Haber7-ÖZEL
Küresel güç koridorunun kalbi Hürmüz Boğazı, Tahran ve Washington çizgisinden gelen karşılıklı tehditlerle tarihinin en tansiyonlu günlerini yaşıyor. İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’nin “Yeni yönetim” çıkışı ve ABD Başkanı Donald Trump’ın sosyal medya hesabından, “Artık âlâ adam yok” iletisiyle paylaştığı dijital görseller, bölgedeki askeri hareketliliği en üst düzeye çıkardı. Batılı güçlerin “savunma amaçlı” askeri güç kurma hazırlığı ise savaş tamtamlarının sesini daha da yükseltiyor.
MÜCTEBA HAMANEY’DEN TEKNOLOJİK VE ASKERİ MUHTIRA
Savaşın birinci basamaklarında ABD ve İsrail’in gerçekleştirdiği hava akınlarında hayatını kaybeden babasının yerine geçen ve o günden bu yana sessizliğini koruyan İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, sessizliğini devlet televizyonunda okunan tarihi bir açıklamayla bozdu. Hamaney, ülkesinin teknolojik kazanımlarını birer “ulusal sermaye” olarak nitelendirerek, bu kazanımların korunması noktasında taviz verilmeyeceğini ilan etti. Hamaney, yazılı açıklamasında ülkesinin “nano ve biyolojik teknolojilerden nükleer ve füze teknolojilerine kadar temel ve çağdaş teknolojilerini ulusal sermayesi olarak savunacağını ve bunları deniz, kara ve hava sonları üzere koruyacağını” söyledi.
HÜRMÜZ’DE YENİ KURAL: “YABANCILARIN YERİ DENİZİN DİBİDİR”
Tahran idaresi, dünya petrol sevkiyatının en kritik noktası olan Hürmüz Boğazı üzerinde tam denetim sağlama niyetini açıkça ortaya koydu. Dini önder Hamaney, İran’ın “Hürmüz Boğazı’nın yeni yasal çerçevelerini ve yönetimini” uygulayacağını söyleyen yetkili, “yabancıların” Basra Körfezi’nde, “sularının dibinde” olmaları dışında, hiçbir yeri olmadığını savundu. Hamaney ayrıyeten, bölgedeki ABD varlığına yönelik direkt bir ihtarda bulunarak, Amerikan üslerinin ve birliklerinin “kendi güvenliklerini bile sağlayacak güce sahip olmadıklarını” gerçekleşen hücumlar sırasında gördüklerini vurguladı.
İLK SALDIRAN TRUMP’TAN İRAN’A: “İŞLERİ YOLUNA KOYAMIYOR”
Washington cephesinde ise Lider Donald Trump, İran’ın içinde bulunduğu durumu “çöküş” olarak nitelendirerek baskıyı artırıyor. Çarşamba günü yaptığı açıklamada, “İran bir türlü işleri yoluna koyamıyor” diye yakındı. İran’ın diplomatik yetersizliğine vurgu yapan Trump, “Nükleer silahsızlanma mutabakatı imzalamayı bilmiyorlar. Yakında akıllanmaları gerek” konusunda uyardı. Trump’ın bu sözleri, toplumsal medyada ve devlet kanallarında paylaşılan çarpıcı bir görselle desteklendi. Açıklama, Lider Trump’ı elinde silah tutarken gösteren dijital olarak değiştirilmiş bir imgenin yanında, “Artık düzgün adam yok” başlığıyla yayınlandı.
ABD basınında yer alan Axios’un haberine nazaran, Trump’ın perşembe günü öğlenden sonra ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Kumandanı Amiral Brad Cooper tarafından muhtemel askeri seçenekler hakkında bilgilendirilmesi bekleniyor.
İRAN ORDUSU: “BÖLGEDEKİ ABD ÜSLERİNİN AKIBETİNİ GÖRDÜK”
Söz düellosu askeri kanattan gelen tehditlerle daha da sertleşti. İran Devlet medyasına nazaran, Hava Kuvvetleri Kumandanı, ABD donanmasını direkt maksat göstererek, “Bölgedeki üslerinizin akıbetini gördük; tıpkı şeyin gemilerinizin başına da geleceğini göreceğiz” ifadelerini kullandı. Uzmanlara nazaran bu açıklama, İran’ın bölgedeki ABD deniz varlığına yönelik mümkün bir taarruz hazırlığı içinde olduğu formunda yorumlandı.
PEZEŞKİYAN: DÜNYA HOŞGÖRÜMÜZE ŞAHİT OLDU
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Perşembe günü yaptığı açıklamada, ABD’nin uyguladığı ablukaya karşı direniş bildirisi verdi. Pezeşkiyan, İran’ın bugüne kadar sergilediği tavrın yanlış anlaşıldığını belirterek, “Dünya, İran’ın müsamahasına ve uzlaşmacı tutumuna şahit oldu. Deniz ablukası mazeretiyle yapılanlar, direnişi ve bağımsızlığı için bedel ödeyen bir millete karşı askeri operasyonların genişletilmesidir” halinde konuştu. Mevcut durumun sürdürülemez olduğunu vurgulayan Pezeşkiyan, “Bu baskıcı yaklaşımın devam etmesi kabul edilemez” diyerek ablukaya son verme kararlılığını yineledi.
AVRUPA DEVREDE: ORTAK ASKERİ GÜÇ PLANI
Tahran’dan gelen sert açıklamalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki yeni idare argümanı, Avrupa Birliği’ni harekete geçirdi. AB, hayati ehemmiyet taşıyan su yolunun serbestçe ve hücum altında olmadan kullanılması maksadıyla yaptırımların “seyir özgürlüğünü ihlalinden sorumlu şahısları amaç alacak” biçimde genişletildiği yapılan açıklamada belirtti.
Öte yandan, İngiltere ve Fransa önderleri de sürece askeri bir boyut kazandırmak için düğmeye bastı. İki ülke, “sürdürülebilir bir ateşkes anlaşması” koşuluyla, boğazın tekrar açılmasına yardımcı olmak için “kesinlikle savunma amaçlı” bir askeri güç kurma konusunda kararlılıklarını lisana getirdiler. Uzmanlara nazaran bu atılım, bölgedeki askeri dengelerin yine şekilleneceğinin sinyali olarak bedellendiriliyor.
