-
Haber7-ÖZEL
Türkiye savunma sanayi yatırımlarını son 20 yılda hızlandırarak Avrupa’daki ülkeleri gerisinde bıraktı. Füze bölümünde balistik ve seyir füzelerin yerli ve ulusal imkanlarla üretilerek Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) envanterine girmesiyle ordusunu güçlendirmeye devam ediyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da Nisan 2026 başında Roketsan’ın yeni üretim tesisine gerçekleştirdiği ziyaret ve 81 vilayette kurulacak olan drone fabrikaları Türkiye’nin füze kesimindeki pozisyonunu güçlendiriyor.
Roketsan tarafından Mayıs 2023’te birinci kere yayınlanan ve Cenk olduğu varsayım edilen bir orta menzilli balistik füzenin imajları, IISS “Balistikten Seyre: Türkiye’nin Füze Geliştirmeleri” raporunda incelendi.
İzmir İktisat Üniversitesi Siyasal Bilimler ve Milletlerarası Alakalar Kısmı Doçenti Dr. Sıtkı Egeli ve Mergen Analitik Stratejiler Kurucusu ve CEO’su Arda Mevlütoğlu’da Türkiye’nin füze Serüvenini inceledi.
2 BİN KİLOMETRE MENZİLLİ FÜZELERİN GÖZDESİ
Hazırlanan raporda 2 bin kilometreye kadar menzile sahip olan Cenk sadece bir balistik füze değil, tıpkı vakitte seyir füzesi projelerini de kapsayan daha geniş kapsamlı araştırma ve geliştirme çalışmasının örneği olduğu vurgulandı.
Türkiye’nin ana füze test menzili Karadeniz’de yer alırken doğudan batıya olan ara 1.000 km’nin altında olması nedeniyle uzun menzilli füzeler için bir sorun teşkil ettiği belirtildi.
Ayrıca Ankara’nın Somali’de bir uzay fırlatma tesisi geliştirme yatırımına yönelmesinde tesirli olmuş olabileceği vurgulanırken, bu türlü bir tesisin Türkiye etrafındaki menzillerin ötesinde, Hint Okyanusu’na balistik füzelerin fırlatılmasına imkan sağlayacağı belirtildi.
Türk Deniz Kuvvetleri’nin Type-214 Reis sınıfı dizel-elektrik denizaltısı, Gezgin hizmete girdiğinde muhtemelen birinci platform olabileceği, donanmanın yerli tasarımı olan MILDEN sınıfı denizaltı ve TF-2000 hava savunma destroyeri de büyük olasılıkla kara maksatlarına yönelik seyir füzesiyle donatılabileceği ön görülüyor.
Raporda, “Gezgin’in uzunluğu ve kütlesi, Türk Hava Kuvvetleri’nin Lockheed Martin F-16C Block 30 Özgür uçağını taşıma platformu olarak muhtemelen devre dışı bırakacaktır. Gezgin’in en son tasarım versiyonunun fırlatma tartısı 1200 kilogramdan fazla ve uzunluğu altı metreyi geçiyor. F-16, daha küçük Roketsan SOM kara taarruz seyir füzesini taşıyor” vurgusu yapıldı.
TÜRKİYE’NİN ÇOK BOYUTLU FÜZE GELİŞTİRME STRATEJİSİ
Rusya-Ukrayna savaşı ve İran-İsrail ortasındaki karşılıklı ataklarda füze kullanımı, uzun menzilli hassas silahların operasyonel bedelini ve bunlara karşı hava ve füze savunmasının karşılaştığı zorlukları gösterdi.
Türkiye, vakitle çok basamaklı ve çok boyutlu füze geliştirme stratejisi olarak şekillenen bir yaklaşım izlediği belirtilen araştırma raporunda, öncelikli olarak lisanslı lokal üretime, teknoloji transferine ve yerli sanayi kapasitesinin oluşturulmasına öncelik verildi.
Bu durum, en bariz halde Çin ile olmak üzere temel iştiraklere ve roket geliştirme programlarının Roketsan ve TÜBİTAK SAGE üzere güçlendirilmiş kurumlar altında toplandı.
