Biyokimya Uzmanı Ayşegül Çoruhlu, sağlıklı uzun hayatın (longevity) sırlarını vermeye devam ediyor. Çoruhlu, SÖZCÜ TV’de Simge Fıstıkoğlu’nun bahisle ilgili sorularını yanıtlıyor…
Dr. Çoruhlu, bu kez longevity eşliğinde sağlıklı beslenme tüyoları verdi. İşte açıklamaları:
‘Paketli tütsülenmiş hindi eti’ berbatın iyisi
Genelde işte Akdeniz tipi beslenme öneriliyor. İşte zerzevat yüklü, bitkisel yüklü, hayvansal besinler da olsun, unlu işlenmişler olmasın. Artık ‘işlenmişler olmasın’ı demeyen Ugandalı doktor bile yok, hani genel uzakta diye söylüyorum…
Ne oluyor bu işlenmişlik konusunda? Mesela ‘hayvansal besin yensin’ diye konuşuyoruz. Artık tamam. Bu yumurta olabilir, et olabilir, balık olabilir. Bunlar yenebilir.
Kolaylık olsun diye de gideyim markete, mesela hindi hoş bir şey triptofan var içinde. Hindi etini alabiliyor olsak ve biz onu haşlıyor olsak, hoş bir şey olurdu. Lakin elimizde ne var? Tütsülenmiş var yani ‘hindi poşette.’ Tekrar hani berbatın yeterlisi filan diyorsun orada.
Yanmış etin besin bedeli yok
Orijinali haşlanmışı tütsülenmiş olandan, hazır pakette olandan daha uygun lakin hani hiç yemeyeceğine onun yerine makarna yiyeceğine falan diye tercih ediyoruz…
‘Bir döner yiyeyim’ dedik mesela lakin onu da ısı vuruyor. Bu aygaz formunda de olabiliyor ve yanıyor. Üstünde karartıyı yanmayı görüyoruz. Biz hafta sonu barbeküsü yaptık hani yiyoruz şayet istek ediyorsak et kızarıyor. Meskende kızgın yağda kızarıyor. İşte bu kararma hali ısı ile muhatabiyet o besini besinlikten çıkarıyor.
O kısımları beden için atılması gereken bir işe döndürüyor. Tıpkı hindi hoş, paketteki hindi de hoş lakin onun tütsülenmişin tütsü kısmı ile de uğraşacak beden. Fakat kavrulmuşu, yanmışı ister dönerde, ister odun ateşinde, ister meskendeki tavada olsun. O siyahlaşmış kısımla beden tarafından baş edilmesi gereken berbat bir durum var. Kara buğday ekmeğini tost ekmeği yaparak yaktığında tekrar tıpkı şey oluyor.
Yoğurdun 3 ay bozulmadığı bir devirdeyiz
Geçmişte tahminen bir işte geyikti balıktı bir şey vardı ve düşük ölçüdeki ateşte o bu türlü suda haşlandı, yendi. Orada marul vardı, burada kolda tüketilirdi. Bitki vardı, tahminen toprakta esaslı sebzeler vardı, orada bir meyve vardı ve bunlar orijinallerine yakın yeniyorlardı. Artık o dünyadan, işte yoğurdun 3 ay tezgahta bozulmadığı dünyaya geldik. Yeniden hayvanların antibiyotiklendiği bir dünyadayız…
Suplementler düzgün versiyondur
Keşke imkan olsa biraz daha düzgün yetiştirilmişini bulsak, hayvanın da, bitkinin de. Mor sebzeler çok âlâ, pancar işte damarlara çok âlâ gelir, antioksidan doludur. Tamam bunların hepsi hoş yahut işte brokoli göğüs sıhhatine sağlıklı lakin teknoloji geldi brokoliden aldı, pancar türevlerinden resveratrolü aldı, onları konsantre etti, hani bütün onların içindeki natürel ki kesin bir sürü molekül vardır daha keşfedilmemiş fakat burada bizim üstünde en çok çalıştıklarımızı konsantre ettik sana verdik ki bunları yiyemiyorsan bunları ölçü olarak çok yiyemiyorsan imkanlar olmuyorsa oradan geri kalma diye… İşte esasen suplementler de başına gelmişin uygun versiyonudur, içinden almış onu üzere düşünmek lazım. Kurtarılmış, konsantre edilmiş diye…
İşte en kötüler
Neredeen berbatlar? İşlenmiş, cipsi, tatlısı, işte ne bileyim her türlü, paketlisi, içkisi, şekerli içeceği burası çöplük, ya bunun ismi besin değil.
Oradan geldik alışverişe… Alabiliyorsak, güzel almaya çalışacağız, onlar konuta geldiğinde de onların başına biz bir şey getirmeyeceğiz, minimumda çiğ yemek güç oluyor haşlayarak yiyebilirsiniz, haşlama hiç güç bir şey değil yani.
Arada kaçamak yapacağın pizzayı, mantıyı öğle yiyin dedik ki akşam en azından kilo olarak golü atmasın yahut gittiniz bir tatil köyünde, hani bu kadar para verdik yemeyecek miyiz dersiniz. Yiyin lakin ölçülü yiyin dönüşte toparlayın.
