Merkez Bankası TL’nin enflasyon karşısında süratle eriyip ufaldığını ortaya koyan doküman niteliğindeki emisyon datalarını yayımladı. 2025 Yıllık Faaliyet Raporu’nda yer alan bilgilere nazaran, tedavülde dolaşan kağıt paraların yüzde 73’ü 200 ve 100 TL’lik banknotlardan oluştu. En büyük kupürlü paramızın dahi bozukluğa dönüşmesi yüzünden vatandaş cebinde bir tomar parayla çarşı-pazara çıkıyor, ancak konuta eli boş dönüyor. Merkez Bankası raporunda, 31 Aralık 2025 tarihi prestijiyle tedavülde 6.3 milyar adet banknot bulunduğu, kupür dağılımında adet olarak en yüksek hissesi yüzde 73’le 200 ve 100 liralık banknotların oluşturulduğu belirtildi.
100 TL’NİN HİSSESİ DÜŞÜYOR
Rapora nazaran, meblağ olarak da en yüksek hissesi tekrar 200 ve 100 TL’lik banknotlar alırken, 200 TL’nin emisyon fiyatı içindeki yükü yüzde 86.9’la rekor seviyeye çıktı, 100 TL’nin hissesi ise yüzde 9.9’a geriledi.
Bir evvelki yıl 200 ve 100 TL’nin banknot adedi içindeki hissesi yüzde 68.9; 200 TL’nin emisyon fiyatı içindeki hissesi yüzde 81.3, 100 TL’nin hissesi yüzde 14.3’tü. Bu bilgiler, 100 TL’nin alım gücünün süratle paha yitirdiğini, onun yerini 200 TL’lik banknotların almaya başladığını gösteriyor. Bankalar da 200 TL’lik banknotlara olan talep nedeniyle bankamatiklere yüklü olarak 200 TL koymaya başlamıştı.
İktidarın büyük banknot basmama ısrarı nedeniyle adeta bozuk paraya dönüşen 200 TL, Cumhurbaşkanlığı sistemine geçildiği 2018 yılında adet olarak yüzde 9.78, emisyon meblağı olarak yüzde 28.3’te bulunuyordu. O tarihte 100’lük banknot fiyatta yüzde 54, adette yüzde 37 ile en çok kullanılan para durumundaydı.
Para basmak da pahalandı
Merkez Bankası, 2025 yılında tedavüle sürdüğü kağıt paraları basmak için 146 milyon 860 bin lira banknot tabı harcaması yaptı. Merkez’in para basma maliyeti 2024’te ise 112 milyon liraydı. Birebir devirde banknot kağıdı ve mürekkep masrafları ise yüzde 77 üzere harika oranda artarak 2.6 milyardan 4.7 milyara çıktı. Para basma maliyetlerinde yaşanan süratli artışta, emisyon artışının yanı sıra daha yüksek güvenlik tedbirlerinin yer aldığı 200 TL’nin daha fazla basılması da tesirli oldu.
