Duygu Erdoğan – İstanbul’da kentsel dönüşümün en büyük finansal dayanaklarından olan ve vatandaşın kendi konutunu dönüştürmesine imkan tanıyan Yarısı Bizden kampanyası, 31 Aralık 2026’da sona erecek. Bu tarihe kadar binanın riskli yapı tespitinin tamamlanması ve riskli olarak ilan edilmesi gerekiyor.
Kampanyanın yıl sonunda tamamlanacak olması ve bu süreçte mülk sahiplerinin hibe taahhütnamesi, kredi kontratları, müteahhitle muahede üzere haftalar hatta aylar süren pek çok müracaat ve mutabakatın yetişmeyeceği telaşı vatandaşı zorluyordu. Yayınlanan genelgeyle bu telaşın önüne geçildi; 31 Aralık 2026’ya kadar mesken ve iş yerinin riskli yapı ilan ettirilmesi kâfi olacak. Yarısı Bizden kampanyasında her bir konut için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma takviyesi veriliyor. Peki yıl sonunda sona erecek kampanyadan yararlanmak için riskli yapı tespit süreci nasıl ilerliyor; işte bilinmesi gerekenler…
1- Riskli yapı tespiti sonucunda bina riskli çıkarsa yasal süreç başlıyor. Yani binanıza risk tespiti yaptırırken Yarısı Bizden kampanyasından yararlanmak için Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın lisans verdiği kuruluşlara risk tespiti yaptırmanız gerekiyor. Zira genelgede “6306 Sayılı Kanun kapsamında onaylanan riskli yapılar için” ibaresi bulunuyor.
2- Riskli yapı tespiti; kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma, çalışma, eğlenme yahut dinlenmelerine yahut ibadet etmelerine yarayan yapılar ile hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılar hakkında yapılabiliyor. İnşaat halinde olup ikamet edilmeyen yapılar ile metrukluk yahut öteki bir sebeple statik bakımdan yapı bütünlüğü bozulmuş olan yapılar riskli yapı tespitine husus edilmiyor.
3- Vatandaşlar, riskli yapı tespitini, masrafları kendilerine ilişkin olmak üzere maliklerden birinin yahut yasal temsilcisinin müracaatı ile lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlara yaptırabiliyor. Yani tek bir mesken sahibinin başvurması kâfi.
4- Bu tespitlerde binadan karot örneği alınıyor. Gerekirse yer etüdü yapılıyor; sonuçlar incelemeye gönderiliyor ve binanın büyüklüğüne nazaran ortalama 10 ile 30 gün ortasında risk durumu belirleniyor.
5- Hazırlanan rapor, lisanslı kurum yahut kuruluşlar tarafından ilgili Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü’ne yahut belediyeye elektronik yazılım sistemi üzerinden sunuluyor. Rapor inceleniyor, eksik yahut yanlış varsa, düzeltilmesi için tespiti yapan kuruluşa geri bildiriliyor. Ardından tespite ait bilgileri içeren tutanak yapıya asılıyor, maliklere e-Devlet üzerinden bildirim yapılıyor ve ilgili muhtarlıkta 15 gün müddet ile ilan ediliyor.
6- Muhtarlıkta yapılan ilanın son gününden itibaren 15 gün içerisinde riskli yapı tespitine karşı yapı maliklerince yahut yasal temsilcilerince Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne yahut belediyeye bir dilekçe ile itiraz edilebiliyor. Bu inceleme sonucunda yapının riskli ya da risksiz olduğuna ait sonuncu karar veriliyor. Rapora itiraz edildiği durumlarda, sonucun katılaşma müddeti 4 aya uzayabilir.
7- Yıkılması kararı netleştiğinde hak sahiplerine tahliye ve yıkıma ait tebligat yapılır. Tebligat, tutanağın yapıya asılması, maliklere e-Devlet üzerinden bildirilmesi ve ilgili muhtarlıkta 15 gün müddet ile ilan edilmesi suretiyle yapılır. İdarece, yapının tahliyesi ve yıktırılması için yapı maliklerine 90 günden fazla olmamak üzere mühlet verilir.
Binaya nazaran maliyet
Riskli yapı tespiti maliyeti binanın büyüklüğüne nazaran değişiyor. Az katlı ve çok katlı binalarda bedel 50 bin lira ile 200 bin lira ortasında değişiyor.
85 bini tamamlandı
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, katıldığı bir TV programında İstanbul’un kentsel dönüşümüne katkı sağlamak için toplumsal konut projelerinin yanı sıra Yarısı Bizden ve Dünya Bankası dayanağıyla 3 milyon TL’ye varan kredi imkanlarının vatandaşa sunulduğunu anlattı. Bakan Kurum, bugüne kadar İstanbul’da 233 bin bağımsız kısmın Yarısı Bizden Projesi kapsamına alındığını, 85 bininin tamamlandığını belirtti.
