Marmara Denizi’ndeki sismik yapıya ait değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi altından geçen Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın enerjiyi tek bir kırılmada boşaltmak yerine farklı kollar ortasında paylaştırdığını tabir etti.
‘SİSMİK FREN’
Bektaş, bu durumu “gerilme bölünmesi (strain partitioning)” olarak tanımlayarak, sismik gücün tek bir ana yarar birikmediğini ve bu durumun büyük kırılmaları sınırlayan bir “sismik fren” misyonu gördüğünü söyledi.
‘FAY SÜRÜNMESİ’
Bektaş’a nazaran sistemin ikinci değerli ögesi ise “fay sürünmesi (fault creep)” sistemi. Fayın ani kırılmalar yerine yavaş ve sessiz formda kaydığını belirten Bektaş, bu sayede gücün birikmek yerine adeta modül parça boşaldığını lisana getirdi. 1935, 1963 ve son olarak 2025 yılında meydana gelen 6 ve üzeri büyüklükteki sarsıntıların bu sürecin somut örnekleri olduğunu kaydetti.
Deprem riskinin büsbütün ortadan kalkmadığını vurgulayan Bektaş, kelam konusu iki düzeneğin İstanbul için yıkıcılığı azaltan doğal bir bariyer oluşturduğunu belirtti. Marmara’nın iç dinamikleri sayesinde gücün daha küçük modüllere bölünerek boşaldığını söz eden Bektaş, bu durumun sismik boşluklarda biriken gücün varsayım edilenden farklı formda tahliye edilme ihtimalini güçlendirdiğini söyledi.
Bektaş’ın açıklamalarının tamamı şöyle:
Marmara’da büyük levha hareketi neden M7+ zelzele üretmiyor?
Cevap: “Strain Partitioning” (Gerilme Bölünmesi). Marmara’da güç tek bir fay sınırında hapsolmaz; kollar ortasında paylaştırılır. Bu yük paylaşımı, tansiyonu parçalayarak ” M7,+ deprem” riskini sismik bir fren üzere hudutlar.
İkinci sigorta ise “Fault Creep” (Sürünme).
Fayın sessizce kaymasıyla güç birikmek yerine taksitlendirilir. 1935,1963 ve 2025 M6+ zelzeleleri, bu kesimli tahliyenin ispatıdır. Risk sürse de bu mekanik iki yapı, İstanbul için yıkıcılığı azaltan doğal bir bariyerdir.