Soğanı yağda öldürmek yanlış
Sırf yakmaya kafayı taksam aslında işte patlıcan kızarınca yaktım. Soğan her zeytinyağlı da, her Akdeniz yemeğinde var. Soğan yağla öldü zati önden. Karamelize ne demek? Şekerlendi. Soğanın karamelize halini görüyorsun ya beyazdan kahverengiye gitti. Soğandan ötürü değil bütün berbat yiyecekler o karamelize lafı şekerin karamelizasyonudur. Soğanın da başına tıpkı şey geliyor.
İşlenmemiş besin da alsanız onu nasıl pişirdiğiniz önemli
Hazır yemediniz, markete gitmediniz, mümkün olduğunca işlenmemiş besinler aldınız lakin mutfağa gelenlerin de başına ne getirdiğiniz kıymetli. O yüzden de, yıllardır tekrar ettiğim şey tarlayla mutfak ortasında başına makus şeyler gelmemiş, makus yola düşmemiş yiyecekler yememiz gerekiyor. En kolay mantık bu…
İşlenmiş et de ‘masum’ değil
Salam, sucuk üzere şarküteri etleri de işaretliyorlar Amerika’da şu şu sınıfa girer diye, bunlar kanserojen sınıfında. Biz bunları satın alıyoruz, bunları yiyoruz lakin FDA onlara ‘masumdur’ demiyor. Bunları ‘kanserojen-pre-kanserojenler- kanser yapma mümkünlüğü sınıfına koydum’ diyor. Sonra gidiyorsun bir çalışma diyor ki, işte çok et yiyenlerde bağırsak kanseri. Ancak hangi et? Orada tekrar işlenmişlikle ilgili hususlar var.
Nitrozamine DİKKAT!
Özellikle hayvansal besinlerde özel bir molekül giriyor onun içerisine. Nitrat, nitrit bunlar tabirler. O onun koruyucusu lakin o nitrozamin diye beden için anti tümör yapan bir yani ön husus. Birebir o kızartmanın siyahlığı üzere. Bunların hepsi nitrozamin.
Bir şeyin kabuğu özünden iyidir
Mormeyvelerden incir… Güneş ona geliyor. O fotosentezle hayatta kalıyor lakin böcek var, ona karşı kendi bariyerini oluşturuyor. Kendi antioksidan kabuğunu oluşturuyor ve biz onu oradan alıyoruz.
Oysa sen onun kendini müdafaa kısmını almayıp, onu soyup atıp hani daha içerideki kendine yiyecek diye sakladığım meyvesini alıyorsun. Hani o da berbat değil fakat yani bu pestisitte falan girmeyeceğim. Ben burada biyokimyasını anlatıyorum. Bir şeyin kabuğu özünden yeterlidir. Bunu limonla da koyarım, eriğe de koyarım, incire de koyarım. Kabuk karpuzun kabuğunu ben senelerce konuştum. Erkeklerde içerdiği sitrulin libidoya çok âlâ gelir. Biz atıyoruz. Meğer bir soslansa ne hoş de yenir.
Veganlar ne yapmalı?
Omega3 balıktan olanı istemiyorum dersen, bunun veganları da var. Mesela D vitamininin mantardan yapılanı var. Mantarın kendisi çok güzel bir protein kaynağı, bean dedikleri fasulye türevleri de aslında öyledir. Kimi yumurta, kimi balık yiyor, hani balık yemeyeceksen Omega 3’ü de mi almayacaksın? Orada yasak var mı duruş
olarak, onu da bilmiyorum. Lakin orayı kesinlikle desteklemek gerekiyor.
Mor yiyecekler damar dostu
Yüksek antioksidan için mor besinleri mutfağımızda makûs yola düşürmeden daha sık tüketmeliyiz. Haşlanmış pancar örneğin. Karadut… İncir…
Bunların içinde olan resveratrolü de versiyon versiyon kullanabilirsiniz. Teknoloji ilerliyor diyor ki resveratrol tabiatta trans modeli ise biz de trans yapalım. Trans resveratrol diye masaya koyuyorlar. Bundan en çok da erkekler yarar görür. Zira resveratrol ve mor yiyeceklerin içinde olan şeyler damar duvarlarını korur ve genişletir. Her damara fayda. Tekrar bayanlardaki kılcal damarlarda da işe fayda. Mesela kılcalım artar mı? Hayır. Ekstra damarlanmayı azaltan bir şey. Resveratrol tümörlerin beslenmesini de engelliyor.
Erkekler için tesirli bir formül
Erkekler, kalbi, beyni olmasa bile başka damarlarını çok umursadıkları için mor yiyecekler ve Omega 3 akışkanlığı artırır. Bu mor yiyeceğin karşılığı ne dediğinde pancarın karşılığı arjinin, arjinmen olabilir, mor üzümün karşılığı da trans resveratrol olabilir.
Demek ki trans resveratrol ve arjinmen erkek için değerli. Zira damarları açıyor.
O yüzden resveratrol, trans resveratrol ve arjin küçük erkeklerin damar, kalp, ereksiyon ve beyin performansları listesine koyarım. Ailede pıhtıya yatkınlık varsa nattokinaz’ı da ek ederim.
