Papua Yeni Gine, dünyada en fazla lisanın konuşulduğu ülke olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 840 yaşayan lisana konut sahipliği yapan ülke, dünya üzerindeki lisanların yaklaşık yüzde 10’unu barındırıyor. Bu da her 10 lisandan birinin burada konuşulduğu manasına geliyor.
LEHÇE DEĞİL, FARKLI DİLLER
Ülkedeki lisan çeşitliliği sadece aksan yahut lehçelerden oluşmuyor. Dilbilimcilere nazaran konuşulanların büyük kısmı birbirinden bağımsız lisanlardan oluşuyor. Bu nedenle birtakım komşu topluluklar bile ortak bir lisan olmadan bağlantı kurmakta zorlanabiliyor.
COĞRAFYA LİSAN ÇEŞİTLİLİĞİNİ ŞEKİLLENDİRDİ
Dağlık alanlar, ağır ormanlar, derin vadiler ve adalardan oluşan coğrafya, toplulukların uzun yıllar izole yaşamasına neden oldu. Bu durum, küçük kümelerin vakit içinde kendi lisanlarını geliştirmesine taban hazırladı.
BİRKAÇ KİLOMETREDE LİSAN DEĞİŞİYOR
Ülkenin birtakım bölgelerinde kısa aralıklar içinde büsbütün farklı lisanlara rastlamak mümkün. Kimi lisanlar ise sadece birkaç yüz kişi tarafından konuşuluyor. Bu özellik, Papua Yeni Gine’yi lisan yoğunluğu açısından dünyanın en dikkat alımlı ülkelerinden biri haline getiriyor.
ORTAK İRTİBAT NASIL SAĞLANIYOR?
Farklı topluluklar ortasındaki irtibatta en yaygın köprü lisan, İngilizce temelli bir kreol olan Tok Pisin. Günlük ömürde sık kullanılan bu lisanın yanında İngilizce de eğitim ve resmî kurumlarda kıymetli rol oynuyor.
ÇOK DİLLİLİK GÜNLÜK HAYATIN PARÇASI
Ülkede birçok kişi çocukluktan itibaren birden fazla lisan öğrenerek büyüyor. Meskende lokal lisan, etrafta öteki bir lisan, okulda ise İngilizce kullanılabiliyor. Bu nedenle çok dillilik toplumda sıradan kabul ediliyor.
Papua Yeni Gine’de lisan sadece bağlantı aracı değil, birebir vakitte topluluk kimliğinin kıymetli bir göstergesi. Konuşulan lisan, bireyin ilişkin olduğu kültürel kümesi ve geçmişini yansıtan güçlü bir öge olarak görülüyor.
