CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, TBMM Genel Kurulu’nda görüşmeleri süren “Tapu Kanunu ve Birtakım Kanunlarda Değişiklik Teklifi”ne çeşitli tenkitler yöneltti. Teklifin “torba yasa” prosedürüyle hazırlandığını belirten Kış, düzenlemelerin lokal idarelerden etraf kontrolüne, mülkiyet hakkından kamu taşınmazlarına kadar birçok alanda yetkileri merkezde topladığını söyledi.
‘MECLİS’İN YASAMA KALİTESİ DÜŞÜYOR’
Kış, Tapu Yasası başlığı altında birbirinden büsbütün farklı düzenlemelerin tek metinde toplandığını vurguladı. Etraf danışmanlık firmalarına verilen yeni yetkiler, TOKİ’ye mirasçılık evrakı düzenleme imkânı, belediye şirketlerine yönelik sınırlamalar, hazine taşınmazları ve 2B topraklarına ait kararlar üzere çok sayıda başlığın birebir teklif içinde yer aldığını belirten Kış, bu yaklaşımın Meclis’in yasama kalitesini düşürdüğünü tabir etti. Kış, “Birbiriyle ilgisiz onlarca düzenlemenin tek metne sıkıştırılması, ne sağlıklı bir tartışmaya ne de faal bir kontrole imkân tanır” dedi.
‘BELEDİYELER SINIRLANDIRILIYOR’
Teklifin en tartışmalı düzenlemelerinden birinin belediyelere ait kararlar olduğunu belirten Kış, ilgili hususla belediyelerin şirket kurma, ortak olma, sermaye koyma ve pay edinme üzere faaliyetlerinin Cumhurbaşkanı müsaadesine bağlandığını söyledi. Bu düzenlemenin sadece teknik bir değişiklik olmadığını tabir eden Kış, son yıllarda belediyelerin mali ve idari açıdan sistemli biçimde sonlandırıldığını belirtti. Vilayetler Bankası hisseleri, artan sarfiyat kalemleri ve finansmana erişimde yaşanan zorluklara dikkat çeken Kış, yeni düzenlemeyle lokal idarelerin ekonomik karar alma alanının büsbütün daraltıldığını lisana getirdi. “Denetim hukuk devletinin aracıdır, müsaade rejimi ise siyasi vesayetin aracıdır” diyen Kış, bu yaklaşımın mahallî idare özerkliğiyle bağdaşmadığını tabir etti.
‘ACELE KAMULAŞTIRMA İSTİSNA OLMAKTAN ÇIKARILIYOR’
Kış, tez kamulaştırma düzenlemesine yönelik de tenkitler yöneltti. Kelam konusu formülün hukuken inanılmaz durumlar için öngörüldüğünü anımsatan Kış, toplumsal konut gerekçesiyle ivedi kamulaştırmanın yaygınlaştırılmasının mülkiyet hakkı açısından önemli riskler doğurduğunu belirtti. Kış, bu uygulamayla yurttaşların yargı süreci tamamlanmadan fiilen mülkiyetlerini kaybedebileceğini söyledi. Kış, “Barınma hakkı korunmalı fakat bu, öbür bir yurttaşın mülkiyet hakkının ölçüsüz biçimde sonlandırılması manasına gelemez” değerlendirmesinde bulundu.
‘ÇEVRE VE MÜHENDİSLİK ALANINDA YENİ RİSKLER’
Zemin ve temel etütlerine ait düzenlemelerin de teklifin değerli başlıklarından biri olduğunu belirten Kış, yetkilendirme ve kontrol süreçlerinin büsbütün Bakanlığa bırakılmasını eleştirdi. Bu hizmetlerin sadece Bakanlık tarafından yetkilendirilen hukuksal şahıslara verilmesinin mühendislik meslek alanını daraltabileceğini söz eden Kış, kontrol süreçlerinin belirsizliğine dikkat çekti. Kış, hizmet bedellerinin artırılmasına yönelik geniş yetki verilmesinin yasama yetkisinin zamanı manasına gelebileceğini belirtti.
‘HAZİNE TAŞINMAZLARINDA BELİRSİZLİK VE MERKEZİLEŞME’
Teklifin ilgili unsurlarında Hazine taşınmazlarının “atıl” olduğu gerekçesiyle tahsislerinin iptal edilmesini de kıymetlendiren Kış, “atıl taşınmaz” kavramının açık formda tanımlanmadığını vurguladı. Bu belirsizliğin, taşınmazların hangi kriterlerle ve hangi kamu faydası gerekçesiyle Bakanlığa devredileceği konusunda önemli soru işaretleri yarattığını söz eden Kış, lokal idarelerin planlama süreçlerinin devre dışı bırakıldığını söyledi. Kış, bu düzenlemenin “taşınmazların aktif kullanımından çok, karar yetkisinin merkezde toplanması” manasına geldiğini söyledi.
‘SÜRE UZATIMI TAHLİL DEĞİL’
2B topraklarına ait mühlet uzatımlarının geçmişte de denendiğini hatırlatan Kış, bu metodun sorunu çözmediğini söz etti. Asıl sıkıntının bu taşınmazların kime, hangi bedelle ve hangi kamu faydası çerçevesinde satıldığı olduğunu belirten Kış, şeffaf ve adil bir sistem kurulmadan yapılan düzenlemelerin sorunu sırf ertelediğini söyledi. Lokal idarelerin yetkilerinin daraltılması, mülkiyet hakkına müdahale ihtimali ve kontrol düzeneklerinin zayıflaması üzere başlıkların birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkan tablonun önemli olduğunu belirten Kış, Meclis’in temel misyonunun yürütmeyi denetlemek olduğunu vurguladı. Kış, teklifin mevcut haliyle kabul edilmemesi gerektiğini belirterek, düzenlemenin daha şeffaf, iştirakçi ve türel garantiyi temel alan bir yaklaşımla yine ele alınması davetinde bulundu.
