Bu harikulâde yer, Dünya’dan yaklaşık 5 bin ışık yılı uzaklıkta bulunan Boomerang Bulutsusu. ‘Centaurus’ yani ‘Erboğa Takımyıldızı’ istikametinde yer alan bu sıra dışı yapı, sıcaklığından çok, yok denecek kadar düşük ısısıyla dikkat çekiyor.
Yapılan ölçümlere nazaran buradaki sıcaklık yaklaşık eksi 272 santigrat derece düzeyinde bulunuyor. Bu da onu mutlak sıfıra sırf 1 derece yaklaştırıyor. Mutlak sıfır, fizik dünyasında ulaşılabilecek en alt teorik hudut olarak kabul ediliyor. Bu sıcaklıkta atomların hareketi neredeyse büsbütün durma noktasına gelir.
Değer olarak eksi 273,15 santigrat dereceye karşılık geliyor. Bilim insanları mevcut fizik kuralları gereği bu noktaya tam manasıyla ulaşmanın mümkün olmadığını düşünüyor. “Peki uzay zati soğuk değil mi?” diye düşünebilirsiniz. Evet, uzayın büyük kısmı hayli soğuk. Ancak büsbütün boş ve hareketsiz değil. Kozmik mikrodalga art plan ışıması ismi verilen üniversal güç kalıntısı bile ortamı yaklaşık eksi 270 derece civarında tutuyor.
Yani cihanın doğal fon sıcaklığı bile makul bir düzeyin altına inmiyor. Boomerang Bulutsusu ise etrafından bile daha soğuk olmayı başarmasıyla eşsiz kabul ediliyor. Bu bulutsunun sırrı, içindeki gazın fevkalâde süratle genişlemesinde gizleniyor.
Günlük hayatta deodorant spreyinin sıkıldığında kutunun soğuması bu duruma küçük bir örnek olabilir. Boomerang Bulutsusu’nda ise bunun kozmik ölçekte yaşandığı düşünülüyor. Yıldızdan fırlayan gaz katmanları çok yüksek süratle dışarı savruluyor ve bu süreçte sıcaklık keskin biçimde düşüyor.
Araştırmalar, bu bulutsunun emsal yapılara nazaran 10 ila 100 kat daha süratli husus kaybettiğini ortaya koyuyor. Bu da neden bu kadar sıra dışı sıcaklıklara indiğini açıklayan en güçlü nedenlerden biri.
Boomerang Bulutsusu tıpkı vakitte bir gezegenimsi bulutsu olarak sınıflandırılıyor. İsmi aldatıcı olabilir zira gezegenlerle direkt ilgisi yok. Astronomide bu terim, hayatının sonuna yaklaşan Güneş gibisi yıldızların dış katmanlarını uzaya bırakmasıyla oluşan parlak gaz kabukları için kullanılır.
Gözlemler, yapının vakitle yine ısınmaya başladığını gösteriyor. Yani bugün cihanın en soğuk bölgelerinden biri olan bu yer, birkaç bin yıl sonra bu unvanını kaybedebilir.