KISA MENZİLLİ ROKETLERDEN YÜKSEK HASSASİYETLİ UZUN MENZİLLİ FÜZELERE
Zamanla Türkiye’nin balistik amaçları, kısa menzilli topçu roketlerinden 150–300 kilometre sınıfındaki füzelere ve Bora, Tayfun ve Cenk üzere daha uzun menzilli, yüksek hassasiyetli sistemlere gerçek genişledi.
Hazırlanan raporda, Seyir füzesi kabiliyetlerindeki paralel gelişmelere de yer verildi.
Makalede; StandOff Missile (SOM) ve Atmaca’nın yanı sıra daha yakın devirde Gezgin, Çakır ve Kemankeş-1’in ortaya çıkmasına yol açmış; bu durum sırf Türkiye’nin bu alandaki artan sanayi olgunluğunu göstermekle kalmamış, tıpkı vakitte balistik ve seyir füzelerinin giderek birtakım durumlarda beşerli hava gücünün tamamlayıcısı, kimi durumlarda ise onun yerine geçen ögeler olarak görülmeye başlandığı operasyonel kavramlardaki değişimi de yansıtmıştır.
“NATO VE AVRUPA İÇERİSİNDE SİLAH ÇEŞİTLİLİĞİYLE DİKKAT ÇEKİYOR”
Türkiye’nin NATO ve Avrupa içerisinde sahip olduğu konvansiyonel başlıklı uzun menzilli silah çeşitliliğiyle dikkat çektiği vurgulanırken, “Türkiye, günümüzde hava, kara, deniz ve denizaltı platformlarından fırlatılabilen geniş bir seyir füzesi yelpazesini ve karadan karaya balistik füzeleri tasarlayabilen, üretebilen ve ihraç edebilen az sayıdaki devletten biri pozisyonundadır. NATO’nun Avrupa’daki üye devletleri ortasında, sahip olduğu konvansiyonel başlıklı uzun menzilli taarruz silahları çeşitliliği ile dikkat çekmektedir.” denildi.
21. YÜZYIL BAŞLARINDA SURATINI ARTTIRDI
Füze testlerine yönelik coğrafik sınırlamalar da Türkiye’nin kararlarını değiştirdi. Deniz çok coğrafyalara yatırım yaparak gücüne güç katan Türkiye uzay fırlatma araçlarını desteklemek ve uzun menzilli balistik füze testlerine imkân sağlamak gayesiyle Somali’de bir uzay limanına yatırımına başladı.
Türkiye’nin güdümlü silah dalında 21. Yüzyılın başında ortaya çıkan endüstriden ötürü tanınmaz hala gelmiş, füze üretimi konusunda öncü hale gelerek suratını arttırdığı söz edildi.
TÜRKİYE’NİN ATAKLARINI ETKİLEYEN ADIMLAR
ABD’nin Türkiye’ye F-35 savaş uçağı programından çıkarması, bölgesel tehdit algıları, füze teknolojisindeki gelişmeler ve son savaşlarda balistik ve seyir füzelerinin kullanımı Türk Hava Kuvvetleri’ne bölgesel rakiplerine karşı niteliksel bir üstünlük sağladığı belirtildi.
Ayrıca Türkiye’nin F-16 ve Eurfighter satın alma sürecinde de karşılaştığı zorluklar, Ankara’nın füzelere, İHA ve SİHA’lar üzere ikame ögelere yük vermesini sağladı.
FÜZE İHRACATINI ARTTIRDI
Savunma sanayi alanında ihracat pazarında da önemli satışlar gerçekleştirilirken Türk mühendisler tarafından geliştirilen sistemler füze ihracatını arttırdı.
Raporda, “Ankara, hangi ülkelere ihracat yapılacağına ait kararlarının yabancı onaylara bağlı olmamasını sağlamak için adımlar atarken, füze satışlarında nispeten daha esnek bir yaklaşım benimsemiştir. Bu durum, yerli küçük turbojet motorların ve akabinde turbofanların geliştirilmesini teşvik etmiştir.
Türkiye’nin mevcut seyir füzesi portföyü, onu geliştirici ülkeler ortasında üst sıralara yaklaştırmaktadır. Benzeri formda, hâlihazırda üretimde olan iki balistik füze çeşidi ve ileri geliştirme etabında bulunan üç ek çeşit ile Ankara, yerli balistik füze üretim kapasitesine sahip ülkelerden oluşan daha kalabalık, fakat hâlâ seçkin bir kümenin parçasıdır” vurgusu yapıldı.
