Küresel piyasalar, yeni haftaya tekrar tırmanan jeopolitik tansiyonların tesiriyle karışık bir görünümle başlarken, ABD ve Avrupa endeks vadeli kontratları negatif, Asya borsaları ise teknoloji paylarındaki yükselişlerin tesiriyle müspet bir seyir izliyor.
ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik risklerin tekrardan artması yeni haftada global piyasalardaki fiyatlamalar üzerinde tesirli oluyor. Geçen hafta ABD ile İran ortasındaki görüşmelerin birinci çeşidinin optimistlikle tamamlanması ve Hürmüz Boğazı’nın tekrar açılması, global piyasalarda rekor düzeylerin görüldüğü bir ralliye taban hazırlamıştı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, cuma günü Lübnan’daki ateşkes kapsamında, ateşkes müddetinin sonuna kadar Hürmüz Boğazı’nın tüm ticari gemilerin geçişine açık olacağını belirtmişti.
Daha sonra toplumsal medya hesabından hususa ait paylaşımda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, boğazdaki İran’a yönelik deniz ablukasının, mutabakat tamamlanana kadar geçerliliğini koruyacağını kaydetmişti.
Daha sonra ise İran Silahlı Kuvvetleri’nin savaşı yürüten ünitesi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, cumartesi günü yaptığı açıklamada ABD’nin deniz ablukasına devam etmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın denetiminin evvelki haline geri döndüğünü açıkladı.
Trump, dün yaptığı açıklamada, ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran’a ilişkin bir kargo gemisine ateş açarak müdahalede bulunduklarını bildirdi.
Hafta sonu ABD ile İran ortasındaki gerginliğin yine tırmanmasının akabinde petrol fiyatlarında sert yükselişler görülürken, ABD ve Avrupa endeks vadeli kontratlarda negatif bir seyir izleniyor.
Hürmüz Boğazı’na ait risklerin tekrar artması piyasalarda tekrar sert dalgalanmaların olabileceği risklerini öne çıkarıyor.
ABD-İran ortasında 8 Nisan’da kabul edilen 15 günlük ateşkesin de sonuna yaklaşılırken, ABD ile İran ortasındaki görüşmelerin 2. çeşidine katılmayı reddettiğine dair haberler de yatırımcıların temkinli davranmasına yol açıyor.
ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran’a ilişkin bir kargo gemisine ateş açarak müdahale etmesiyle güç arzına ait kaygılar tekrar tetiklenirken Brent petrolün varili şu sıralarda yüzde 3,6 artışla 91,4 dolardan süreç görüyor.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artıracağına yönelik telaşlarla ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,26’ya yükseldi.
Savaşın sona ereceğine dair umutların azalması inançlı liman olarak dolara olan talebi de artırırken, dolar endeksi yüzde 0,2 yükselişle 98,3 düzeyine çıktı. Dolara olan talebin artması, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist tasaları tetiklemesi altın fiyatlarında düşüşe neden olurken, altının onsu yüzde 0,9 azalışla 4 bin 790 dolardan süreç görüyor.
ABD’DE VADELİ ENDEKSLER GÜNE DÜŞÜŞLE BAŞLADI
New York borsası, Hürmüz Boğazı’nın açıldığının duyurulmasının akabinde cuma gününü yükselişle tamamladı.
Kurumsal tarafta, piyasaların kapanışından sonra bilançosunu açıklayan Netflix’in geliri ve karı birinci çeyrekte beklentileri aştı. Buna rağmen şirketin payları, ikinci çeyrek gelir iddiasının beklentilerden zayıf kalması sonrasında yüzde 10’a yakın bedel kaybetti.
Petrol fiyatlarının geri çekilmesiyle güç paylarında yaşanan düşüş dikkati çekti. APA Corporation’ın payları yüzde 5,7, Valero Energy’nin payları yüzde 7,5, Occidental Petroleum’un payları yüzde 5,4, ExxonMobil’in payları yüzde 3,7 ve Chevron’un payları yüzde 2,2 geriledi.
