Dünya üzerinde neden dev kaplumbağalar yahut kimi sürüngenler kadar uzun yaşayamıyoruz? Bilim dünyasından gelen yeni bir sav, bu durumun suçlusunun milyonlarca yıl evvel dünyayı titreten dinozorlar olduğunu öne sürüyor. University of Birmingham’dan mikrobiyolog João Pedro de Magalhães, memelilerin yaşlanma sürecini büsbütün değiştiren “Uzun Hayat Darboğazı” hipoteziyle ezber bozuyor.
DAHA UZUN YAŞAMAMA SEBEBİMİZ
Modern tıp ne kadar gelişirse gelişsin, insan ömrü makul biyolojik hudutlara takılıyor. Mikrobiyolog de Magalhães’e nazaran, bu sonların temeli 100 milyon yıl evvel, memelilerin dinozorların gölgesinde yaşadığı periyotta atıldı.
ZATEN YİYECEKSE MANASI YOK
Dinozorların karar sürdüğü Mezozoik Dönem’de memeliler, besin zincirinin en altında yer alıyordu. Magalhães’in hipotezine nazaran, bir dinozor tarafından her an yenme tehlikesi varken uzun hayat için güç harcamak evrimsel olarak mantıksızdı. Bu duruma kaşı tahlil uzun yaşamak yerine, bir dinozora yem olmadan evvel süratle üremek.
UZUN ÖMÜR GENLERİ DEVRE DIŞI KALDI
100 milyon yıl boyunca süren bu baskı, memelilerin genetiğinde kalıcı hasarlar bıraktı. Hipoteze nazaran, doku yenilenmesi ve uzun ömürle bağlı olan genler bu süreçte ya kayboldu ya da devre dışı bırakıldı. Bu durum, bugün memelilerin neden sürüngenler kadar güçlü yenilenme (rejenerasyon) yeteneklerine sahip olmadığını da açıklıyor.
DİŞ VE DERİLERİMİZİ YENİLEME ÖZELİĞİ DEVRE DIŞI
Araştırma, memelilerin kaybettiği birtakım enzimleri örnek gösteriyor:
– Güneş Hasarı: Birçok sürüngen ultraviyole ışığın verdiği hasarı onarabilirken, memeliler bu yeteneğin değerli bir kısmını kaybetti.
– Diş Sorunu: Timsahların ve öteki sürüngenlerin dişleri ömür uzunluğu tekrar çıkarken, bizler hudutlu sayıda diş setiyle yetinmek zorundayız.
– Kanser Riski: Magalhães, memelilerde kanserin başka çeşitlere nazaran daha sık görülmesinin nedeninin, bu “hızlı yaşlanma ve süratli üreme” genetiğiyle temaslı olabileceğini düşünüyor.
DİNOZORLARIN KALICI MİRASI
Bugün filler ve balinalar üzere dev memeliler (ve alışılmış ki biz insanlar) öbür memelilere nazaran daha uzun yaşasak da, hepimiz hala o periyodun genetik kısıtlamalarıyla yaşıyoruz. Dinozorların sofrasından kaçmaya çalışan küçük, gececil cetlerimiz, bugün bizim nasıl yaşlandığımızı ve neden öldüğümüzü belirleyen temel aktörler haline geldi.
