını daha fazla zorlayacağı varsayım ediliyor.
Çin’in ekonomik bağlardan sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng’ın, ABD Başkanı Donald Trump’ın 14-15 Mayıs tarihlerinde Çin’e yapmayı planladığı ziyaret öncesinde ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ile görüştüğü bildirildi.
Xinhua’nın haberine nazaran, görüntü konferans yoluyla yapılan görüşmede, Başbakan Yardımcısı Hı, ABD’nin yakın vakit içinde iktisat ve ticaret alanında Çin’e yönelik kısıtlayıcı önlemlerine yönelik kaygılarını lisana getirdi.
Taraflar, Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 30 Ekim’de Güney Kore’nin Busan kentindeki tepe buluşmasında ve evvelki konuşmalarında vardıkları mutabakatın uygulanması, tarafların iktisat ve ticaret alanlarında korkularının daha fazla giderilmesi ve pragmatik işbirliğinin geliştirilmesine yönelik görüş alışverişinde bulundu.
BİST ENDEKSİ GERİLEDİ
Dün satış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,51 kıymet kaybederek 14.369,61 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli Süreç ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında olağan seans kapanışına nazaran yüzde 0,28 düştü.
Dolar/TL, dünü 45,1860’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında evvelki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,2180’den süreç görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde gerçek efektif döviz kurunun, yurt dışında ise ABD’de dış ticaret istikrarı ve hizmet dalı Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) başta olmak üzere ağır data gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.200 puanın takviye, 14.500 ve 14.600 düzeylerinin direnç pozisyonunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek bilgiler şöyle:
14.30 Türkiye, nisan ayı TÜFE bazlı gerçek efektif döviz kuru
15.30 ABD, mart ayı dış ticaret dengesi
16.45 ABD, nisan ayı hizmet kesimi PMI
17.00 ABD, nisan ayı ISM hizmet dalı PMI
17.00 ABD, mart ayı yeni konut satışları
17.00 ABD, mart ayı inşaat izinleri
17.00 ABD, mart ayı JOLTS açık iş sayısı
Japonya ve Çin’de piyasalar tatil nedeniyle kapalı olacak