Kruvaziyer ve hava yolu üzere turizmle bağlı bölümlerdeki şirketlerin pay senetleri ise toparlanma gösterdi. Royal Caribbean’ın payları yüzde 7,3, United Airlines’ın payları yüzde 7,1 ve Expedia’nın payları yüzde 4,5 arttı.
Bu gelişmelerle, kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 1,79, S&P 500 endeksi yüzde 1,2 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,52 bedel kazandı. S&P 500 endeksi, 7.147,52 puanla, Nasdaq endeksi 24.159,51 puanla rekor seviyeyi gördü.
ABD’de endeks vadeli kontratlar, güne düşüşle başladı.
AVRUPA’DA DA VADELİ ENDEKSLER GÜNE DÜŞÜŞLE BAŞLADI
Avrupa borsaları da Hürmüz Boğazı’nın tekrar açılması sonrasında azalan risk algısıyla cuma gününü olumlu tamamladı. Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, Orta Doğu’daki çatışmaların tetiklediği petrol fiyatlarındaki artışın Alman iktisadı üzerinde baskı oluşturacağını lakin resesyon beklenmediğini söyledi.
Bu gelişmelerle, cuma günü İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,73, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 2,27, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,97 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,75 bedel kazandı.,
Analistler, Hürmüz Boğazı kaynaklı risklerin devam etmesi durumunda petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki sert yükselişlerin devam edebileceğini ve bunun da bölgedeki resesyon tasalarının tekrar artmasına neden olabileceğini söyledi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.
ASYA’DA TEKNOLOJİ PAYLARI OLUMLU AYRIŞTI
Asya borsaları, teknoloji paylarındaki yükselişlerin ABD-İran tansiyonunu dengelemesiyle haftaya olumlu başladı.
Öte yandan Çin’de gösterge faizi fonksiyonu gören 1 ve 5 yıllık kredi faiz oranlarında (LPR) değişikliğe gidilmedi.
Ulusal Bankalar Ortası Fon Merkezi, 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3’te, 5 yıllık kredi faiz oranını ise yüzde 3,5’te sabit tuttu. Bu karar, Çin’de iktisat idaresinin temkinli bir siyaset izlediğini gösteriyor.
Asya borsalarında alış yüklü bir seyir izlenmesine rağmen yüksek güç fiyatları, bilhassa petrol ithalatçısı ülkeler olmak üzere bölge genelinde yararları sınırladı ve enflasyon telaşlarını tekrar artırdı.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,1, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 yükseldi.
TCMB’NİN FAİZ KARARI ÇARŞAMBA GÜNÜ AÇIKLANACAK
Cuma günü alış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,72 kıymet kazanarak14.587,93 puandan tamamlayarak tüm vakitlerin en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek düzey rekorunu 14.601,12 puana taşıdı.
Borsa İstanbul Vadeli Süreç ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise cuma akşam seansında olağan seans kapanışına nazaran yatay seyirle 16.867,00 puandan süreç gördü.
Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,1 artışla 44,8580’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında evvelki kapanışın çabucak üzerinde 44,8720’den süreç görüyor. Öte yandan memleketler arası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s (S&P), Türkiye’nin kredi notlarını “BB-/B” olarak teyit etti, not görünümünü “durağan” olarak tuttu.
Not görünümünün ise “durağan” olduğu belirtilen S&P açıklamasında, bunun Türkiye iktisadının devam eden güç fiyat şokunu, yetkililerin sıkı para siyaseti ve fiyat belirleme siyasetlerini sürdürmesi ve döviz rezervlerinde ek erimeyi önlemesi varsayımıyla atlatacağı istikametindeki görüşü yansıttığı tabir edildi.
Öte yandan bu hafta yurt içinde gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararına çevrildi. AA Finans’ın beklenti anketine katılan 37 ekonomist, nisan ayında TCMB’nin siyaset faizini yüzde 37 düzeyinde sabit tutmasını bekliyor.
Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında data gündeminin sakin olduğunu, Orta Doğu’dan gelecek haberler akışının piyasaların tarafı üzerinde tesirli olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.700 ve 14.800 puanın direnç, 14.500 ve 14.400 puanın ise dayanak pozisyonunda olduğunu kaydetti.
